Ali Düşenkalkar, 1961 yılında Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşa'da dünyaya gelmiş; Türkiye'nin en köklü sahne kurumlarından birinde onlarca yıldır perdeler arkasında ve önde var olan bir tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur. Oyuncu Munis Düşenkalkar'ın kardeşi olan sanatçı, kendi sahne serüvenine lise yıllarında Kıbrıs'ta başladı ve bu yolun onu İstanbul'a, oradan da Türk tiyatro dünyasının merkezine taşıyacağını o dönemde bilemezdi.
Eğitim ve Tiyatroya İlk Adımlar
İlk, orta ve lise öğrenimini Lefkoşa'da tamamlayan Düşenkalkar, gençlik yıllarında sokak tiyatrosunda savaş karşıtı gösteriler oynadı. Hem okul bünyesinde hem de bir gençlik derneğinin çatısı altında sahneye çıkan genç sanatçı, bu erken deneyimlerin ateşiyle 1979'da İstanbul'a göç etti ve Devlet Konservatuvarı'na kaydoldu. Dört yıllık yoğun eğitimin ardından 1983'te Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarı'ndan mezun oldu. Diplomasını almadan önce bile sahnede yer almaya başlayan Düşenkalkar, mezuniyetin hemen akabinde İstanbul Devlet Tiyatrosu'na kadrolu oyuncu olarak girdi; bu üyelik bugüne dek sürdü.
Uzun Soluklu Tiyatro Kariyeri
Kırk yılı aşkın bir süre boyunca İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda Shakespeare'den Brecht'e, Aiskhylos'tan Aziz Nesin'e uzanan geniş bir repertuarın içinde görülen Düşenkalkar'ın oynadığı başlıca yapıtlar şöyle sıralanabilir:
- Macbeth ve Kısasa Kısas (William Shakespeare)
- Üç Kuruşluk Opera (Bertolt Brecht)
- Oresteia (Aiskhylos)
- Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (Aziz Nesin)
- Kuvayi Milliye (Nazım Hikmet)
- Amadeus (Hanoch Levin)
- Anita'nın Aşkı ya da Antigone Newyork'ta (Janusz Glowacky)
Sahne performansının yanı sıra yönetmenlik koltuğuna da oturan Düşenkalkar, Adana, Bursa ve Ankara Devlet Tiyatroları ile İzmit Şehir Tiyatrosu için yapıtlar sahneledi. Bu yapıtlar arasında Haldun Taner'in ünlü komedisi Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım ile Sadık Şendil'in Kanlı Nigar'ı bulunmaktadır.
Tiyatronun dışında radyo tiyatrosu, radyo dizileri ve belgesellere seslendirme yapan sanatçı, yıllardır Atatürk'ün Nutuk'unu saydam görüntü eşliğinde sivil toplum kuruluşlarına, askeri okullara, üniversitelere ve yurt dışındaki Türk topluluklarına sunmaktadır. Can Gürzap ve Arsen Gürzap'ın kurucusu olduğu Dialog Anlatım ve İletişim'de diksiyon, fonetik, drama ve konuşma dersleri veren Düşenkalkar, Eskişehir Anadolu Üniversitesi Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde de öğretim görevlisi olarak görev yapmaktadır.
Sinema, Dizi ve Ödüller
Sinema dünyasına 1993'te Mavi Sürgün ile adımı atan Düşenkalkar, Yeşilm Çam'ın perdesinde sükse yaratan Kaç Para Kaç (1998) ve İstanbul Kanatlarımın Altında (1996) gibi filmlerde de göründü. Kariyerinin dönüm noktalarından biri, Serdar Akar'ın yönettiği Şöhret yapan Korkuyorum Anne (2004) filmidir; bu yapıt ona hem Ankara Film Festivali hem de Nürnberg Film Festivali'nden En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandırdı. Devrim Arabaları (2008) ile 14. Sadri Alışık Ödülleri'nden de En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alan sanatçı, daha önce 2000 yılında Nutuk gösterisiyle ÇYDD ödülüne layık görülmüştü.
Beyaz perdedeki diğer dikkat çeken çalışmaları arasında Şerif Gören'in yönettiği Ay Büyürken Uyuyamam (2011), Serdar Temizkan'ın imzasını taşıyan Kutsal Bir Gün (2013) ve Orçun Benli'nin komedisi Hep Yek 2 (2017) sayılabilir. Televizyon tarafında ise Hanımın Çiftliği'nde canlandırdığı Kabak Hafız rolu ve Dila Hanım dizisindeki performansları izleyici tarafından sıklıkla anılır. Evli olan ve bir çocuğu bulunan Düşenkalkar, hem tüketici hem de üretici kimliğiyle Türk sahne sanatının duayen isimlerinden biri olmayı sürdürmektedir.