Erzincan'da 28 Aralık 1950 tarihinde dünyaya gözlerini açan Prof. Dr. Umran Savaş İnan, uzay teknolojileri ve atmosfer fiziği alanında küresel ölçekte çığır açan çalışmalara imza atmış seçkin bir Türk bilim insanıdır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde başladığı yükseköğrenim serüvenini Stanford Üniversitesi'nde zirveye taşıyan araştırmacı, uzun yıllar boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Türkiye'de akademik liderlik üstlenmiştir. Özellikle Antarktika'daki çalışmaları ve iyonosfer araştırmalarıyla tanınan İnan, hem Stanford'un ünlü STAR Laboratuvarı'nı hem de Koç Üniversitesi'ni yöneterek bilim dünyasında silinmez izler bırakmıştır.
ODTÜ'den Stanford'a Uzanan Akademik Yolculuk
İnan, yükseköğrenim hayatına adım attığı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü'nden 1972 yılında lisans derecesiyle mezun oldu. Akademik merakının peşinden giderek sadece bir yıl sonra, 1973'te aynı üniversitede yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamladı. Genç araştırmacının yolları daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin en prestijli kurumlarından biri olan Stanford Üniversitesi ile kesişti.
Burada jeofizik ve çok düşük frekanslı radyo bilimi konularına odaklanan İnan, 1977 yılında ünlü bilim insanı Robert Helliwell danışmanlığında elektrik mühendisliği alanında doktora unvanını kazandı. Doktora derecesini almasının ardından, Stanford bünyesinde hızla yükselen bir kariyere adım attı. Akademik kariyer basamaklarını hızla tırmandı. 1982 senesinde yardımcı doçent kadrosuna atanan başarılı akademisyen, 1985'te doçentlik makamına layık görüldü. Bilimsel üretimini katlayarak sürdüren İnan, takvimler 1992 yılını gösterdiğinde ise Stanford Üniversitesi'nden profesörlük unvanını almayı başardı.
Uzay Araştırmalarında Küresel Liderlik ve Antarktika Keşifleri
Prof. Dr. Umran İnan, 1997 yılında Stanford Üniversitesi bünyesindeki Uzay, Telekomünikasyon ve Radyobilimi Laboratuvarı'nın (STAR) direktörlüğüne getirildi. Bu kritik görevi Eylül 2009'a kadar başarıyla sürdüren İnan, uzay araştırmaları ve radyobilim alanında dünya çapındaki projelere öncülük etti. Stanford'daki akademik hayatı boyunca jeofizik, yakın uzay, iyonosfer, atmosfer fiziği, radyasyon kuşakları ve parçacık fiziği üzerine yoğunlaştı. Aynı zamanda çok düşük frekanslı elektromanyetik dalgaların yayılımı konusunda dünyadaki en yetkin uzmanlardan biri haline geldi. Uzun yıllar süren bilimsel faaliyetleri kapsamında 50'ye yakın doktora öğrencisi yetiştirerek akademiye paha biçilmez katkılar sundu.
İnan, 1993 senesinde ABD hükümeti tarafından Antarktika Hizmet Madalyası ile ödüllendirildi. Kendisinin bu başarısı büyük yankı uyandırdı. Bilim insanının kutup bölgelerindeki bu üstün başarıları neticesinde, Antarktika'daki görkemli zirvelerden birine onun soyadını taşıyan İnan Zirvesi adı verildi.
Türkiye'to Dönüş: Koç Üniversitesi Rektörlüğü ve Bilimsel Miras
Amerika'daki çeyrek asırlık akademik tecrübesinin ardından Prof. Dr. Umran İnan, 2009 yılında Türkiye'ye dönerek Koç Üniversitesi Rektörü oldu. Bu prestijli görevi tam 12 yıl boyunca başarıyla yürüten İnan, ünriversitenin araştırma kapasitesinin artırılmasında çok önemli bir rol oynadı. Rektörlük dönemi 31 Ağustos 2021 tarihi itibarıyla sona eren İnan, idari görevlerinin yanında araştırmalarına da ara vermeden devam etti.
Üretken bir yazar olan bilim insanının kaleme aldığı dört ders kitabı bulunmaktadır. Bu eserlerin ikisinde imzası olan bir diğer isim ise kardeşi Aziz İnan'dır. Yayınları geniş bir kitleye ulaştı. Ayrıca uluslararası saygın hakemli dergilerde yayınlanmış 330 civarında bilimsel makaleye imza atmış durumdadır. Bu makalelere dünya genelindeki diğer araştırmacılar tarafından yapılan 7400'den fazla atıf, onun bilimsel etkisinin en somut göstergesidir.
Uluslararası Üyelikler ve Saygın Ödüller
Kariyeri boyunca pek çok prestijli ödüle layık görülen Prof. İnan'ın başarıları küresel kurumlarca tescillenmiştir. Bunlar arasında Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından verilen ödüller büyük önem arz eder. İnan; 1983, 1998 ve 2004 yıllarında olmak üzere tam üç kez NASA Grup Başarı Ödülü'nün sahibi olmuştur. Ödüller bununla da sınırlı kalmadı. Ayrıca Stanford Üniversitesi tarafından 1998'de Tau Beta Pi Ödülü ve 2007'de Allan V. Cox Madalyası ile taltif edilmiştir. Bilim insanı, 2008 yılında ise URSI ve Royal Society tarafından verilen prestijli Appleton Ödülü'ne layık görülmüştür. Türkiye'de de takdir toplayan İnan, 2010 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü almış ve Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) asil üyeliğine seçilmiştir.
Seçkin fizikçi ve mühendis Umran İnan, dünyaca ünlü bilimsel akademilerin ve toplulukların üyesidir. Üye olduğu bazı kurumlar şunlardır:
- Uluslararası Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE)
- Uluslararası Radyobilim Birliği (URSI)
- Amerikan Fizik Topluluğu (APS)
- Elektromanyetik Akademisi ve Tau Beta Pi Akademisi
- Sigma Xi Akademisi ve Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA)
- İTÜ Kutup Araştırmaları Uyg-Ar Merkezi Bilim Kurulu