Ayşe Ajda Pekkan, 12 Şubat 1946'da İstanbul'da doğan Türk şarkıcıdır. Ekim 2026 itibarıyla 80 yaşındadır. 1970'lerden bu yana Süperstar lakabıyla anılır ve güçlü bir kadın figürü çizdiği şarkılarıyla Türk pop müziğinin öne çıkan isimlerinden biri hâline gelmiştir. Güncel tuttuğu müzikal tarzıyla 50 yılı aşkın süre popülerliğini korudu ve kendisinden sonra gelen birçok şarkıcıyı etkiledi.
Çocukluğu ve sinema yılları
Ailesi Boşnak kökenlidir. Babası deniz kuvvetlerinde albay olan Rıdvan Pekkan (1919-1970), annesi ev hanımı Gülten Nevin Dobruca'dır (1922-1999); çocukluğu babasının mesleği nedeniyle Kocaeli'nin Gölcük ilçesinde geçti. İki evlilik yaptı; evlendiği erkeklerin sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine en büyük fedakârlığının çocuk sahibi olmamak olduğunu söyledi. Ses sanatçısı kardeşi Semiramis Pekkan'ın desteğiyle 1961'de Çatı gece kulübünün sahibi, şarkıcı İlham Gencer'e ulaştı; Mina'nın Il Cielo in una Stanza şarkısıyla müzik çalışmalarına başladı ve Los Çatikos topluluğu eşliğinde bir süre sahne aldı. 1963'te Ses dergisinin sinema artisti yarışmasını kazanınca oyuncu olarak tanındı ve birkaç yıl sanat yaşamını oyunculuk odaklı sürdürdü. Aynı yıl Adanalı Tayfur'un başrolünü oynayarak Yeşilçam'a girdi. Şıpsevdi (1963), Hızır Dede (1964) ve Şaka ile Karışık (1965) dahil yaklaşık 50 siyah beyaz filmde rol aldıktan sonra oyunculuğu bırakıp tamamen şarkıcılığa yöneldi.
Şarkıları
Kariyerinin ilk yirmi yılında ithal bestelere Türkçe söz yazılarak oluşturulan onlarca aranjman şarkıyı seslendirdi. Genellikle Fikret Şeneş'in söz yazdığı Kimler Geldi Kimler Geçti, Palavra Palavra, Sana Neler Edeceğim, Hoş Gör Sen, Sana Ne Kime Ne, Bambaşka Biri, Uykusuz Her Gece ve O Benim Dünyam hem onun hem Türk pop müziğinin en bilinen şarkıları arasına girdi. 1990'lardan itibaren Şehrazat ve Sezen Aksu başta olmak üzere değişken bir şarkı yazarı kadrosuyla çalıştı; Yaz Yaz Yaz, Sarıl Bana, Eğlen Güzelim, Vitrin, Aynen Öyle ve Yakar Geçerim gibi birçok şarkısı listelerin üst sıralarına çıktı. Sezen Aksu, Ajda Pekkan için bizlere bu yolu o açmıştır dedi.
Uluslararası ün ve unvanlar
1970'lerde başta Avrupa olmak üzere yurt dışındaki şöhreti arttı; 1978'de Fransızca bir albüm kaydetti. 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmesi için baskı oluştu ve isteksizce kabul etti; Pet'r Oil şarkısıyla on beşinci olunca hayal kırıklığı yaşayıp bir süre dinlenmeye çekildi. Kayıtları 15 milyonun üzerinde satan sanatçı, Türkiye'de tüm zamanların en çok satan şarkıcılarından biridir. Devlet Sanatçısı unvanına ve Sanat ve Edebiyat Nişanı'na sahiptir. Hürriyet'in Türkiye'nin En İyi 100 Albümü listesinde üç albümüyle yer alır; 2016'da The Hollywood Reporter'ın Gösteri Dünyasının En Güçlü 100 Kadını listesine girmiştir. Kendini feminist olarak tanımlamasa da güçlü kadın hikâyeleri anlatan birçok şarkısı feminist marş olarak kullanılmıştır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ajda Pekkan maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.