Şubat 1882'de Mekke'de dünyaya gelen Abdullah bin Hüseyin (I. Abdullah), fırtınalı bir ömrüyle ardından Ürün'ün İlk kralı olarak adını tarihe yazdırdı. Gençliğini İstanbul'da geçiren bu hırslı lider, Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılış sürecinde ve yeni kurulan Ortadoğu dengelerinde başrolü oynadı. Siyaset sahnesindeki cüretkar hamleleriyle tanınan kral, 20 Temmuz 1951 günü Kudüs'te uğradığı suikast sonucu yaşamını yitirdi.
İstanbul Yılları ve Meclis-i Mebusan Mebusluğu
Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile Abdiyya bint Abdullah'ın oğlu olan Abdullah, çocukluğunu ve gençliğini Osmanlı'nın payitahtı İstanbul'da geçirdi. Burada iyi bir eğitim aldı. Jön Türk hareketine 1908 yılında katılarak siyasi kariyerinde ilk önemli adımını attı. İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından kurulan yeni Meclis-i Mebusan bünyesine Hicaz temsilcisi olarak katılım sağlayan deneyimli politikacı, aynı dönemde Mekke şerifliğine atanma başarısı da gösterdi. Geniş bir aileye sahipti. Kardeşleri arasında Irak'ın ilk kralı unvanını alacak olan I. Faysal başı çekiyordu. Ayrıca Ali bin Hüseyin, Prens Hasan, Prenses Fatma, Prenses Saliha, Prenses Sarra, Prens Zeyd, Hasan bin Hussein, Hussein ibn Nasser ve Sherif Fawaz Sharaf adlarında kardeşleri vardı.
Çöl Savaşları ve Hicaz Demir Yolu Sabotajı
Birinci Dünya Savaşı yıllarında, 1916-1918 yılları arasında Güney Cephesi Arap ordularının kumandanlığını üstlenen I. Abdullah, Osmanlı'ya karşı cephe aldı. 10 Haziran 1916'da başlattığı Taif saldırısı, aylar süren çatışmaların ardından 22 Eylül 1916'da Osmanlı birliklerinin yenilgisiyle sonuçlandı. Ardından 4 bin kişilik kuvvetiyle Medine'yi kuşattı. Çöl harekatları sırasında, 1917 başlarında büyük bir Osmanlı konvoyunu pusuya düşürerek Osmanlı padişahına gönderilmek istenen 20 bin pound değerindeki altına el koydu. Aynı yılın ağustos ayında Fransüz kumandan Muhammand Ould Ali Raho ile iş birliği yaparak Hicaz Demir Yolu hattını sabote etti. İngiliz kumandan Arabistanlı Lawrence ile ilişkileri oldukça soğuktu. Lawrence, zamanının büyük kısmını Abdullah'ın kuzey cephesindeki kardeşi Faysal'a destek vererek harcıyordu.
Mavera-i Ürün Emirliği'nden Krallığa
Fransızların Şam'ı işgal edip kardeşi Faysal'ı sürgün etmesi üzerine Abdullah, kuvvetlerini Hicaz'dan Şam'a doğru kaydırmaya başladı. Bunun üzerine İngiltere Başbakanı Winston Churchill, onu 1921 yılında Kahire Kongresi'ne davet etti. Aynı yıl Mavera-i Ürün (Transürdün) Emirliği'nin başına geçen Abdullah, bölgede İngiliz mandası altında bir Arap yönetimi kurdu. Yarbay Frederick Peake ve ünlü Glubb Paşa yardımıyla kurduğu Arap Lejyonu ile Kerkük-Hayfa petrol boru hattının güvenliğini sağladı. Büyük bir Arap krallığı kurma hayaliyle İkinci Dünya Savaşı'nda İngilizlerin safında savaştı. Ordusu, 1941 yılında İngiliz güçlerinin Suriye ve Irak'ı kontrol altına almasında kilit roller üstlendi. Transürdün, 25 Mayıs 1946 tarihinde nihayet tam bağımsızlığına kavuştu ve yeni anayasa kabul edildi. Aynı yıl taç giyen Abdullah, bağımsız devletin ilk kralı ilan edildi. Ürün'ün adı 1949 yılında resmen Ürün Krallığı olarak değiştirildi.
Filistin Politikası ve Kudüs'teki Trajik Son
Birleşmiş Milletler'in 1947'de Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurulması yönündeki taksim kararını onaylayan yegane Arap lideri I. Abdullah oldu. Buna karşın, 1948 yılında patlak veren Arap-İsrail Savaşı'nda Ürün ordusu Batı Şeria'yı kontrolü altına aldı ve Kudüs'ü ele geçirdi. İki yıl sonra Batı Şeria'yı resmen Ürün topraklarına kattığını ilan etmesi, bağımsız Filistin devleti isteyen Arap dünyasında büyük infial yarattı. İngiltere ile yürüttüğü uzlaşmacı diplomasi de halk nezdinde ciddi eleştirilere maruz kalıyordu. Bu gergin atmosferde, 20 Temmuz 1951 tarihinde Kudüs'teki Mescid-i Aksa'yı ziyaret ettiği sırada, cuma namazı çıkışında bir Filistinli milliyetçi tarafından kurşunlanarak katledildi. Suikasta kurban gittiğinde 69 yaşındaydı. Vefatının ardından tahta büyük oğlu Talal geçti. Günümüz Ürün Kralı II. Abdullah ise onun doğrudan torunudur.
Kral I. Abdullah'ın aile hayatındaki evlilikleri ve çocukları şu şekildedir:
- Musbah bint Nasser (Evlilik: 1904-1951): Bu evlilikten Prenses Haya, I. Talal ve Prenses Munira adlarında üç çocukları dünyaya gelmiştir.
- Suzdil Khanum (Evlilik: 1913-1951): Bu birliktelikten Prens Naif ve Prenses Makbule adlarında iki çocukları olmuştur.
- Nahda bint Uman (Evlilik: 1949-1951): Kral Abdullah'ın son eşidir.