Carl von Clausewitz Kimdir?

Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz, 1 Temmuz 1780'de doğan ve 16 Kasım 1831'de ölen Prusyalı general ve entelektüeldir. Askerî teori üzerine yazdığı Savaş Üzerine adlı eserle tanınır.

Hayatı

Clausewitz orta dereceli feodal-aristokrat bir aileden geliyordu; adındaki "von" sözcüğü aristokrat kökenini gösterir. Babası da Prusya ordusunda subaydı. İlk muharebeye 13 yaşında girdi. Devrimci Fransa'nın ordularına karşı Rus-Alman Lejyonu'nda piyade askeri olarak çarpıştı ve ilk askerî tecrübesini Napolyon Savaşları sırasında böyle kazandı. Kısa süre sonra Prusya Krallığı'nın merkezinde askerî-siyasi bir kurmay subayı olarak görev aldı. 38 yaşında tuğgeneralliğe terfi etti ve aristokrat ailelerden birinin kızıyla evlendi. Askerî yetenekleri sayesinde Berlin'deki merkezî askerî çevrelere girdi. 1812-1814 arasında Rusya'da bulundu ve I. Napolyon'un birliklerine karşı savaşlara katıldı. Napolyon'un sonunu getiren Waterloo Savaşı'nda da önemli rol oynadı. 1818'de yeniden Prusya Savaş Akademisi yöneticiliğine getirildi ve bu görevdeyken öldü.

Savaş Üzerine

En ünlü eseri Savaş Üzerine'dir. Ona göre savaş, siyasetin başka araçlarla, yani şiddet araçlarıyla devamıdır. Bütün savaşların amacı, düşman silahlı kuvvetlerini yok etme yoluyla onun iradesini teslim almaktır. Taktik, muharebe bilimidir; strateji ise savaş bilimidir. Taktik zaferler fiziksel olgulardır, stratejik zafer ise manevi bir olgudur. Savunma pozisyonu, pasif olması ve savaşın doğasına aykırı görünmesine karşın saldırıya göre avantajlı bir pozisyondur. Clausewitz savaş üzerine teknik-matematik teorilerin yersiz olduğunu savundu; çünkü savaşın kendi kuralları olmakla birlikte esasen bir belirsizlik ortamı olduğunu söyledi. Bütün savaşların belirleyici unsurunun muharebeler olduğunu düşündüğü için incelemesine muharebelerden başladı. Yaşadığı dönemde Hegel'den etkilendiği bilinir.

Kitabın yayımlanması ve etkisi

Hayattayken kitabını yayımlayamadı; bunda mükemmeliyetçi üslubunun da payı vardır. Karısı onun notlarından yararlanarak kitabı yayına hazırladı. Kitap hemen bütün dünya dillerine çevrilmiştir. Eserleri günümüzde hem askerî okullarda hem pazarlama kökenli eğitim kurumlarında okutulur; bazı pazarlama kitapları Clausewitz'e ithaf edilerek yazılmıştır. Ekim Devrimi'nde Lenin'in ondan ciddi biçimde yararlandığı bilinir. Hitler'in de generallerle yaptığı bir tartışmada "Ben Clausewitz'i okudum, sizden öğrenecek bir şeyim yok" dediği aktarılır. Clausewitz, savaş tarihinde teorik tartışmalara en çok konu olan isimlerden biridir.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Carl von Clausewitz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.