Eğitimi ve devlet tiyatrosu yılları
Ulvi Uraz, 13 Şubat 1921'de Ankara'da Fevzi ve Feriha Uraz'ın oğlu olarak doğdu. Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nden 1943'te mezun oldu ve aynı yıl Tatbikat Sahnesi'nde Shakespeare'in Julius Caesar oyunuyla sahneye çıktı. 1948'de Ahmet Kutsi Tecer'in Köşebaşı oyunundaki Beybaba yorumuyla dikkat çekti. 1949'a kadar Tatbikat Sahnesi'nde, sonrasında Ankara Devlet Tiyatrosu'nda çalıştı; bu sırada konservatuvarda ders de verdi. Ankara Devlet Tiyatrosu'nda Küçük Şehir, Scapin'in Dolapları, Tüccar, Yalancı, Hamlet ve Melekler ve Şeytanlar gibi oyunlarda oynadı.
Tutuklanması ve sürgün
1953'te piyanist eşi Selçuk Uraz ile birlikte devlet tarafından Fransa'ya gönderildi. Dönüşlerinde Türkiye Komünist Partisi üyesi oldukları gerekçesiyle tutuklandılar. Mahkeme sonucunda Uraz, 5 yıl hapis ve 1 yıl 8 ay Konya'ya sürgün cezasına çarptırıldı. Aynı davada Selçuk Uraz, Ruhi Su, Mihri Belli ve Şükran Yurdakul'un da aralarında bulunduğu 120 kişi çeşitli cezalara mahkûm edildi.
Kendi toplulukları
Serbest kaldıktan sonra 1958'de Dormen Tiyatrosu'nda André Roussin'in Ninasında oyunuyla yeniden sahneye çıktı ve bu rolüyle İlhan İskender Armağanı'nı kazandı. 1959'da İstanbul Şehir Tiyatroları'na geçti; Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Hamlet'te Polonius'u oynadı. Ardından Dost Oyuncular adını verdiği kendi topluluğunu kurdu ve 1961'de Haldun Taner'in Günün Adamı ile Labiche'in Para İsteme Benden oyunlarıyla perdelerini açtı. Topluluk sonradan Ulvi Uraz Tiyatrosu adıyla çalışmalarını sürdürdü. 1965'te Haldun Taner'in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım oyunundaki Vicdani rolüyle ikinci kez İlhan İskender Armağanı'nı aldı. Site Tiyatrosu ve Küçük Sahne'de oyunlar sahneleyen topluluk, onun ölümünden kısa süre önce dağıldı. Uraz'ın sahnelediği diğer oyunlar arasında Oktay Rifat'ın Zabit Fatma'nın Kuzusu (1965) ve Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı (1966) yer alır.
Oyunculuğu ve sineması
Türk yazarların oyunlarının sahnelenmesini destekledi. Ayrıntıya yönelik oyun tarzıyla karakter ve komedi rollerinde başarılıydı; devlet tiyatrosunda karakter rolleriyle tanınmış, İstanbul'da yumuşak ve ölçülü oyunuyla iyi bir komedi sanatçısı olduğunu kanıtlamıştı. Sinemada 1960'ta Denize İnen Sokak filmindeki rolüyle İzmir Belediyesi fuar ödülünü, Yarın Bizimdir filmindeki rolüyle 1964 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi yardımcı erkek oyuncu ödülünü aldı. Dişi Kurt (1961) ve Murtaza (1966) de oynadığı filmler arasındadır.
Ölümü
Ulvi Uraz, 25 Mayıs 1974'te hayatını kaybetti ve Aşiyan Mezarlığı'na gömüldü. Eşi Selçuk Uraz, onun anısına her yıl en iyi yönetmene ve oyuncuya verilmek üzere Ulvi Uraz Tiyatro Ödülleri'ni koydu.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ulvi Uraz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.