Cumhuriyet tarihimizin en fırtınalı dönemlerine tanıklık etmiş ve bizzat yön vermiş isimlerden biri olan Dr. Reşit Galip, 1893 yılında Rodos'ta dünyaya gelmiş, hekimlik kimliğinin yanı sıra siyasetçi kimliğiyle de Türk modernleşmesinin köşe taşlarını döşemiştir. Kendisi hem hekim hem de idealist bir siyasetçidir. Aydın milletvekilliği yapan devlet adamı, Millî Eğitim Bakanlığı döneminde radikal üniversite reformunu başarıyla hayata geçirmiştir. Öğrenci Andı'nı da bizzat kendisi kaleme almıştır. Genç yaşta, 5 Mart 1934'te Ankara'da vefat etmiştir. Reşit Galip, yeni kurulan devletin dil ve tarih alanındaki kimlik inşasında başrol üstlenmiştir.
Rodos'tan Kurtuluş Mücadelesine Uzanan Bir Yaşam
Babası Bulgaristan'ın İslimye kasabasından mahkeme reisi Galip Bey, annesi ise Rodoslu Münevver Hanım'dır. İlk gençlik yıllarını bu güzel adada geçirmiştir. Adanın İtalyan güçleri tarafından işgal edilmesi üzerine kardeşi Hüseyin Ragıp ile kayıkla Marmaris'e kaçmıştır. Buradan sırasıyla Aydın ve İzmir illerine geçerek lise eğitimini İzmir'de tamamlamıştır. Milliyetçi ve son derece hırslı bir yapıya sahip olan bu genç, II. Meşrutiyet'in ilanından derinden etkilenmiştir. Lisenin son sınıfında okurken büyük bir heyecanla "Ferda-yı Temmuz" adında bir gazete çıkarmıştır. Yükseköğrenim için 1911 yılında Darülfünun Tıp Fakültesi'ne kaydolarak hekimlik yolunda ilk adımını atmıştır. Tıp fakültesinde eğitim gördüğü esnada öğrenci arkadaşları için "Hakikat" adını verdiği bir gazete ile "Sivrisinek" isimli bir karikatür dergisi çıkarmış, aynı zamanda İstanbul'da çıkan çeşitli mecmualarda da yazıları neşredilmiştir. Okul bünyesinde Türk Ocakları'nın bir şubesini açarak askeri okullardaki ocakların müfettişliğini yapmıştır.
Cephelerden Akademik Mücadeleye
Henüz öğrenciyken vatan savunmasına katkı sunmak amacıyla gönüllü olarak Balkan Harbi'ne iştirak etmiştir. Bu savaşta yaralanan genç hekim adayı, sonrasında I. Dünya Savaşı'na katılmak için tekrar gönüllü olmuştur. Çatalca ve Kafkasya cephelerinde aktif olarak çarpıştıktan sonra Erzurum'da hastalanarak geri dönmek zorunda kalmıştır. Tıp fakültesinden ancak 1917 yılında mezun olabilmiştir. Mezuniyetinin ardından aynı okulda asistanlık yapmaya başlamıştır. Buradaki eğitim sistemini beğenmeyen Reşit Galip, reform taleplerini içeren "Mekteb-i Tđbbiye" broşürünü basmıştır. İstediği sonucu alamayınca görevinden istifa etmiştir. I. Dünya Savaşı'nın bitişiyle İstanbul'da kurulan ve köylerde aydınlanma faaliyeti yürüten Köycüler Cemiyeti'ne katılmıştır.
Millî Mücadele ve Sağlık Hizmetleri
Bu dernek bünyesinde Doktor Hasan Ferit ile Tavşanlı'ya yerleştiği günlerde Millî Mücadele başlamıştır. Köylerde ulusal direnişin propagandasını yapmak ve halkı uyandırmak amacıyla güçlü bir teşkilat kurmuştur. Köycüler Cemiyeti'nin dağılmasının ardından Hilal-i Ahmer bünyesinde yöneticilik yapmıştır. Hilal-i Ahmer 5. Sıhhi İmdat Heyeti sertabibi olarak şu şehirlerde milliyetçi göçmenlere yönelik sağlık yardımlarını organize etmiştir:
- Aydın
- Denizli
- Isparta
- Burdur
- Antalya
Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Ankara'da Sağlık Bakanlığı bünyesinde bulunan Hıfz-ı Sıhha Dairesi başkanlığı görevine getirilerek millî mücadelenin sağlık politikalarında önemli bir sorumluluk üstlenmiştir. Burada sağlığı bozulan genç doktor tayin istemiştir. Bu isteği üzerine 5 Aralık 1921 tarihinde Mersin hükümet tabipliği görevine tayin edilmiştir.
Cumhuriyet'in İnşası ve Eğitimde Reform Rüzgarı
Mersin'deki görevinin ardından aktif siyasete atılan Dr. Reşit Galip, Aydın milletvekili olarak meclise girmiştir. Mecliste yasama faaliyetlerinde etkin rol oynamıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ikinci, üçüncü ve dördüncü dönemlerinde milletvekilliği koltuğunda oturmuştur. En verimli hizmetlerini 19 Eylül 1932 ile 13 Ağustos 1933 tarihleri arasında yürüttüğü Millî Eğitim Bakanlığı döneminde gerçekleştirmiştir. Onun bakanlığı sırasında ülkenin yükseköğretim çehresini tamamen değiştiren ünlü Üniversite Reformu uygulamaya konulmuştur. Ayrıca Türk Tarih Kurumu'nun nüvesini oluşturan Türk Tarihi Tedkik Heyeti'nde genel sekreterlik görevini yürütmüştır. Yeni kurulan Türk Dil Kurumu'nun da başkanlığını üstlenerek dil devrimine yön vermiştir.
Tartışılan Adımlar ve Andımız'ın Yazılışı
Milliyetçi çizgideki Dr. Reşit Galip, o yıllarda çocuklara Türk benliğini aşılamak için meşhur Öğrenci Andı'nı yazmıştır. O dönemde ibadetin Türkçeleştirilmesi çalışmaları çerçevesinde Arapça okunan ezanı da Türkçeye çeviren Reşit Galip, Türklüğü ön plana çıkarma hedefiyle okul çağındaki çocuklara bu bilinci aşılayacak adımlar atmıştır. Siyaset yaptığı dönem boyunca milliyetçi, ırkçı ve İslam karşıtı eğilimleri yaymaya çalışmakla suçlanan figürlerden biri olmuştur. Ünlü diplomat Hüseyin Ragıp Baydur'un da kardeşi olan hekim, cumhuriyetin en tartışmalı ve iz bırakan bakanlarındandır.