Akira Yoshino Kimdir?

Kimdir?

Akira Yoshino, 30 Ocak 1948'de Japonya'nın Suita kentinde doğmuş Japon kimyagerdir. Ekim 2026 itibarıyla 78 yaşındadır. Asahi Kasei şirketinde çalışmış, Nagoya'daki Meijo Üniversitesi'nde profesörlük yapmıştır. Cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlarda kullanılabilecek, güvenli ve üretilebilir lityum iyon pilin geliştirilmesindeki rolüyle bilinir. 2019'da M. Stanley Whittingham ve John B. Goodenough ile birlikte Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü.

Eğitimi

Osaka'daki Kitano Lisesi'nden 1966'da mezun oldu. Kyoto Üniversitesi'nde mühendislik alanında 1970'te lisans, 1972'de yüksek lisans derecesi aldı; 2005'te Osaka Üniversitesi'nden mühendislik doktorası yaptı. Üniversite yıllarında, Nobel Kimya Ödülü alan ilk Asyalı olan Kenichi Fukui'nin verdiği bir kursa katıldı.

Kariyeri ve pil çalışmaları

Akademik olmayan tüm kariyerini Asahi Kasei'de geçirdi ve 1972'de yüksek lisanstan mezun olur olmaz burada çalışmaya başladı. 1982'de Kawasaki Laboratuvarı'na geçti, 1992'de iyon piller için ürün geliştirme müdürlüğüne terfi etti. 1994'te Asahi Kasei ile Toshiba'nın ortak girişimi olan lityum iyon pil üreticisi A&T Battery'de teknik gelişim müdürü oldu. 2003'te ve 2005'te şirketin kendi laboratuvarının genel müdürlüğüne getirildi. 2017'den itibaren Meijo Üniversitesi'nde profesördür; Asahi Kasei'deki statüsü fahri üyelik olarak sürmektedir.

1981'de poliasetilen kullanan şarj edilebilir piller üzerinde araştırmaya başladı. Poliasetilen, 2000'de keşfiyle Nobel Kimya Ödülü alan Hideki Shirakawa'nın bulduğu elektrokondüktif bir polimerdir. 1983'te katot olarak lityum kobalt oksit, anot olarak poliasetilen kullanarak prototip bir şarj edilebilir pil üretti. Ancak poliasetilenin gerçek yoğunluğu düşüktü ve kararsızlık sorunları vardı; bu yüzden anot olarak karbonlu malzemeye geçti ve 1985'te lityum iyon pilin ilk prototipini üretip temel patenti aldı.

Belirli bir kristal yapıdaki karbonlu malzemenin anot için uygun olduğunu buldu; alüminyum folyo akım toplayıcıyı, fonksiyonel ayırıcı membranı ve ek emniyet için pozitif sıcaklık katsayısı (PTC) cihazını geliştirdi. 1986'da bir grup prototipin üretiminden sorumlu oldu; bu prototiplerin güvenlik testi verilerine dayanarak ABD Ulaştırma Bakanlığı, bu pillerin metalik lityum pillerden farklı olduğunu belirten bir mektup yayımladı. Bu yapıdaki pil 1991'de Sony, 1992'de A&T Battery tarafından ticarileştirildi. Yoshino bu süreci 2014'te bir kitapta anlattı.

Ödülleri

Aldığı ödüller arasında 1998 Japonya Kimya Derneği Kimyasal Teknoloji Ödülü, 2004 Mor Kurdele Madalyası, 2012 IEEE Madalyası, 2013 Küresel Enerji Ödülü, 2014 Charles Stark Draper Ödülü, 2018 Japonya Ödülü ve 2019 Avrupa Mucit Ödülü bulunur. 2019'da Nobel Kimya Ödülü'nün yanı sıra Kültür Nişanı'nı da aldı.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Akira Yoshino maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.