Bobisgeri Kilisesi'nin Tarihi ve Önemi
Bobisgeri Kilisesi, tarihsel Tao bölgesinde yer alan Bobisgeri köyünde 9-10. yüzyıllarda Gürcü Krallığı döneminde inşa edilmiş tarihi bir Gürcü Ortodoks kilisesidir. Kilisenin yapım tarihi Gürcüce bir yazıt üzerinden tespit edilmiştir. Günümüzde Bobisgeri Kilisesi ve eski yerleşim alanı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı Zümrüt köyünün sınırları içerisinde yer almaktadır.
Tarihsel Geçmişi ve Dönemleri
Bobisgeri köyü, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köy, Oltu sancağının Kop (Kvabi) nahiyesine bağlıydı ve 'Bobizgir' adıyla kaydedilmişti. Köy bu tarihte tamamen boşalmıştı. 93 Harbi'nden sonra bölge Rusların eline geçince köye Ermeni nüfus yerleştirilmiştir. O dönem köyde yaşayan Ermenilerin verdiği bilgiye göre kilise, Vaftizci Yahya'ya adanmıştır.
Kilisenin Mimari Özellikleri
Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılındaki incelemelerine göre kilise, dört apsisli bir yapıya sahipti ve iç-dış cepheleri kesme taşlarla kaplıydı. Kubbesi, kısa bir kasnak üzerinde yükselerek yüksek kaidelere oturtulmuş dört adet yuvarlak ve yekpare taş sütun tarafından taşınmaktaydı. Güney ve batıda olmak üzere iki girişi bulunan kilisenin çatısı taşlarla örtülüydü. Yapının yaklaşık 65 cm yüksekliğindeki taş ikonostasisi üzerinde aziz tasvirleri yer almaktaydı. Sunak alanında korunan ve üzerinde Gürcü alfabesinin Asomtavruli karakterleriyle yazılmış 'İsa, ... günahkâr Mikel'i bağışla' ifadesi bulunan Vaftizci Yahya veya Aziz Nikolaos tasviri, kilisenin sanatsal ve tarihi değerini göstermekteydi.
Konumu, Ulaşım ve Günümüzdeki Durumu
Bobisgeri Kilisesi'ne ulaşım, Şenkaya ilçesinin Zümrüt köyü üzerinden sağlanmaktadır; yapı Zümrüt köyünün 4 kilometre kuzeyinde yer almaktadır. Kiliseden günümüze yalnızca harçlı duvar parçaları kalmış olup yapının insan eliyle yıkıldığı anlaşılmaktadır. Kiliseye ait yekpare sütunlardan biri 1990 yılında Zümrüt köyünün merkezinde bütün olarak tespit edilmiş olsa da daha sonra parçalanarak bir evin temel duvarında inşaat malzemesi olarak kullanılmıştır.