Letonya'nın başkenti Riga'da 9 Ekim 1936 tarihinde doğan Mikhail Nekhemievich Tal, satranç dünyasının gördüğü en sıra dışı dünya şampiyonudur. Karmaşık pozisyonlar yaratarak rakiplerini çaresiz bırakan dahi oyuncu, bu sporu sekiz yaşında doktor babasını izleyerek öğrendi. Dokuz yaşındayken Riga'daki Genç Öncüler satranç kulübüne yazılarak yeteneklerini disiplinli bir şekilde şekillendiren Tal, başlangıçta çok parlak görünmese de azimli çalışmalarıyla kısa sürede öne çıktı. Genç yetenek, kararlı duruşu sayesinde hızlı bir yükselişe geçti. Kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri, 1949 yılında ünlü antrenör Alexander Koblents ile çalışmaya başlaması oldu. Bu iş birliği meyvelerini hızla verdi ve Tal, 1951 yılında ilk kez Letonya Şampiyonası'nda boy gösterdi. Yalnızca bir yıl sonra, 1952'deki turnuvayı antrenörünün önünde tamamlamayı başararak büyük bir sürprize imza attı. Satranç camiasında adından söz ettiren oyuncu, 1953 yılında ise bu şampiyonada birincilik kürsüsüne çıktı.
Zirveye Giden Yol ve Büyük Ustalık Ünvanı
Genç yıldızın SSCB sahnesine çıkışı 1956 yılındaki Sovyetler Birliği Şampiyonası ile gerçekleşti. Güçlü rakiplerin yer aldığı bu büyük turnuvayı beşinci sırada tamamlayarak dikkatleri üzerine çekti. Genç oyuncu 1957'de SSCB Şampiyonu oldu. Yalnızca yirmi yaşındayken bu unvanı kazanan en genç isim haline geldi. O dönemde büyükusta ünvanı için gerekli turnuva kotasını doldurmamıştı. Buna rağmen Sovyet Satranç Federasyonu kuralları esneterek genç dehaya hak ettiği büyükusta unvanını doğrudan takdim etti. Bir sonraki yıl da şampiyonluk unvanını koruyan Tal, ilk kez Dünya Şampiyonası'nda yarışma hakkı kazandı. Portoro'da düzenlenen bölgelerarası turnuvayı birincilikle bitirdi. Ayrıca olimpiyatlarda SSCB takımına önemli katkılar sağladı.
Dünya Şampiyonluğu ve Tarihi Rekorlar
Mikhail Tal, 1960 yılındaki Dünya Satranç Şampiyonası finalinde efsanevi Mikhail Botvinnik ile karşı karşıya geldi. Zorlu mücadeleyi kazanarak dünya şampiyonu olmayı başaran en genç satranç oyuncusu rekorunu ele geçirdi. Bu tarihi rekor uzun yıllar sonra bir başka efsane Garry Kasparov tarafından kırılabildi. Botvinnik, unvanını geri almak amacıyla rakibinin tarzını inceledi. Bir sonraki yıl yapılan rövanş maçına çok iyi hazırlanan Botvinnik, unvanını geri almayı başardı. Dünya şampiyonluğunu kaybettikten sonra da oynamaya devam etti. Birçok prestijli turnuvada mücadele eden Tal, bazı önemli finallerde rakiplerine boyun eğdi. Tal, 1965 yılında Boris Spassky'e finalde, 1968'de Viktor Korchnoi'ye yarı finalde elendi. 1980 yılındaki çeyrek final müsabakasında ise Lev Polugaevsky karşısında masadan yenik ayrıldı. Buna rağmen Sovyetler Birliği'ndeki dominasyonunu sürdürerek toplamda altı kez SSCB Şampionu oldu. Tal; 1957, 1958, 1967, 1972, 1974 ve 1978 yıllarında elde ettiği bu zaferlerle Botvinnik'in rekorunu paylaştı. Mikhail Tal, ayrıca Estonya'da düzenlenen Uluslararası Satranç Şampiyonası'nda beş kez birincilik elde etti:
- 1971 yılı şampiyonluğu
- 1973 yılı şampiyonluğu
- 1977 yılı şampiyonluğu
- 1981 yılı şampiyonluğu
- 1983 yılı şampiyonluğu
Sağlık Mücadeleleri ve Satranç Mirası
Mikhail Tal'ın kariyerindeki en görkemli başarılardan biri de 1979 yılındaki Montreal turnuvasıdır. Montreal'de düzenlenen ünlü 'Tournament of Stars' organizasyonunda Anatoly Karpov ile birinciliği paylaştı. Kariyeri boyunca katıldığı yüzlerce prestijli organizasyonda inanılmaz bir performans sergileyen efsanevi oyuncu, 1951 ile 1991 yılları arasında yarıştığı turnuvaların tam 57 tanesini liderlik koltuğunda tamamlayarak kırılması güç bir rekora imza attı. Yaklaşık 2700 turnuva maçına çıkan efsanevi oyuncu, bu karşılaşmaları %65'i aşan galibiyet oranıyla bitirdi. Ne yazık ki, Tal'ın masa başındaki muazzam zekası özel hayatındaki bazı zararlı alışkanlıklarla gölgelendi. Hayatı boyunca yoğun şekilde alkol ve sigara tüketen ünlü şampiyon, bir dönem morfin bağımlılığı da yaşadı. Bu kötü alışkanlıklar onun sağlık durumunu ciddi şekilde bozdu ve böbreklerinde kalıcı hasarlara yol açtı. Sağlık sorunlarının giderek ağırlaşması sonucu kronik böbrek yetmezliği teşhisiyle hastaneye kaldırılan büyük usta, 28 Haziran 1992 tarihinde Rusya'nın başkenti Moskova'da hayata gözlerini yumdu. Ardında bıraktığı feda temelli oyun stili ve analiz edilmesi imkansız kombinezonlar, bugün bile satrançseverlere ilham vermeye devam ediyor.