Michael Stanley Whittingham, 22 Aralık 1941'de doğan İngiliz-Amerikalı kimyagerdir. Ekim 2026 itibarıyla 84 yaşındadır. Binghamton Üniversitesi'nde kimya profesörlüğü yapmaktadır; üniversitenin Malzeme Araştırmaları Enstitüsü ile Malzeme Bilimi ve Mühendisliği programının yöneticisidir. Ayrıca Binghamton'daki Kimyasal Enerji Depolama Merkezi'nin (NECCES) yöneticiliğini yürütür. John B. Goodenough ve Akira Yoshino ile birlikte 2019 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülmüştür.
Bilimsel Katkıları
Whittingham, cep telefonlarından elektrikli araçlara kadar pek çok alanda kullanılan lityum-iyon pillerin gelişiminde anahtar isimdir. 1970'lerde interkalasyon elektrotlarını ilk kez keşfetti ve 1970'lerin sonlarında şarj edilebilir piller için interkalasyon reaksiyonu kavramını ayrıntılı biçimde tanımladı. Yüksek güç yoğunluğunda, geri dönüşümlü lityum pillerdeki interkalasyon kimyasının kullanımına dair patentleri vardır. Şarj edilebilir lityum-iyon pili icat etti; bu buluş 1977'de patentlendi ve Exxon'a atandı. Lityum pillerle ilgili çalışmaları kendisinden sonra gelenlerin temelini oluşturdu ve şarj edilebilir lityum pillerin kurucu babası olarak kabul edilir.
Eğitimi ve Kariyeri
Whittingham, İngiltere'nin Nottingham şehrinde doğdu. 1951 ile 1960 arasında Lincolnshire'daki Stamford Okulu'nda okudu, ardından kimya eğitimi için Oxford'daki New College'a gitti. Oxford Üniversitesi'nden BA (1964), MA (1967) ve DPhil (1968) derecelerini aldı. Lisansüstü eğitiminin ardından Stanford Üniversitesi'nde doktora sonrası çalışma yaptı. Sonrasında Exxon Araştırma ve Mühendislik Şirketi'nde 16 yıl çalıştı. Binghamton Üniversitesi'nde profesör olmadan önce Schlumberger'da dört yıl görev yaptı.
1994 ile 2000 arasında üniversitede dekan yardımcılığı yaptı. Ayrıca altı yıl New York Eyalet Üniversitesi Araştırma Vakfı'nda başkan yardımcılığı yaptı. Hâlen Binghamton Üniversitesi'nde kimya ile malzeme bilimi ve mühendisliği alanlarında profesör olarak çalışmaktadır. 2017'de NAATBatt International'ın bilimsel operasyon direktörü seçildi. Dr. Georgina Whittingham ile evlidir; eşi Oswego'daki New York Eyalet Üniversitesi'nde İspanyolca profesörlüğü yapmıştır.
Ödülleri
2007'de New York Eyalet Üniversitesi'nin Bilimde Üstünlük ve Yaratıcı Faaliyetlerde Seçkinlik Rektör Ödülü'nü, 2010'da Amerikan Kimya Derneği'nin Yaşam Boyu Katkı Ödülü'nü, 2015'te Thomson Reuters Ödülü'nü, 2017'de Uluslararası Katı Hal İyoniği Derneği'nin Kıdemli Bilim İnsanı Ödülü'nü ve 2018'de Malzeme Araştırmaları Derneği'nin Turnbull Ödülü'nü aldı. 2018'de Ulusal Mühendislik Akademisi üyeliğine seçildi ve 2019'da Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.
Benzer kişiler
- Akira Yoshino (Kimyager)
- Dmitriy Mendeleyev (Kimyager)
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel (Profesör)
- Joseph Wilson Swan (Kimyager)
- Otto Hahn (Kimyager)
- Tomas Garrigue Masaryk (Profesör)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki M. Stanley Whittingham maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.