Türkiye Ermenileri'nin 85. patriği olarak seçilen II. Sahag Maşalyan (doğum adıyla Şahan Maşalı), 17 Mart 1962 tarihinde İstanbul'un Bayrampaşa ilçesinde dünyaya gelen ve ömrünü ruhani çalışmalara adayan saygın bir din adamıdır. İstanbul Ermeni cemaatinin dini liderliğini üstlenen Maşalyan, selefi Patrik Mesrob II'nin vefatının ardından Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi'nde gerçekleştirilen demokratik oylamada rakibi Aram Ateşyan karşısında ezici bir üstünlük kurarak bu makama gelmiştir.
Hüzünlü Aile Kökenleri ve Eğitim Yılları
II. Sahag Maşalyan'ın yaşam öyküsü, ailesinin geçmişte yaşadığı hüzünlü ve zorlu göç hikayeleriyle şekillenmiştir. 1915 yılındaki tehcir döneminde ailesinin büyük bir kısmını kaybeden ve Doğu Anadolu'dan yola çıkarak Bayrampaşa'ya sığınan anneannesi, o dönem henüz on beş yaşındaki erkek kardeşinin öldürülüşüne tanıklık ederek hayatta kalmayı başarmıştı. Bu köklü geçmişin izlerini taşıyan Maşalı ailesi, Bayrampaşa'da yeni bir hayat kurarken, Şahin Maşalı adı verilen bebekleri vaftiz töreninde Şahan ismiyle kutsandı. Eğitim hayatında ise sırasıyla şu okullarda eğitim gördü:
- Tevfik Kut İlkokulu (Temel eğitim başlangıcı)
- Gedikpaşa Ortaokulu (Ortaöğrenim yılları)
- Bakırköy Lisesi (Lise eğitimi)
- İstanbul Teknik Üniversitesi (Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü - Yarıda bırakmıştır)
Şahan, 1979 yılında girdiği üniversite sınavında üstün bir başarı göstererek İTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü'nü kazandı. Ancak genç Şahan'ın hayatı, teknik dünyadan çok ruhani dünyaya doğru evrilecekti. Böylece yeni bir sayfa açıldı.
Mühendislikten Ruhani Liderliğe Uzanan Yol
Mühendislik eğitimine devam ederken içsel bir arayışa giren Şahan Maşalı, 1982 yılında hayatında radikal bir dönüşüm gerçekleştirme kararı aldı. İTÜ'deki parlak eğitimini yarıda bırakarak kilise hizmetine yöneldi ve henüz yirmi yaşındayken anadili Ermeniceyi öğrenmeye başladı. İnanç yolculuğundaki kararlılığı ve derinleşen eğitimi, onu 1992 yılında resmi olarak ruhaniliğe adım atmaya yöneltti. Bu törenle birlikte kutsanarak Sahak Maşalyan adını alan din adamı, otuz yılı aşkın bir süre boyunca papazlık ve piskoposluk görevlerini özveriyle yürüttü. Cemaat içindeki saygın konumu ve entelektüel duruşu, kendisini Patrik Mesrob II'nin vefatından sonra doğal bir lider adayı haline getirdi. Nihayetinde gerçekleştirilen patrik seçiminde cemaatin büyük desteğini alarak 107 delegenin oyunu kazandı ve rakibi Aram Ateşyan'ı geride bırakarak patriklik tahtına oturdu. Bu tarihi bir başarıydı.
Tarihsel Olaylara Yaklaşımı ve Diyalog Çağrısı
II. Sahag Maşalyan, patriklik görevinin yanı sıra toplumsal uzlaşı ve tarihsel meselelerde üstlendiği yapıcı rollerle de tanınmaktadır. 1915 olaylarına ilişkin sergilediği objektif ve barışçıl duruş, hem Türkiye'de hem de uluslararası alanda geniş yankı uyandırmıştır. Bu meselelerin siyasi bir koz olmaktan çıkarılarak derinlemesine incelenmesi gerektiğini savunan Maşalyan, bilimsel ve akademik araştırmaların önemine vurgu yapmıştır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından dile getirilen ortak tarih komisyonu kurulması fikrine açık destek vermiş ve bu adımın hayata geçirilmesinin tarihi gerçeklerin anlaşılmasında hayati bir rol oynayacağını belirtmiştir. Yaşanan acıların Batılı devletler tarafından siyasi çıkarlar doğrultusunda araçsallaştırılmasını üzücü bulduğunu ifade eden Patrik Maşalyan, iki halkın ortak geleceği için samimi bir diyalog ve akademik tarafsızlık çağrısında bulunmuştur. Bu yaklaşım takdir topladı.