Türk spor tarihinin en önemli yapı taşlarından biri olan Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün kurucu üyesi ve ilk başkanı Mehmet Şamil Şhaplı, diplomatlık ve gazetecilik alanındaki çalışmalarıyla da bilinen çok yönlü bir aydındır. 7 Şubat 1876 tarihinde Medine'de dünyaya gelen Şhaplı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde, henüz genç bir yaşta arkadaşları ve kardeşleriyle bir araya gelerek Türk sporuna yön verecek olan kulübün kuruluşunu İstanbul'da gerçekleştirmiştir. Yaşamı boyunca farklı alanlarda görev yapan ve Türk sporunun gelişimine öncülük eden Şhaplı, 1 Şubat 1957'de İstanbul'da hayata gözlerini yummuştur. Spor tarihimizin bu öncü ismi, hem idari başarıları hem de vatansever duruşuyla Türk sporunun kurumsallaşmasında silinmez izler bırakmıştır. Kulübün kurulduğu ilk yıllardan itibaren gösterdiği vizyoner liderlik, günümüzün en büyük camialarından birinin temellerini oluşturmuştur.
Aile Kökeni, Doğumu ve Eğitim Yılları
Tarihi kaynaklarda doğum yılıyla ilgili farklı kayıtlar yer almaktadır. Bazı resmi belgelerde doğum tarihi 7 Şubat 1876 olarak geçerken, annesi Emire Nefiset Hanım ile babası Şhaplı Osman Ferit Paşa'nün 1888 yılındaki evliliklerinin ardından, babasının görev yaptığı Medine'de 1891 yılında dünyaya geldiği bilgisi de kaynaklarda mevcuttur. Osmanlı ordusunun saygın komutanlarından olan babasının en büyük erkek çocuğudur. Annesi Nefiset Hanım, oğluna büyükbabası Kafkas kahramanı Şeyh Şamil'in ismini vermıştir. On bir çocuklu geniş bir ailede büyüyen Şamil, eğitim hayatına büyük önem vermıştir.
İstanbul'a geldikten sonra dönemin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan Mektebi Sultani'ye (Galatasaray Lisesi) kaydolan Şamil, burada 568 okul numarasıyla eğitim görmüştür. Okul sıralarında edindiği disiplin ve vizyonla kendisini geliştiren Şamil, başarılı bir öğrencilik döneminin ardından 1894 yılında bu liseden mezun olmuştur.
Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün Kuruluş Aşamaları
Mehmet Şamil Bey, gençlik yıllarında spor tarihimize damga vuracak bir girişime öncülük etmiştir. 1903 yılında, babası Osman Ferit Paşa'ya ait olan Serencebey'deki konağın bahçesinde ilk spor faaliyetleri başlamıştır. Kulüp, Mehmet Şamil Bey'in büyükbabasının adına ithafen Bereketiko Jimnastik Kulübü ismiyle kurulmuştur. Dönemin diğer büyük kulüplerinden Galatasaray'ın kurucularının lise öğrencisi olması, Fenerbahçe'nin kurucularının ise Kadıköylü ve ağırlıklı olarak Saint Joseph Liseli olmaları gibi ortak özellikleri vardı. Buna karşın, Beşiktaş'ın kurucu kadrosunu birleştiren ana unsur, Çerkes kökenli olmaları ve aralarındaki akrabalık ilişkileridir. Mehmet Şamil Bey, bu tarihi kulübü kurarken şu isimlerle birlikte hareket etmiştir:
- Kardeşi Hüseyin Bereket
- Kardeşi Hamza Osman Erkan
- Ahmet Fetgeri (Aşeni)
- Mehmet Fetgeri
- Nazım Nazif (Ander)
Süreç içerisinde bu küçük spor birliği, Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü ve nihayetinde bugünkü Beşiktaş Jimnastik Kulübü adını almıştır. Mehmet Şamil Bey, kulübü kurarken Fransız rozetlerinden esinlenerek özel bir arma tasarlatmıştır. Bu özgün tasarım, Beşiktaş kulübü tarafından kabul edilen ilk resmi arma olmuştur.
Diplomasi ve Gazetecilik Yılları
Mehmet Şamil Şhaplı, sadece spor alanında değil, diplomatlık ve gazetecilik gibi alanlarda da aktif rol oynayan çok yönlü bir devlet adamı ve aydındı. Hayatının farklı dönemlerinde üstlendiği bu görevler sayesinde hem ülkesini uluslararası alanda temsil etmiş hem de kamuoyunun aydınlanmasına katkıda bulunmuştur. 1 Şubat 1957'de İstanbul'da vefat eden kurucu başkan, her yıl vefat yıldönümünde kabri başında saygıyla anılmaktadır. Onun bıraktığı miras, bugün milyonlarca taraftarı olan bir spor kulübünün temel harcı olmaya devam etmektedir.