Amerikalı ünlü güldürü ve tiyatro yazarı Marvin Neil Simon, Irving Simon ve Mamie Simon çiftinin oğlu olarak 4 Temmuz 1927 tarihinde New York'un Bronx bölgesinde dünyaya gelmiştir. Yazdığı neşeli güldürüler, derin müzikaller ve etkileyici senaryolarla adını tüm dünyaya duyurmayı başaran sanatçı, tiyatro tarihinin en üretken kalemleri arasında yer alır. Eğitim hayatına Manhattan'daki De Witt Clinton Lisesinde başlayan Simon, daha sonra mühendislik okumak üzere New York Üniversitesi'ne kaydolmuştur. Ancak eğitim sürecinde orduya katılarak vatan hizmetini yerine getirmek amacıyla öğrenimini yarıda kesmiştir. Askerlik yıllarının ardından yazarlık serüvenine adım atan yazar, Broadway sahnelerinde eş zamanlı olarak dört ayrı oyunu sahnelenen tek oyun yazarı unvanıyla adını altın harflerle yazdırmıştır.
Radyo Dalgalarından Broadway Sahnesine Ulaşan Başarı
Ordudan 1946 yılında terhis edildikten sonra sinema sektörüne adım atan Simon, bir dönem Warner Brothers Pictures bünyesinde görev almıştır. CBS stüdyolarında kardeşi Danny Simon ile ortaklaşa gerçekleştirdikleri televizyon ve radyo projeleri, onun gelecekteki yazarlık başarısının temellerini atmıştır. Bu dönemde Jackie Gleason ve Jerry Lewis gibi dev isimler için radyo ve televizyon skeçleri kaleme almıştır. Broadway'deki ilk gösterimini 1955 senesinde yapan yazar, bu ilk denemesinde beklediği ilgiyi görmemiştir. Buna rağmen vazgeçmeyerek televizyon programları için metin yazarlığı yapmaya devam etmiştir. Sabırla sürdürdüğü çalışmalarının karşılığını 1961'de almaya başlamış ve oyunları sahnelerde boy göstermeye başlamıştır.
Büyük yankı uyandıran ilk eseri Borusunu Öttüren (Come Blow Your Horn) ile adından söz ettirmeyi başarmıştır. Sanatçının kendi adını taşıyan Broadway sahnesi, onun tiyatro dünyasındaki sarsılmaz yerinin en büyük kanıtıdır. 1966 yılında sahnelenen ve güldürünün ötesinde ciddi toplumsal sorunlara da temas eden Yıldızlarla Bezenmiş Kız (The Star-Spangled Girl) adlı yapıtı, kariyerindeki en olgun adımlardan biri olmuştur. Yazar eserlerinde gençlik dönemi tecrübeleri, aile ilişkileri, günlük yaşam ve evlilik gibi temel insan ilişkilerini güldürü ögeleriyle harmanlayarak seyirciye aktarmıştır.
Otobiyografik Üçleme ve Aşkın Hayat Bulduğu Eserler
Yazarın kendi yaşam öyküsünden izler taşıyan ünlü tiyatro üçlemesi, sanatçının çocukluk ve gençlik yıllarını büyüleyici bir dille anlatmaktadır. Bu otobiyografik seriyi oluşturan başlıca yapıtlar şunlardır:
- Brighton Beach Memoirs (İlk Gençliğim)
- Biloxi Blues (Askerliğim)
- Broadway Bound (Ver Elini Broadway)
Bu üçlemeye eklemlenen Yeni Baştan (Chapter Two) oyunu da yazarın hayatında derin izler bırakan dönüm noktalarını işlemektedir. Neil Simon, eşinin vefatıyla büyük bir çöküş yaşamış ve hayata küsmüş bir yazarı, mutsuz bir evlilikten yeni kurtulan bir aktrisle bir araya getirmiştir. Oyundaki karakterler aslında Neil Simon ve ikinci eşi Marsha Mason'ın gerçek hayat hikayesini yansıtmaktadır. Yazar, bu dokunaklı eseriyle aşkın küllerinden yeniden doğabileceğini hissettirmiştir.
Türkiye'de Neil Simon Rüzgarı
Simon'ın kaleme aldığı eserler Türkiye'deki tiyatro sahnelerinde de büyük yankı uyandırmış ve seyirciyle sık sık buluşmuştur. Ülkemizde sahnelenen ilk Neil Simon oyunu, 1963 yılında Dormen Tiyatrosu tarafından sergilenen Borusunu Öttüren olmuştur. Büyük ilgi gören bu eserin ardından tiyatroseverlerle buluşan pek çok yapıt, Türk tiyatrosunun en önemli yıldızlarını kadrosunda barındırmıştır.
Türk tiyatrosunun usta isimleri bu oyunlarda sahne almıştır:
- Müşfik Kenter
- Metin Serezli
- Cihan Ünal
- Çetin Tekindor
- Nisa Serezli
- Göksel Kortay
Nedim Saban'ın 1992'de yönettiği Müziksiz Evin Konukları (Lost in Yonkers) ise unutulmaz oyuncu Macide Tanır'ın son sahne performansı olarak sanat dünyamızın belleğine kazınmıştır.
Ödüller ve Özel Hayat
Yazar, yarım asrı aşan üretken sanat hayatı boyunca sayısız prestijli ödülle onurlandırılmıştır. 1965 yılında Tuhaf Bir Çift (The Odd Couple) ile En İyi Yazar dalında Tony Ödülü kazanan yazar, 1991 yılında ise Müziksiz Evin Konukları (Lost in Yonkers) oyunuyla prestijli Pulitzer Ödülü'nün sahibi olmuştur. Hayatı boyunca beş kez dünyaevine giren Simon, ilk evliliğini 1953'te Joan Baim ile yapmış, eşinin 1973 yılındaki vefatına kadar süren bu birliktelikten Ellen ve Bryn adında iki çocuğu dünyaya gelmiştir. Daha sonra dansçı Marsha Mason ve oyuncu Diane Lander gibi isimlerle evlilikler gerçekleştiren yazarın son evliliği ise 1999 yılında Elaine Joyce ile olmuştur.