Sir George Everest, Hindistan alt kıtasının bilimsel yöntemlerle ölçülmesine ömrünü adayan İngiliz haritacı ve coğrafyacıdır. 4 Temmuz 1790'da doğan Everest, 1830'dan 1843'e kadar Hindistan Baş Haritacısı unvanını taşıdı; Büyük Trigonometrik Araştırma'yı tamamlayarak kıtanın meridyen yayını ilk kez sistematik biçimde ölçtürdü. Adını taşıyan dağı ise hiç görmedi, hatta ayağını bile basmadı.
Eğitim ve Erken Kariyer
George Everest'in doğum yeri kesin olarak bilinmemektedir; Greenwich'te ya da ailesinin Galler'deki Gwernvale Malikanesi'nde dünyaya geldiği sanılmaktadır. Avukat ve sulh hâkimi olan babasının altı çocuğunun üçüncüsüydü. Buckinghamshire'daki Marlow Kraliyet Askerî Koleji'nde başladığı eğitimini Woolwich Kraliyet Askerî Akademisi'nde sürdürdü. Henüz 16 yaşındayken, resmen gerekli yaşa ulaşmadan önce Doğu Hindistan Şirketi'ne katıldı ve Bengal Topçu Birliği'nde ikinci teğmen sıfatıyla Hindistan'a gönderildi. Matematik ve astronomiye olan yeteneği bu ilk yıllarda kendini gösterdi.
1814'te Java adasına atanan Everest, sömürge yöneticisi Stamford Raffles tarafından adanın haritasını çıkarmakla görevlendirildi. Bengal'e döndükten sonra Ganj ve Hooghly nehirleri üzerine yürüttüğü çalışmalar, Büyük Trigonometrik Araştırma'nın kurucusu William Lambton'ın dikkatini çekti; Lambton onu baş asistanı olarak yanına aldı.
Büyük Trigonometrik Araştırma
19. yüzyılın en kapsamlı bilimsel haritalama girişimi sayılan bu proje, Hindistan'ın güney ucundan kuzey sınırına uzanan yaklaşık 2.400 kilometrelik meridyen yayını ölçmeyi hedefliyordu. Everest, 1820'de sıtmaya yakalanarak iyileşmek için Ümit Burnu'na geçti ve 1821'de geri döndü. William Lambton 1823'te hayatını kaybedince projenin yönetimini devraldı; çalışmaları bugünkü Madhya Pradesh'e kadar genişletti. Sık sık hastalanması, araştırmaları defalarca sekteye uğrattı.
1825'te sağlık gerekçesiyle Birleşik Krallık'a dönen Everest, 1827'de Kraliyet Cemiyeti üyeliğine seçildi. Bu süreçte daha gelişmiş ölçüm aletleri temin etti ve İngiliz Harita Dairesi'nin yöntemlerini yerinde inceledi. 1830'da Hindistan'a döner dönmez Hindistan Baş Haritacısı olarak atandı ve meridyen yayı çalışmasını 1841'de tamamladı. Kasım 1842'de görevinden istifa etti; komisyonu Aralık 1843'te resmen kapandı. 1847'de yayımladığı Hindistan Meridyenel Yayının İki Bölümünün Ölçümü adlı eseri, Kraliyet Astronomi Derneği'nin altın madalyasına layık görüldü. 1854'te albaylığa yükseltildi; 1861'de şövalye ilan edilerek "Sir" unvanını aldı.
Bir Dağın Adı ve Mirası
Dünyanın en yüksek zirvesiyle Everest'in bağlantısı, doğrudan bir keşfin ürünü değildir. Dağın ilk resmi gözlemlerini öğrencisi Andrew Scott Waugh yaptı; yüksekliğini ise matematikçi Radhanath Sikdar hesapladı. Mart 1856'da Waugh, Kraliyet Coğrafya Derneği'ne yazdığı mektupta bilinen yerel bir isim bulunamadığını gerekçe göstererek zirveye selefi Everest'in adını önerdi. Bir ironi olarak Everest bu öneriye bizzat karşı çıktı: Hint halkının soyadını telaffuz etmekte güçlük çekeceğini ve coğrafi yerlerin yerel adlarla anılması gerektiğini savundu. Uzun süren tartışmaların ardından Kraliyet Coğrafya Derneği 1865'te "Everest Dağı" adını resmen kabul etti.
George Everest hayatının son yıllarını Londra'da geçirdi ve 1 Aralık 1866'da Hyde Park Gardens'taki evinde 76 yaşında hayatını kaybetti. Brighton yakınlarındaki Hove'da toprağa verildi. Kendi adını taşıyan dağı hiç görmemiş olması onun tarihsel ağırlığını azaltmaz; Hint alt kıtasının sistematik biçimde haritalanmasındaki katkıları, modern jeodezi ve kartografyanın temel taşlarından birini oluşturmaktadır.