Ai Weiwei Kimdir?

Ai Weiwei, 28 Ağustos 1957'de doğmuş Çinli çağdaş sanatçı ve aktivisttir. Ekim 2026 itibarıyla 69 yaşındadır. Heykel, enstalasyon, küratörlük, fotoğraf ve film alanlarında çalışmanın yanı sıra sosyal, siyasal ve kültürel bir eleştirmen olarak da bilinir.

Ailesi ve yetişmesi

Babası Çinli şair Ai Qing, 1958'de Sağ Karşıtı Hareket sırasında kınandı ve eşi Gao Ying ile birlikte Xinjiang'daki bir işçi kampına gönderildi. Henüz bir yaşında olan Ai Weiwei, 16 yaşına kadar Shihezi'de yaşadı. Aile 1975'te Pekin'e döndü. Ai Weiwei 1978'de Pekin Film Akademisi'ne girdi ve burada yönetmenler Chen Kaige ve Zhang Yimou ile birlikte okudu.

1981 ile 1993 arasında ABD'de, çoğunlukla New York'ta yaşadı ve hazır objelerle kavramsal sanat üretti. Bu dönemde Parsons School of Design ve Art Students League of New York'ta öğrenim gördü. 1993'te babasının hastalığı nedeniyle Çin'e geri döndü.

Sanat ve mimari çalışmaları

Çin'e dönüşünün ardından deneysel sanatçılarla birlikte Beijing East Village'ın kurulmasına yardım etti ve dönemin sanatçılarını konu alan üç ciltlik bir kitap dizisi yayımladı: Black Cover Book (1994), White Cover Book (1995) ve Gray Cover Book (1997). 1997'de ortağı olduğu China Art Archives & Warehouse'da (CAAW) sanat yönetmenliği yapmaya başladı. Pekin'deki bu çağdaş sanat arşivi ve deneysel galeri, Çin'de üretilen deneysel sanat biçimlerinin üretimini, sergilenmesini ve yurt içinde ve dışında tanıtılmasını amaçlar. Binayı 2000 yılında Ai Weiwei tasarladı.

1998'de Pekin'in kuzeydoğusundaki Caochangdi'ye taşındı ve ilk mimari projesi olan stüdyo evini inşa etti. Mimariye duyduğu ilgi nedeniyle 2003'te FAKE Design'ı kurdu. 2000'de küratör Feng Boyi ile Şangay'da Fuck Off sergisini düzenledi, 2002'de Jinhua Architecture Park projesinin küratörlüğünü yaptı. 2005'te Sina Weibo tarafından blog yazmaya davet edildi; aynı yıl İsveç, Almanya, Avusturya ve ABD'de sergilenen Mahjong: Contemporary Chinese Art from the Sigg Collection'ın küratörleri arasında yer aldı. 2008 Pekin Olimpiyatları için yapılan Pekin Ulusal Stadyumu'nda İsviçreli mimarlar Herzog & de Meuron'a sanat danışmanlığı verdi.

Aktivizm ve tutuklanması

Ai Weiwei, Çin hükûmetinin demokrasi ve insan hakları konusundaki tutumunu açık biçimde eleştirir ve bu eleştirileri çalışmalarına taşır. 2008 Siçuan Depremi'nde yıkılan ve çok sayıda ölüme yol açan devlet okullarının inşaatını ve kullanılan yetersiz malzemeleri kamuoyuyla paylaştı. 3 Nisan 2011'de Pekin Havalimanı'nda vergi yolsuzluğu suçlamasıyla tutuklandı ve 22 Haziran 2011'de serbest bırakıldı.

Ödülleri

Ai Weiwei, 2017'de Uluslararası Hrant Dink Ödülü'ne layık görüldü.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ai Weiwei maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.