Modern sanat dünyasını kökten şekillendiren Rus kökenli ünlü ressam Vasili Kandinski, 16 Aralık 1866 tarihinde Moskova'da dünyaya gelerek soyut resim akımının kurucusu ve en büyük temsilcisi olmuştur. Sibirya doğumlu bir baba ile Rus bir annenin çocuğu olan sanatçı, çocukluk yıllarından itibaren ailesinin geniş maddi imkanları sayesinde pek çok farklı şehri gezerek zengin bir kültürel birikim elde etmiştir. Küçük yaşlarda başlayan bu seyahatler, onun sanata olan ilgisini beslerken, gençlik yıllarında gerçekleştireceği büyük dönüşümün de temellerini atmıştır. Hukuk ve iktisat eğitimi almasına rağmen içindeki yaratçı güce teslim olan Kandinski, otuz yaşında radikal bir kararla akademik kariyerini geride bırakarak kendini tamamen resme adamış ve tuval üzerinde geleneksel formları yıkarak sanatta yepyeni bir çağ başlatmıştır.
Akademiden Tuvalin Sınırlarına: İlk Yıllar ve Karar Anı
Vasili Kandinski, ortaöğrenimini 1871'de Odessa'da tamamladı. Lise yıllarında resim yapan yetenekli genç, amatör düzeyde piyano ve viyolonsel konserleri de veriyordu. 1886'da Moskova Üniversitesi'nde başladığı hukuk ve iktisat öğreniminde, 1893 yılında doktoraya denk akademik bir unvan kazandı.
Ancak 1896'da Estonya'daki Dorpat Üniversitesi'nden gelen profesörlük teklifini reddederek 30 yaşında kendisini tamamen resme verdi. 1892'de evlendiği eşi Anna Ticheewa ile birlikte 1896 yılında Münih'e gitti. Almancayı iyi bilen ressam, eski Rus milliyetçilerinin yoğun yaşadığı bu şehirde, Anton Azbe yönetiminde dört yıl çalıştı. Burada Alexei Von Jamlensky ve Franz Marc ile tanıştı. Yedi yıl süren bu evlilik, 1911 yılında boşanmayla sonuçlandı.
Münih Sanat Ortamı, Phalanx Grubu ve Mavi Süvari
Münih sanat ortamına adım atan Kandinski, 1900-1908 yılları arasında Moskova Sanatçılar Birliği ile sergiler düzenledi. Yerel sanat okullarındaki çalışmalarının ardından, 1901'de sanatçıların sergi olanaklarını artırmak amacıyla Phalanx sanatçı grubunu kurdu. Yeteneğiyle önce öğrencisi olduğu bu grubun daha sonra öğretmeni oldu. Üç yıl birliğini koruyan grup, 1904'e kadar Münih'te aktif rol oynadı.
Bu dönemde tanıştığı kadın ressam Gabriele Münter ile on yıl beraber yaşadı. 1904 yılında başlayan ve dört yıl süren seyahatlerinde Venedik, Tunus, Hollanda, Fransa ve Rusya'yı gezdiler. Yolculuk boyunca Vincent Van Gogh, Paul Gauguin, Paul Cézanne ve Claude Monet gibi Empresyonistlerin yaklaşımlarını incelediler. Sonunda Yukarı Bavyera'da Murnau am Staffelsee'ye yerleşen çift, 1908'de tekrar Münih'e döndü. Bu hareketliliği Berlin'de Sezession ve Dresden'de Die Brücke gibi gruplar izledi.
Kandinski, önceleri İzlenimci ve Fovist manzaralar yapsa da, 1908'den itibaren ikona sanatının etkisiyle desen ve suluboyalar üreterek figüratif sanattan uzaklaşmaya başladı. 1910'dan sonra figüratif eser vermedi. 1909'da Murnau manzaralarını ve ilk 'İmprovisation' (Doğaçlama) serisini oluşturarak yeni kurulan Neue Künstlervereinigung topluluğuna müdür oldu. 1911'de geleneksel dernekle bağlarını koparıp Der Blaue Reiter (Mavi Süvari) akımını kurdu. İki yıl içinde akım; Matisse, Picasso, Delaunay ve Klee gibi isimleri Kandinski önderliğinde topladı. Sanatçının soyut ressam niteliği kazandığı ilk yapıtı 1910 tarihli 'İlk Soyut Suluboya' oldu. 1912'de yayımlanan Sanatta Ruh kitabında ise iç dünyasındaki lirik soyutlama özgürlüğünü anlattı.
Rusya Dönüşü, Bauhaus Ekolü ve Fransa Yılları
1914'te Birinci Dünya Savaşı başlayınca Rusya'ya dönen Kandinski, burada Nina Andrevskaya ile evlendi. Yaşamının sonuna kadar birlikte olduğu bu evlilikten Vsevolod Kandinsky adında bir çocukları dünyaya geldi. 1917'de Moskova'ya yerleşip 1918'de Güzel Sanatlar Akademisi'nde profesörlüğe ve Halk Eğitim Komiserliği'nin sanat bölümü üyeliğine getirildi, devlet töreniyle onurlandırıldı. 1919'da Resim Kültürü Müzesi'ni kurdu, 1920'de Moskova Üniversitesi'nde profesör oldu ve 1921'de Rus Bilimler ve Sanatlar Akademisi'nin kurulmasını sağladı.
1921'de ülkesinden ayrılarak Berlin ve Weimar'a gitti. 1922'de ünlü tasarım okulu Bauhaus Ekolü'nden gelen ders verme teklifini kabul ederek uluslararası ün kazandı. Burada Sanatta Tinsellik Üzerine kitabını yazdı, 1926'da ise Düzleme Göre Nokta ve Çizgi adlı ikinci kitabını yayımladı. 1924-1944 yılları arasında Avusturya, İsviçre, İtalya, Fransa, Filistin, Suriye, Türkiye ve Yunanistan'a seyahatler gerçekleştirdi. 1928'de Alman uyruğuna geçse de Bauhaus'un kapanmasıyla 1933'te Fransa'ya göç etti. Almanya'daki eserleri haczedilerek düşük fiyatlara satıldı. 1939'da başlayan İkinci Dünya Savaşı ile birlikte Fransız vatandaşlığına geçti. Sanatçı, 13 Aralık 1944 günü 78 yaşında Paris'in Neuilly sur Seine bölgesinde hayatını kaybedene kadar yorulmadan eser üretmeye devam etti.
Önemli Yapıtları ve Sanatsal Mirası
Kandinski'nin sanat tarihi boyunca yarattığı ve modern resim sanatının köşe taşları sayılan en önemli eserleri şunlardır:
- İlk Soyut Suluboya
- Mavi Dağ
- Çan Kuleli Manzara
- Siyah Kemer ile Siyah Çizgiler
- Beyaz Çizgiler
- Mavi Daire Dilimi
- Başat Mor ve Başat Eğri
- On Beş, Ilımlılık, Hareketler
- Bölünme Birlik, Daire ve Kare, Beyaz Dengeli Hareket
Sanatçının 1923 tarihli ünlü yapıtı Kompozisyon 08, 140 x 201 cm boyutlarında tuval üzerine yağlı boya olarak çalışılmış olup orijinal hali günümüzde New York'taki Solomon R. Guggenheim Müzesi koleksiyonunda yer almaktadır.