Henry Fonda, 16 Mayıs 1905 tarihinde doğdu. Kendisi ABD'nin Nebraska eyaletindeki Omaha kentinde dünyaya gözlerini açtı. Sanatçının tam adı Henry Jaynes Fonda'dır. Kendisi William Brace Fonda ile Apple Herberta'nın oğludur. Gençlik yıllarında babasının reklam baskı tesisinde yarı zamanlı çalışan Fonda'nın en büyük hedefi iyi bir gazeteci olmaktı. Bu amaçla Omaha Merkez Lisesi'nden mezun olduktan sonra Minnesota Üniversitesi'nde gazetecilik bölümüne kaydoldu. Ancak içindeki tiyatro sevdası ağır basınca yirmi yaşına geldiğinde okulu yarıda bıraktı ve oyunculuk amacıyla New York'a gitti. 1930'lu yıllarda Broadway sahnelerinde birçok farklı oyunda üstün performans sergileyerek tiyatro çevrelerinde kendisini göstermeyi başardı. Başarılı tiyatro çalışmalarının ardından 1935 yılında çekilen "The Farmer Takes A Wife" (Çiftçi Evleniyor) adlı yapımla sinema dünyasına adım attı.
Gazetecilik Sıralarından Broadway Sahnelerine
Tiyatro sahnelerinden sinema stüdyolarına uzanan bu serüvende Fonda, ömrü boyunca 21 tiyatro oyununda ve 57 sinema filminde boy gösterdi. Amerikalı usta oyuncunun beyaz perdedeki serüveni zaman içinde büyük bir değişim geçirdi. Kariyerinin ilk dönemlerinde daha çok sıkılgan, içe dönük ya da sorunları olan genç karakterleri canlandırdı. Yıllar geçtikçe oyunculuk tecrübesi artan sanatçı, bu süreçte daha olgun, bilgi sahibi ve akıllı kahraman rollerinde izleyicinin karşısına çıkmaya başladı. Sanat hayatının son dönemlerinde ise ağırlıklı olarak otorite figürlerine yönelerek, birçok filmde devlet başkanı, senatör ya da bakan gibi yüksek mevkideki karakterleri başarıyla canlandırdı.
Usta aktör, uzun yıllar emek verdiği sinema dünyasında pek çok önemli ödülün sahibi oldu. 1978 yılında Amerikan Sinema Enstitüsü tarafından kendisine prestijli Yaşamsal Başarı Ödülü takdim edilirken, bu ödül onun sinemaya sunduğu benzersiz katkıların büyük bir kanıtı niteliğindeydi. Ancak oyunculuk kariyerindeki en büyük zirvelerden birine 1981 yılında imza atarak, "On Golden Pond" (Altın Göl) adlı sinema filmindeki unutulmaz performansıyla en iyi erkek oyuncu dalında Oscar Ödülü kazanmayı başardı. Bu ödül, onun sinema tarihindeki yerini perçinleyen çok kıymetli bir taç oldu.
Fonda'nın kariyerinde iz bırakan çok sayıda tiyatro eseri ve sinema filmi bulunmaktadır. Sanatçının rol aldığı başlıca yapımlar şunlardır:
- Young Mr. Lincoln (Lincoln'un Gençliği) - 1939
- The Grapes of Wrath (Gazap Üzümleri) - 1940
- The Ox - Bow Incident (Ox - Bow Olayı) - 1943
- Twelve Angry Men (On İki Öfkeli Adam) - 1957
- On Golden Pond (Altın Göl) - 1981
Aynı zamanda tiyatro sahnelerinde de fırtınalar estiren aktör, "Aşk ve Ölüm Oyunu" (1930), "Bay Roberts" (1948-1951) ve "Clarence Darrow" (1974-1975) gibi başarılı oyunlarda sahne alarak izleyicilerden büyük beğeni topladı.
Fırtınalı Özel Yaşam ve Aile Bağları
Henry Fonda'nın özel hayatı da en az sanat yaşamı kadar hareketli geçti. Yaşamı boyunca toplam 5 kez dünyaevine girdi. İlk evliliğini 1931 yılında ünlü oyuncu Margaret Sullavan ile gerçekleştiren aktörün bu beraberliği uzun sürmedi ve çift 1933 yılında yollarını ayırdı. Fonda, ikinci evliliğini 1936 yılında Frances Ford Seymour ile gerçekleştirdi ve bu evlilik 1949 yılına kadar aralıksız devam etti. Çiftin bu evlilikten dünyaya gelen çocukları Jane Fonda ve Peter Fonda da babalarının izinden giderek sinema dünyasının tanınmış oyuncuları oldular. Bununla birlikte, babasının izinden giden bu çocukların yanı sıra ünlü aktris Bridget Fonda'nın da dedesi olma gururunu yaşadı. Sanatçı, üçüncü kez 1950 yılında Susan Blanchard ile nikah masasına otururken, bu birliktelikten Amy Fishman Fonda adında bir kızı dünyaya geldi. Ancak bu evlilik de uzun ömürlü olmadı ve çift 1953 yılında yollarını ayırma kararı aldı. Dördüncü evliliğini 1957 yılında Afdera Franchetti ile yapan aktör, bu evliliği de 1961 yılında sonlandırdı. Son evliliğini ise aynı yıl, yani 1961'de Shirlee Mae Adams ile yaptı ve bu beraberlik aktörün ölümüne kadar sürdü.
Bir Efsanenin Veda Mektubu
Sinema dünyasının bu ulu çınarı, ömrünün son yıllarında ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele etti. Henry Fonda, 12 Ağustos 1982 tarihinde Los Angeles'ta prostat kanseri nedeniyle hayata gözlerini yumdu. Öldüğünde 77 yaşında olan efsane aktörün cenazesi, kendi vasiyeti doğrultusunda yakılarak sonsuzluğa uğurlandı. Geriye bıraktığı onlarca sinema filmi ve tiyatro oyunuyla, oyunculuk sanatçının en büyük ustalarından biri olarak hafızalara kazındı.