Mira Murati Kimdir?

Mira Murati, 16 Aralık 1988'de Arnavutluk'un Vlorë şehrinde dünyaya geldi. Tam adı Ermira Murati olan bu teknoloji lideri, OpenAI'de Baş Teknoloji Sorumlusu (CTO) olarak görev yaptığı yıllarda ChatGPT, DALL-E, GPT-4, Codex ve Sora gibi dönüştürücü üretken yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesine öncülük etti. Arnavutluk'tan çıkıp küresel teknoloji sahnesine taşınan bu yolculuk, matematik yarışmalarıyla başladı ve milyarlarca dolarlık bir girişimi kurmakla devam etti.

Eğitim Hayatı

Okul çağlarından itibaren matematik ve fen bilimlerine ilgi duyan Murati, çeşitli olimpiyatlara katılarak akademik kimliğini erken yaşta şekillendirdi. 16 yaşında burs kazanarak Kanada'ya geçti; Vancouver Adası'ndaki Pearson United World College of the Pacific'te Uluslararası Bakalorya diplomasını tamamladı. Lise sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'ne gelen Murati, çift diploma programı aracılığıyla hem Colby College'dan 2011'de lisans derecesi aldı hem de Dartmouth College Thayer School of Engineering'de mekanik mühendisliği eğitimini 2012'de noktaladı.

Kariyerinin Dönüm Noktaları

Mezuniyetin ardından havacılık sektörüne adım atan Murati, Zodiac Aerospace'te kısa bir deneyim yaşadı. 2013'te Tesla'ya geçerek Model X projesinde ürün yöneticisi olarak çalıştı. 2016–2018 yılları arasında ise artırılmış gerçeklik şirketi Leap Motion'da (sonradan Ultraleap) insan–makine etkileşimi odaklı projelerde yer aldı.

2018'de OpenAI'ye katılmasıyla kariyerinin en çarpıcı bölümü başladı. Uygulamalı yapay zeka ve ortaklıklar başkan yardımcılığından CTO koltuğuna yükselen Murati, araştırma, ürün geliştirme ve güvenlik ekiplerini tek çatı altında yönetti. Onun liderlik döneminde geliştirilen GPT ailesi modelleri ve görsel üretim araçları, üretken yapay zekanın kamuoyuyla tanışmasının önünü açtı. Kasım 2023'te Sam Altman'ın yönetim kurulu tarafından görevden alınmasının hemen ardından Murati, şirketin geçici CEO'su olarak birkaç günlüğüne yönetimi devraldı; süreç kısa sürede toparlansa da bu gelişme onun adını küresel gündemin merkezine taşıdı.

Murati, yapay zekanın yalnızca hız ve kapasite değil, güvenlik ve etik açıdan da olgunlaşması gerektiğini savundu. Geliştirilen sistemlerin denetlenebilir, anlaşılabilir ve insan değerleriyle bağdaşır olması gerektiğini kamuoyu önünde defalarca dile getirdi. Bu tutum, Microsoft CEO'su Satya Nadella'nın 2023 Time 100 Next yazısında da taktirle karşılık buldu.

Thinking Machines Lab

Eylül 2024'te OpenAI'deki CTO görevinden ayrılan Murati, Şubat 2025'te Thinking Machines Lab adıyla kendi yapay zeka girişimini kurdu. Şirket, daha özelleştirilebilir ve şeffaf yapay zeka sistemleri geliştirmeyi hedefliyor. Kuruluş bünyesine John Schulman, Alec Radford ve Bob McGrew gibi sektörün tanınmış araştırmacılarını çekmeyi başardı. Kısa sürede milyarlarca dolarlık değerlemeye ulaşan girişim, özel yapay zeka modeli geliştirmeye yönelik Tinker adlı ilk aracını da piyasaya tanıttı.