Trabzon'un Araklı ilçesinde 1 Aralık 1953 tarihinde dünyaya gelen Mehmet Akif Hamzaçebi, hem maliye bürokrasisinde üstlendiği kritik tepe görevleri hem de parlamentodaki uzun soluklu çalışmalarıyla Türk siyasi hayatının en saygın ve deneyimli şahsiyetleri arasında yer almaktadır. Kendisi Halit ve Memnune çiftinin evladıdır. Maliye uzmanlığıyla devlet kademelerinde kritik roller üstlenmiştir. Bakırköy Lisesi'nden mezun oldu. Yükseköğrenimini ise başkent Ankara bünyesinde sürdürme kararı aldı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümü'nü 1974 yılında başarıyla tamamlayarak mezun oldu. Eğitim hayatına Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Bölümü'nde devam ederek yüksek lisans derecesini aldı. Burada gerçekleştirdiği lisansüstü çalışmasında "Gelir ve Kurumlar Vergilerinin Entegrasyonu" konusuna odaklandı.
Bürokraside Zirveye Uzanan Yıllar
Meslek hayatına 1974 yılında Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü bünyesinde memur olarak adım attı. Sonrasında Maliye Müfettiş Yardımcılığı görevini üstlendi. Sınavları başarıyla vererek 1977 yılında Maliye Müfettişi unvanını kazandı. Bu görevini 1986 yılına kadar kesintisiz sürdürdü. Mesleki birikimini uluslararası düzeye taşımak amacıyla 1983 ve 1984 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri bünyesinde bir yıl süreyle staj yaparak küresel mali sistemlerin işleyişini yakından inceleme fırsatı bulmuştur. Yurt dışı dönüşünde İstanbul Defterdar Yardımcısı olarak atanarak 1986-1990 yılları arasında bu görevi yürüttü.
Başarılı çalışmaları sayesinde 1990 yılında Ankara Defterdarı görevine getirildi ve burada üç yıl kaldı. Sonrasında 1993-1997 yılları arasında Milli Emlak Genel Müdürü olarak devlet mülklerinin yönetimini üstlendi. Bürokrasideki yükselişini sürdürerek 1997-1999 yılları arasında İstanbul Defterdarı olarak bir kez daha metropolde görev aldı. En nihayetinde 1999-2002 yılları arasında Gelirler Genel Müdürü olarak maliyenin en tepe noktalarından birine ulaştı. Bu üst düzey görevi yürüttüğü dönemde, Finansal Forum gazetesinde ekonomi gündemini değerlendiren köşe yazıları kaleme aldı.
Mali görevlerinin yanı sıra farklı spor ve kamu kurumlarının yönetim kurullarında da etkin sorumluluklar üstlendi. Yönetim kurullarındaki bu üyelikler onun çok yönlü kimliğini desteklemiştir.
Mehmet Akif Hamzaçebi'nin üye olarak görev aldığı başlıca yönetim kurulları şunlardır:
- 1994-1995 yılları arasında Sualtı Sporları Federasyonu Yönetim Kurulu üyeliği,
- 1995-1996 yılları arasında hem Voleybol Federasyonu hem de Gayrimenkul Ekspertiz ve Değerleme A.Ş. yönetim kurulu üyelikleri,
- 1999-2002 yılları arasında ise Türk Patent Enstitüsü Yönetim Kurulu bünyesindeki görevi.
Parlamentoda ve CHP Yönetiminde Etkin Rol
Bürokrasideki çeyrek asırlık birikimini siyasete taşımak isteyen Hamzaçebi, Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında aktif siyasete atıldı. TBMM'nin 22. ve 23. dönemlerinde Trabzon Milletvekili olarak doğduğu şehrin temsilciliğini üstlendi. Maliye alanındaki uzmanlığı parlamento çalışmalarında kendisini göstermesini sağladı. 24. dönemde bu kez İstanbul Milletvekili seçilerek metropol seçmenini mecliste temsil etti. Bu süreçte sergilediği uzlaşmacı ve güçlü duruşla 1 Haziran 2010 tarihinde CHP Grup Başkanvekilliği görevine getirildi. Bu kritik grup göreviyle partisinin meclisteki sesini organize etti. Özel hayatında evli olup, bir çocuk babasıdır.
Bürokratik tecrübesinin üzerine inşa ettiği siyasi kariyerinde emin adımlarla ilerleyen Hamzaçebi, 7 Haziran 2015 genel seçimleri öncesinde Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde İstanbul 1. Bölge milletvekilliği için aday adaylığı başvurusunda bulunmuştur. Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde yapılan ön seçimden başarıyla çıkarak listenin ön sıralarında yer buldu. Genel seçimlerin ardından TBMM 25. Dönem İstanbul Milletvekili seçilerek parlamentodaki yerini korudu. Aynı yılın 1 Kasım tarihinde yenilenen genel seçimlerde başarısını tazeleyerek TBMM 26. Dönem İstanbul Milletvekili olarak yeniden mazbatasını aldı. Devlet adamı kimliğiyle taraflı tarafsız herkesin takdirini toplayan isim, 25 Kasım 2015 tarihinde TBMM Başkanvekili seçildi. Bu saygın makamla meclis oturumlarını yönetti.
Hamzaçebi siyasi vizyonunu yerel yönetimlere de yansıtmak amacıyla 7 Ekim 2017'de katıldığı bir televizyon programında hedeflerini açıkladı. Katıldığı televizyon programında yaptığı açıklamalarla dikkat çeken deneyimli politikacı, 24 Mart 2019 tarihinde düzenlenecek yerel seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi'nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan adayı olmak amacıyla resmi olarak yola çıktığını ilan etmiştir. Çalışmalarına hız veren tecrübeli siyasetçi, 12 Şubat 2018 tarihinde CHP Genel Sekreterliği gibi partinin en üst düzey idari makamına getirildi. Bu kritik görevde yaklaşık bir yıl boyunca partinin teşkilat yapısını yönetti. Siyasi tercihler ve süreçlerin ardından 7 Şubat 2019 tarihinde CHP Genel Sekreterliği görevinden istifa ederek ayrıldı.