İtalyan opera dünyasının verismo (gerçekçilik) akımının öncülerinden olan ünlü besteci Umberto Giordano, 28 Ağustos 1867 tarihinde İtalya'nın Foggia kentinde doğmuş, Napoli Konservatuvarı'nda aldığı müzik eğitimiyle sanat hayatını şekillendirerek dünya opera repertuvarlarına giren ölümsüz eserler kazandırmıştır.
Gerçekçilik Akımının Doğuşu ve İlk Başarılar
Napoli Konservatuvarı'ndaki eğitiminin ardından Giordano, müzik dünyasına adım atmakta gecikmedi.
Henüz 1888 yılında, tek perdelik ilk operası olan "Marina"yı besteleyen genç yetenek, bu çalışmasıyla kariyerinin ilk önemli adımını attı.
İtalyan müzik yayımevi Casa Sonzogno tarafından düzenlenen genç besteciler yarışmasına katılan sanatçı, bu organizasyonda altıncı sırada yer bulabildi.
Pietro Mascagni ise yarışmanın kazananı oldu.
Tarihe geçen bu yarışma, İtalyan operasında gerçekçilik yani "verismo" akımının fiilen başlangıcı olarak kabul edilmektedir.
Derece alamasa da yeteneğiyle yayıncı Sonzogno'nun ilgisini çeken Giordano, yayımevinden yeni bir eser siparişi aldı.
Bu sipariş doğrultusunda çalışmalarını sürdüren besteci, 21 Şubat 1892 tarihinde "Mala Vita" adlı operasını tamamladı.
Roma'daki Teatro Argentina'da prömiyeri yapılan bu çarpıcı eser, verem hastalığına yakalanan bir işçinin, sağlığına kavuşması durumunda bir hayat kadınını sokaklardan kurtaracağına dair verdiği yemini konu alıyordu.
Mala Vita'nın yarattığı yankıların ardından genç besteci çalışmalarına ara vermeden devam etti.
5 Mart 1894'te Napoli'de prömiyer yapan "Regina Diaz" operası ise sanatçının gelişimindeki bir diğer önemli basamak oldu.
Milano Yılları ve Dünya Sahnelerine Ulaşan Başyapıtlar
Umberto Giordano, 1895 yılında Milano'ya yerleşti.
Milano'daki sanatsal atmosfer, bestecinin en parlak dönemini başlatacaktı.
Ünlü Fransız şair Andre Chenier'in dramatik yaşam öyküsünden esinlenen besteci, Luigi Illica tarafından hazırlanan libretto üzerine çalışmaya başladı.
Verismo akımının ruhuna tamamen uygun olarak şekillenen bu çalışma, "Andrea Chenier" adıyla müzik dünyasına kazandırıldı.
28 Mart 1896'da prestijli La Scala Tiyatrosu'nda ilk kez sahnelenen opera, dinleyicilerden muazzam bir ilgi gördü.
Günümüzde bile dünya genelindeki saygın operaevlerinin vazgeçilmez repertuvar parçalarından biri olan bu eser, Giordano adını altın harflerle tarihe yazdırdı.
Başarı rüzgarını arkasına alan sanatçı, 17 Kasım 1898 tarihinde Teatro Lirico'da ilk gösterimi yapılan "Fedora" adlı operasıyla başarısını perçinledi.
Bu yapıt da müzik otoritelerinden tam not almayı başardı.
Sanatçının gerçekçilik akımına bağlılığı sonraki eserlerinde de sürdü.
1902 yılında Napoli'deki Teatro Bellini'de prömiyeri yapılan "Il Voto", bestecinin daha önce büyük ses getiren "Mala Vita" operasının revize edilmiş yeni bir sürümü olarak müzikseverlerin beğenisine sunuldu.
Sanatçının La Scala Tiyatrosu'yla yollarının tekrar kesiştiği "Siberia" operası ise 19 Aralık 1903'te Milano'da sahnelendikten sonra, 1927 yılında yeniden düzenlenerek müzik tarihindeki yerini aldı.
"Madame Sans-Gêne" operası, 25 Ocak 1915'te New York Metropolitan Opera'da prömiyerini yaptı.
Ardından besteci, 6 Temmuz 1921'de Roma'da "Giove a Pompei"yi ve 20 Aralık 1924'te Milano'da "La cena delle beffe" operasını tanıttı.
Giordano'nun tamamlayabildiği son opera ise yine La Scala Tiyatrosu'nda 12 Ocak 1929'da prömiyeri gerçekleştirilen "Il re" oldu.
Sanatçının üzerinde çalıştığı ancak yarım kalan "La festa del Nilo" adlı eseri ise onun son sanatsal arayışının bir kanıtı olarak arşivlerdeki yerini korudu.
Sanat Mirası ve Eserleri
Umberto Giordano, sadece operalarıyla sınırlı kalmayıp geniş bir yelpazede üretim yapmış çok yönlü bir sanatçıdır.
Besteci, sahne eserlerinin yanı sıra "Giardino Astro Magico" adında bir bale eseri, çeşitli piyano parçaları, şarkılar ve "Piedgrott" ismini taşıyan senfonik şiir gibi farklı türlerde de yaratıcılığını ortaya koymuştur.
Hayatının son dönemine kadar müzikle iç içe yaşayan ve üretkenliğini koruyan Giordano, 12 Kasım 1948 tarihinde Milano'da, 81 yaşında hayata gözlerini yummuştur.
Bestecinin vefatının ardından, doğduğu şehir olan Foggia'da anısını yaşatmak adına pek çok adım atılmıştır.
Şehirde sanatçının ve operalarındaki unutulmaz karakterlerin heykelleri yükselirken, birçok cadde, meydan ve önemli yapıya onun adı verilmiştir.
Foggia'daki en önemli tiyatro ise sanatçının adını gururla taşıyan Umberto Giordano Tiyatrosu'dur.
Sanatçının sahneye koyduğu ve opera dünyasında derin izler bırakan operalarının kronolojik listesi şu şekildedir:
- 1888 - Marina
- 1892 - Mala Vita (21 Şubat 1892, Teatro Argentina, Roma)
- 1894 - Regina Diaz (5 Mart 1894, Teatro Mercadante, Napoli)
- 1896 - Andrea Chenier (28 Mart 1896, La Scala Tiyatrosu, Milano)
- 1898 - Fedora (17 Kasım 1898, Teatro Lirico, Milano)
- 1902 - Il Voto [Mala Vita operasının revizyonu] (6 Eylül 1902, Teatro Bellini, Napoli)
- 1903 - Siberia (19 Aralık 1903, La Scala Tiyatrosu, Milano, rev. 1927)
- 1907 - Marcella (9 Kasım 1907, Teatro Lirico, Milano)
- 1910 - Mese mariano (17 Mart 1910, Teatro Massimo, Palermo)
- 1915 - Madame Sans-Gêne (25 Ocak 1915, Metropolitan Opera, New York)
- 1921 - Giove a Pompei (6 Temmuz 1921, Teatro La Pariola, Roma)
- 1924 - La cena delle beffe (20 Aralık 1924, La Scala Tiyatrosu, Milano)
- 1929 - Il re (12 Ocak 1929, La Scala Tiyatrosu, Milano)
- La festa del Nilo (Bitmemiş)
.jpg?width=640)