Fransız şarkiyatçı, filozof ve akademisyen Henry Corbin, 14 Nisan 1903 tarihinde Paris'te dünyaya geldi. Kariyerini İslam düşüncesine, tasavvuf felsefesine ve Şii inanç sistemlerine adayan bu ünlü düşünür, yirminci yüzyıl İslam araştırmalarını başta Fransa olmak üzere tüm Batı akademi dünyasında yeniden şekillendirdi. Kendi döneminin sınırlarını aşarak Doğu ile Batı arasında entelektüel bir köprü kurmayı başaran Corbin, aynı zamanda ünlü varoluşçu filozof Martin Heidegger'in eserlerini Fransızcaya kazandıran ilk çevirmen unvanına da sahiptir. Felsefe eğitiminin ardından yöneldiği bu mistik yolculuk, onu 7 Ekim 1978 yılında yine Paris'te vefat edene dek sürecek dünya çapında bir akademik otorite hâline getirdi.
Akademik Temeller ve Doğu Dillerine Yöneliş
Normandiyalı Katolik bir aileden gelen Corbin, eğitim hayatına St. Maur Papaz Okulu ile Paris Katolik Enstitüsü'nde başladı. Ardından skolastik felsefe lisansı almak amacıyla 1923 yılında Sorbonne Üniversitesi bünyesindeki Ecole Pratique des Hautes Etudes'e kaydoldu. Burada meşhur felsefeci Etienne Gilson'un derslerini takip etti. Gilson'un "Orta Çağ'da Latin İbn Sînâcılığı" başlıklı derslerinden çok etkilenen genç öğrenci, hocasının bilimsel metodolojisini ilerideki çalışmalarına örnek aldı. Dil yeteneğiyle öne çıkan başarılı felsefeci; Yunanca, Latince, Almanca ve Rusça bilgisinin yanına, hocası Gilson'un tavsiyesiyle Ecole des Langues Orientales Vivantes'ta Doğu dillerini ekledi. Burada Arapça, Farsça ve Türkçe okurken, aynı zamanda felsefe tarihçisi Emile Brehier'nin Plotin ve Upanişad üzerine verdiği dersleri de yakından takip ediyordu. Hint düşüncesinin Plotin üzerindeki tesirini incelemek amacıyla Sanskritçe öğrendi. Şarkiyatçılık ile felsefeyi birleştiren benzersiz bir donanım kazanan Corbin'in İslam mistisizmine yönelmesinde, ünlü şarkiyatçı Louis Massignon ile tanışması dönüm noktası oldu.
Sühreverdî ile Karşılaşma ve İstanbul Yılları
Massignon, Arapça öğrenmek isteyen Corbin'e, İran seyahatinden getirdiği Sühreverdî'nin Hikmetü'l-İşrâk adlı eserinin şerhli taşbaskı bir nüshasını hediye etti. Bu armağan, İslam irfanına yönelik ömürlük bir ilginin başlangıcı oldu. Eğitimini 1929'da tamamlayan Corbin, Bibliotheque Nationale bünyesinde göreve başladı ve kısa süre sonra İspanya'daki meşhur Escurial Kütüphanesi'nde önemli araştırmalar yürüttü. Henry Corbin, 1930'lu yıllarda çıktığı Almanya ve İsveç seyahatleri sırasında Martin Heidegger, Rudolf Otto, Karl Barth ve Karl Loewith gibi döneme yön veren çok sayıda önemli ilim insanıyla tanışma fırsatı buldu. 1933 yılında Maurice Leenhardt'ın kızı Stella ile evlenen Corbin'in eşi, işitme güçlüğü çeken ünlü düşünürün akademik ve günlük yaşamındaki en büyük destekçisi oldu. Felsefi ve teolojik fikirlerini yaymak amacıyla arkadaş grubuyla birlikte Hic et Nunc ve Le Semeur adlı kısa ömürlü dergilerin yayıncılığını üstlendi. 1935 yılında kütüphane göreviyle Berlin'e gönderildi. Ardından Hermes ve Mesures dergilerinin yayın sorumluluğunu üstlendi. 1939 yılında Martin Luther'in hermeneutiği üzerine dersler veren filozof, Ârâmîce ve Süryânîce derslerine de katılarak kültür dairesini genişletti. İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine 1940 yılında misafir araştırmacı olarak bulunduğu İstanbul'daki Fransız Arkeoloji Enstitüsü'nde kalarak bu kurumun yöneticiliğini üstlendi. Türkiye'de geçirdiği yıllarda Sühreverdî külliyatı üzerinde çalışan Corbin, savaş sonrasında Tahran'a geçerek Fransız-İran Enstitüsü bünyesinde İranoloji bölümünün kurulmasına öncülük etti.
Uluslararası Etki ve Entelektüel Mirası
1949 yılında Fransa'ya dönen Corbin, İsviçre'de düzenlenen gnostik ve teosofik odaklı Cercle Eranos toplantılarına katılmaya başladı. Burada sunduğu bildirilerle büyük yankı uyandıran filozof, vefatına dek her yıl bu prestijli buluşmalarda aktif rol aldı. 1954 yılında akıl hocası Massignon'un emekli olmasıyla Ecole Pratique des Hautes Etudes'ün İslami Araştırmalar Kürsüsü Başkanlığına getirildi. Fransız-İran Enstitüsü'nün yayın sorumluluğunu yürütürken, yılın bir dönemini Paris'teki kürsüsünde, sonbahar aylarını ise Tahran Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde ders vererek geçirmeyi bir gelenek hâline getirdi. 1958 yılında kendisine Tahran Üniversitesi tarafından şeref doktorası unvanı verildi. 1970 yılında Avrupa genelinde verdiği konferansların ardından Meşhed'e geçerek Doğu felsefesi antolojilerinin hazırlanmasına katkı sağladı. 1974 yılında resmi görevlerinden emekliğe ayrılmasına rağmen çalışmalarına ara vermeyen Corbin, Kudüs'te Saint Jean Üniversitesi'nin kuruluşunda yer alarak vefatına kadar buradaki konferanslarını sürdürdü. Nicolas Berdiaev Kurumu'nun başkanlığını yürüttüğü bu dönemde, Seyyid Hüseyin Nasr öncülüğünde kendisi için hazırlanan kapsamlı bir armağan kitap ile akademik dünyaya katkıları taçlandırıldı. 1978 yılının başında Kudüs'teki son yıllık konferansını veren ve ardından İskoçya'yı ziyaret eden düşünür, Paris'e döndükten kısa bir süre sonra 7 Ekim 1978'de hayata gözlerini yumdu.
Başlıca Eserleri
Henry Corbin'in İslam felsefesi, tasavvuf ve Doğu irfanı üzerine kaleme aldığı en önemli eserlerden bazıları şunlardır:
- Sohrawardi d'Alep (1939)
- Imagination créatrice dans le soufisme d'Ibn Arabi (1958)
- History of Islamic Philosophy (1964) - (Türkçeye "İslam Felsefesi Tarihi" olarak çevrilmiştir)
- En islam iranien (1974)
- Spiritual Body and Celestial Earth (1989)