Türk askeri tarihinin en hüzünlü ve en gururlu sayfalarından birini yazan Reşat Çiğiltepe, 1879 yılında İstanbul'da hayata gözlerini açmış, ömrünü cephelerde geçirmiş efsanevi bir komutandır. Trablusgarp'tan Çanakkale'ye uzanan geniş bir coğralyada çarpışan kahraman asker, 27 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz'un dönüm noktalarından olan Çiğiltepe mevkisinde, Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk'e verdiği yarım saatlik sözü zamanında yerine getiremediği gerekçesiyle hayatına kendi elleriyle son vermiştir. Askeri disiplini, yüksek onuru ve vatan sevgisiyle şekillenen bu trajedi, onu Türk milletinin hafızasına silinmez bir kahraman olarak kazımıştır.
Ziya Paşa’nın Ocağından Harp Okulu Koridorlarına
İstanbul'da ünlü edebiyatçı ve devlet adamı Ziya Paşa'nın oğlu olarak dünyaya gelen Reşat Bey, çocukluğundan itibaren askerlik mesleğine derin bir ilgi beslemiştir. Onun bu tutkusu hayattaki en büyük rehberi olmuştur. Bu doğrultuda Harp Okulu'na girmiş ve 1896 yılında bu prestijli askeri okuldan başarıyla mezun olmuştur. Genç bir subay olarak Osmanlı Ordusu saflarına katılan Reşat Bey, vatan topraklarının dört bir yanında patlak veren krizlerle mücadele etmek üzere hemen sahaya sürülmüştür.
İmparatorluğun en zorlu döneminde görev alan kahraman komutan, Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda aktif roller üstlenmiştir. Özellikle Yanya Savunması'nda gösterdiği askeri becerilerle adından söz ettirmeyi başarmıştır. O, muharebe meydanlarının cesur bir aslanıdır. Sadece muharebe meydanlarında değil, aynı zamanda idari alanlarda da sorumluluk üstlenen Çiğiltepe, Askeri Mahkeme üyeliği görevini de layıkıyla yerine getirmiştir. Onun bu yönü, adalete ve hukuka olan bağlılığını da açıkça gözler önüne sermektedir.
Çanakkale'den Kurtuluş Mücadelesine Uzanan Kahramanlık Yolu
Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte vatan savunmasının en kritik noktalarından olan Çanakkale Cephesi'nde görevlendirilmiştir. Bu çetin mücadele esnasında sergilediği inanılmaz kahramanlık örnekleri ve taktiksel zekası, kendisini emri altındaki askerlerin gözünde efsanevi bir lider haline getirmiştir. Orada gösterdiği azim herkese örnek olmuştur. Çanakkale'deki büyük zaferlerin ardından durmaksızın Doğu'ya hareket eden Reşat Bey, 17. Alay Komutanı sıfatıyla Muş bölgesinde Rus işgaline karşı koyan birliklerin başına geçmiştir. Muş Cephesi'ndeki üstün çabalarının ödülü olarak 53. Tümen Komutanlığı makamına atanmıştır.
Suriye Cephesi'nde düşmana karşı çarpışırken talihsiz bir şekilde İngiliz kuvvetlerine esir düşen başarılı kumandan, 1918 ile 1919 yılları arasında tam bir sene boyunca esaret hayatı yaşamıştır. Bu esaret günleri onun vatan hasretini daha da kamçılamıştır. Vatanından uzak geçen bu zorlu dönemin sona ermesiyle birlikte Anadolu'ya dönmüş ve hemen Kurtuluş Savaşı safındaki yerini almıştır. Yarbay rütbesiyle 21. Tümen Komutanlığına getirilen kahraman asker, İnönü ve Sakarya Muharebeleri gibi milli mücadelenin en hayati çarpışmalarında son derece aktif roller oynamıştır.
Büyük Taarruz ve Çiğiltepe'de Ölümsüzleşen Askeri Onur
Milli Mücadele'nin son aşaması olan Büyük Taarruz sırasında 57. Tümen Komutanı olarak cepheye çıkan Reşat Bey, ordunun ilerleyişi için stratejik öneme sahip olan Çiğiltepe'yi ele geçirmekle görevlendirilmiştir. Savaşın gidişatını belirleyecek bu kritik mevkide askerlerini bizzat yöneten komutan, Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk'e tepeyi yarım saat içinde alacağına dair kesin bir söz vermiştir. Bu söz onun askeri şerefinin bir teminatıydı. Ancak karşı taraftaki Yunan kuvvetlerinin başında bulunan Nikolaos Trikopis'in direnişi ve düşman birliklerinin yoğun ateş gücü, harekatın öngörülenden daha yavaş ilerlemesine neden olmuştur.
Tümenin kahraman askerleri, zorlu şartlara rağmen yaklaşık bir buçuk saatlik amansız bir mücadelenin ardından Çiğiltepe'yi tamamen kontrol altına almayı başarmıştır. Ne var ki, verdiği sözü dakikası dakikasına yerine getiremeyen ve vatanına karşı görevini eksik yaptığını düşünen Reşat Bey, yaşadığı derin üzüntü ve onur kırıklığı nedeniyle tepenin düşürülmesinden hemen önce intihar ederek yaşamını sonlandırmıştır. Bu hazin olay tüm ulusu derinden sarsmıştır. Onun bu eşsiz onur anlayışı karşısında büyük bir üzüntü duyan Atatürk, savaştan sonra kahramanın anısını yaşatmak adına ailesine bizzat "Çiğiltepe" soyadını armağan etmiştir. Hem yurt içinden hem de yurt dışından pek çok nişanla ödüllendirilen komutan, İstiklal Madalyası ile taçlandırılmış ölümüz bir vatan evladıdır. Onun adı milletimizin kalbinde ebediyen yaşayacaktır.
Reşat Çiğiltepe'nin Mücadele Ettiği Tarihi Cepheler
Yaşamı boyunca vatan topraklarını korumak amacıyla cepheden cepheye koşan efsanevi komutanın görev aldığı başlıca mücadele alanları şunlardır:
- Trablusgarp Savaşı ve Yanya Savunması
- Birinci Dünya Savaşı kapsamındaki Çanakkale Cephesi
- Rus işgaline karşı mücadele verilen Muş Cephesi
- İngiliz kuvvetleriyle çarpıştığı Suriye Cephesi
- Milli Mücadele dönemi İnönü ve Sakarya Muharebeleri
- Hayatını feda ettiği Büyük Taarruz ve Çiğiltepe Muharebesi