Charles Perrault Kimdir?

Charles Perrault, 12 Ocak 1628'de Paris'te doğan, 16 Mayıs 1703'te yine Paris'te ölen Fransız şair, yazar ve edebiyat teorisyenidir. Yaşamının son yıllarında çocukları için derleyip "Kaz Ana'nın Öyküleri" (1697) kitabında yayımladığı masallarla tanınır. Bu masallar arasında Uyuyan Güzel, Kırmızı Başlıklı Kız, Mavi Sakal, Çizmeli Kedi ve Külkedisi yer alır. Dünya klasiği hâline gelen bu masallar nedeniyle "çocuk kitaplarının babası" olarak anılır.

Hayatı

Varlıklı bir ailenin yedinci çocuğu olarak doğdu. Babası tanınmış bir avukat olan Pierre Perrault, annesi Paquette Le Clerc'tir. Devrin ünlü mimarlarından Claude Perrault'nun kardeşidir. Beauvais Koleji'nde öğrenim gördü, bir süre vergi tahsildarlığı yaptı, ardından Orléans'ta hukuk okudu ve 1651'de mezun oldu. Öğrencilik yıllarında hiciv şiirleri yazarak edebî kariyerine başladı; XIV. Louis'yi öven şiirleri sarayda ilgiyle karşılandı. Paris Barosu'na kaydolup kısa süre avukatlık yaptı, çeşitli resmî görevlerde bulundu.

XIV. Louis'nin maliye başmüfettişi Jean-Baptiste Colbert için çalıştı ve imar işlerinden sorumlu oldu. Bu sırada kardeşi Claude ile birlikte klasik mimarlık kuramıyla ilgili önemli yapıtları çevirdi, yayına hazırladı ve onun Louvre Sarayı'ndaki düzenlemelerine yardım etti. Fransız Bilimler Akademisi'nin kuruluşuna katkıda bulundu ve 1671'de akademiye üye oldu. 1672'de Marie Guichon ile evlendi; eşi 1678'de üçüncü çocuklarını doğurduktan sonra öldü.

Eskiler ve Yeniler Kavgası

Colbert'in ölümünün ardından saraydaki gücünü yitiren Perrault, kralın tarihçileri Jean Racine ve Nicolas Boileau-Despréaux ile "Eskiler ve Yeniler Kavgası"na girdi. Kavga 27 Ocak 1687'de Fransız Akademisi'nin sözlük çalışması için düzenlenen kamuya açık bir oturumda ortaya çıktı. Perrault burada "Büyük Louis'nin Asrı" başlıklı şiirini okudu ve eskilere öykünmenin yararsız olduğunu, yeni yapıtların daha üstün olduğunu savundu. Racine ile Boileau bu görüşlere öfkelendi. Perrault savlarını kanıtlamak için dört ciltlik "Parallèles des anciens et des modernes" (Eskilerle Modernler Arasındaki Koşutluklar) adlı eseri yazdı. Eserin ilk cildi 30 Ekim 1688'de basıldı, ikinci cildi 1690'da, üçüncü cildi 1692'de, son cildi ise 1697'de yayımlandı.

Masalları

Çocuklarına anlatacak beğenilir bir masal bulamaması onu masal yazmaya yöneltti. 1694'te üç manzum peri masalı yayımladı, bunu 1697'de "Kaz Ana'nın Öyküleri" izledi. Yüzyıllardır sözlü olarak anlatılan Külkedisi, Çizmeli Kedi ve Mavi Sakal gibi masalları yazıya geçirdi; kitabı kendi adıyla değil, oğlu Pierre'in adıyla yayımladı. Masallarında çevresindeki bilinen mekânları kullandı; örneğin Uyuyan Güzel'in mekânı Usse Şatosu, Çizmeli Kedi'nin mekânı Oiron Şatosu'dur. Kitap büyük ilgi gördü. Perrault'nun yazıya geçirdiği masallar sonradan Grimm Kardeşler gibi yazarlarca yeniden yazıldı; opera, bale, tiyatro ve filme uyarlandı. Çaykovski'nin Uyuyan Güzel balesi ile Walt Disney'in Külkedisi ve Uyuyan Güzel animasyonları bunlar arasındadır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Charles Perrault maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.