Fotoğrafçılık dünyasında çığır açan ABD'li mucit ve iş adamı George Eastman, 12 Temmuz 1854 tarihinde Waterville, New York'ta dünyaya geldi. Eastman, yaşamı boyunca büyük zahmetler gerektiren ve sadece uzmanların yapabildiği fotoğraf çekme işlemini her bireyin kolayca uygulayabileceği bir düzeye taşımayı amaçladı. Kurduğu firmasıyla sektörde büyük bir ticari çığır açtı. Yöneldiği yenilikçi çözümlerle, geliştirdiği basit makine ve rulo filmler aracılığıyla amatör fotoğrafçılığın temellerini attı.
Zorluklarla Dolu Bir Gençlik ve İlk Arayışlar
George Eastman'in çocukluğu, babasının ticaret okulu müdürü olarak görev yaptığı ve kendisinin büyüdüğü Rochester kentinde geçti. Babalarını sekiz yaşında yitiren George'un annesi, biri engelli iki kız çocuğuyla ortada kalınca miras kalan evlerinin odalarını kiraya vererek geçinmeye çalıştı. Ailesinin tüm parasal sorumluluğunu üstlenen genç George, 14 yaşında okulu bırakmak zorunda kaldı ve bir sigortacı yanında işe girerek tüm harcamalarını titizlikle kaydetti. Yirmi yaşına geldiğinde Rochester tasarruf sandığında muhasebeci olarak çalışmaya başladı ve yirmi üç yaşında hobi olarak fotoğraf çekmeye yöneldi. Santo Domingo tatiline çıkmayı planlarken yanına alması önerilen fotoğraf takımının mikrodalga fırın boyutundaki makinesi, büyük sehpası ve kimyasal banyo çadırıyla bir beygir yükünü bulduğunu gördü. Seyahatten vazgeçen Eastman, fotoğraf makinelerini bir kurşun kalem kadar kolay kullanılır hale getirmeyi kafasına koydu.
Kuru Plakadan İlk Kodak Makinesine
Mucit, bankadaki mesaisinin ardından geceleri annesinin mutfağında jelatin emülsiyaonlarıyla çeşitli deneyler yürüttü. İngiliz yayınlarından aldığı formül üzerinde üç yıl boyu çalışan Eastman, nihayetinde başarılı bir kuru plaka formülü keşfetti. Kimya eğitimi bulunmamasına karşın yabancı kaynakları okuyabilmek için iki yılda Fransızca ve Almanca öğrendi. Plaka kaplama makinesinin patentini önce Londra'da, ardından ABD'de tescilledi. 1880 yılında State Caddesi'nde kiraladığı atölyede iki beygir gücünde bir motorla üretim yapmaya başladı. Ortak bularak kurduğu Eastman Kuru Plaka Şirketi, jelatin kirliliği sebebiyle hatalı ürün şikayetleri aldı. Eastman, tüm birikimini kaybetme pahasına arızalı plakaları ücretsiz yenileriyle değiştirerek sektörde sarsılmaz bir güven kazandı. 1887 yılına değin dedektif kameralar ve farklı film ürünleri denedi. Nihayet 1888'de, içinde yüz pozluk rulo kağıt film barındıran ilk basit fotoğraf makinesini piyasaya sundu. Müşterilerine "Siz düğmeye basın, gerisini biz hallederiz" sloganıyla seslendi. Bühece fotoğraf çekme eğlemini herkesin erişebileceği günlük bir uğraşa dönüştürdü. Eastman'ın 1888'de tescil ettirdiği Kodak kelimesi, sert ve güçlü bulduğu "K" harfiyle başlayıp biten harf denemelerinin ürünüydü. Girişimci, 1889 yılında selüloid rulo filmin patentini de alarak fotoğrafçılıkta kalıcı bir dönüşüm gerçekleştirdi.
Çalışan Hakları, Yenilikler ve Veda
George Eastman, iş hayatında hiçbir zaman geleneksel bir patron olmadı ve kişisel reklamından sürekli kaçındı. Servetinin büyük bir kısmını toplum yararına dağıtan bu kurnaz ve zeki iş adamı, işçilerini her zaman kendi ailesi gibi koruyarak onların güvenlik ve sağlık koşullarına büyük önem vermiştir. Yasal yükümlülülüler henüz bulunmazken gerçekleştirdiği sosyal yardımlar sektöre yön verdi:
- Ücretleri eksiltmeden günlük çalışma sürelerini on saatten dokuz saate indirdi.
- Çabuk alev alan maddelerin yerine güvenli malzemeler kullanarak iş güvenliğini artırdı.
- Beş binden fazla işçiyi emeklilik, kaza ve sağlık güvenceleri altına aldı.
Kurulan özel Kodak komitesiyle çalışan sağlığını tehdit eden her koşul ayrıntılı biçimde denetlendi. Şirket, 1907 yılından itibaren Fransız Lumiere Kardeşler'in renkli fotoğraf yöntemleriyle deneylere başladı. 1915 senesinde ise kimyager John Capstaff, Kodachrome adı verilen ilk iki renkli Kodak filmini geliştirdi. Fotoğrafçılık alanındaki başarısıyla yetinmeyip sınırlarını çok daha öteye taşınıyan Eastman, şirketini ecza, tekstil ve elektronik ürünler de üreten çok yönlü ve uluslararası pazarda başta gelen küresel bir sanayi devine dönüştürdü. Kodak, 1990'larda ABD'nin en büyük yirmi beş kuruluşu arasına girmeyi başardı. Yıllar sonra, 1975'te yine bir şirket mühendisi olan Steven Sasson tarafından ilk dijital fotoğraf makinesi icat edilecekti. Hiç evlenmeyen ve başkalarının anılarını ölümsüzleştirmesine rağmen kendi çok az fotoğrafı bulunan Eastman, ömrünün son dönemlerinde amansız bir hastalığa yakalandı. Tekerlekli sandalyeye bağlı yaşamayı kabullenemeyen mucit, 14 Mart 1932 tarihinde New York'ta, yetmiş sekiz yaşındayken kalbine ateş ederek yaşamına son verdi. Bıraktığı kısa intihar mektubunda yazan "Işim bitti. Beklemek niye?" cümlesi, arkasında bıraktığı devasa mirasın yanında akıllardan silinmeyen son iz oldu.