Mümtaz Ener, Türk sinemasının ilk dönemlerine damga vurmuş, hem kamera önünde hem de arkasında sergiledişi üretkenlikle tanınan usta bir oyuncu, yönetmen, senarist ve seslendirme sanatçısıdır. Sanat yolculuğuna Muğla'da 1 Eylül 1907 tarihinde başlayan usta isim, eğitimini tamamlamak üzere geldiği İstanbul'da Kadıköy Aşiyan Lisesi'nden mezun olmuştur. Sahne tozunu ilk kez 1923 yılında yutan sanatçı, oyunculuk, seslendirme ve yönetmenlik alanlarında gösterdiği üstün başarılarla sinema tarihimizin en saygın figürlerinden biri haline gelmiştir. Hayatı boyunca yüzlerce yapımda görev alan Ener, geride devasa bir kültürel miras bırakarak 11 Temmuz 1989'da İstanbul'da gözlerini yummuştur.
Sahne Tozuyla Başlayan Sanat Serüveni
Muğla doğumlu sanatçı, lise eğitimini Kadıköy Aşiyan Lisesi'nde tamamladı. Sanat dünyasına ilk adımını ise henüz 16 yaşındayken, 1923 yılında İstanbul Opereti bünyesinde sahnelenen "Bülbül" müzikaliyle attı. Sahne yeteneğiyle kısa sürede dikkat çeken genç sanatçı; tiyatronun efsane isimleri olan Raşit Rıza, Sadi Tek ve Muhlis Sabahattin gibi değerli ustaların kurduğu topluluklarda çalışarak oyunculuk deneyimini artırdı. Bu dönemde sahnelediği oyunlarla tiyatro izleyicisinin beğenisini kazanan sanatçı, oyunculuk disiplinini ve sahne hakimiyetini bu köklü ekiplerde pekiştirmeyi başardı.
Mümtaz Ener'in gençlik yıllarında tiyatro sahnelerinde birlikte çalıştığı önemli isimler şunlardır:
- Raşit Rıza topluluğu
- Sadi Tek topluluğu
- Muhlis Sabahattin topluluğu
Yeşilçam'da Bir Çınar: 317 Filmlik Dev Kariyer
Tiyatro sahnelerinden sinema perdesine geçişi ise 1940 yılında gerçekleşti. Dönemin ünlü yönetmenlerinden Faruk Kenç'in kendisine tanıdığı fırsat sayesinde "Yılmaz Ali" filmiyle ilk kez kamera karşısına geçti. Yönetmen Faruk Kenç'in yönettiği bu ilk yapımda başrolleri Nevzat Okçugil ile Refik Kemal Arduman paylaşıyordu. Türk sinemasının en üretken isimlerinden biri olan usta aktör, kariyeri boyunca tam 317 sinema filminde farklı karakterlere hayat verdi. Sadece oyunculukla yetinmeyen çok yönlü sanatçı, 7 filmde yönetmen koltuğuna otururken, 4 filmin de senaryosunu kaleme aldı. Aynı zamanda seslendirme sanatçısı olarak da çalıştı.
Aile Hayatı, Vefasızlık ve Hüzünlü Veda
Sanatla iç içe bir yaşam süren Mümtaz Ener, kendisi gibi sanat dünyasında yer alan isimlerle aile kurdu. Kızı Erden Ener müzik ve sinema dünyasında şarkıcı ve oyuncu olarak kendine yer bulurken, damadı Oktar Durukan da Yeşilçam'ın tanınan simaları arasında yer almaktaydı. Ömrünün son yıllarında Yeşilçam'ın gösterdiği vefasızlıktan derin bir üzüntüyle şikayet eden değerli usta, yaşamının son günlerini bir huzurevinde geçirdi. Büyük sanatçı, 11 Temmuz 1989 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilen büyük sanatçının mezar yeri, günümüzde maalesef tam olarak bilinememektedir.