Cumhuriyet döneminin en deneyimli devlet adamlarından olan Mehmet Vecdi Gönül, 29 Kasım 1939 tarihinde Erzincan'da dünyaya geldi. Kendisi Türk kamu yönetiminde çok önemli görevler üstlendi. Seçkin bürokrat, valilik ve Sayıştay başkanlığının yanı sıra uzun süre Millî Savunma Bakanlığı makamında millete hizmet etmiştir. Gönül, yürüttüğü büyük projeler ve reformlarla hem yerel yönetimlerin hem de savunma sanayisinin modernleşmesinde etkin rol oynadı. Başarılarla dolu bu yaşam öyküsü, Erzincan'dan başlayıp Ankara'da yüksek bürokrasiye uzanan kararlı bir yürüyüşün hikayesidir. O, idari başarısıyla her zaman öne çıktı. Tüm bu başarıları büyük fedakarlıklarla kazandı.
Akademik Başarılar ve Mülkiye Yılları
Eğitim hayatına Ankara'da devam eden başarılı isim, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini 1960 senesinde tamamladı. Aynı yıl doğduğu şehir olan Erzincan'da maiyet memuru olarak ilk resmi görevine atandı. İlerleyen dönemde mesleki eğitimini sürdüren Gönül, otuz yedinci dönem kaymakamlık kursunu birinci sırada bitirdi. Vatani görevini ise 1963 yılında Polatlı Topçu Okulu bünyesinde yedek subay statüsünde gerçekleştirdi. Kendisi 1965 yılında Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde idare alanında uzmanlık aldı. Genç bürokrat, kazandığı özel devlet bursu sayesinde Amerika Birleşik Devletleri Güney Kaliforniya Üniversitesinde kamu yönetimi yüksek lisansını başarıyla tamamlayarak mukayeseli kamu yönetimi alanında derinlemesine uzmanlaşma imkanı buldu. Akademik araştırmaları kendisi için çok faydalı oldu. Yurt dışındaki eğitiminin ardından Türkiye'ye dönerek Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde kamu yönetimi doktorasını tamamladı. Gönül, mesleki kariyeri boyunca Gerger ilçesinde kaymakam vekilliği yaptıktan sonra ülkenin çeşitli bölgelerinde aktif görevler üstlendi. Bu doğrultuda Araban, Gaziantep, Tercan, Doğanhisar, Çamardı, Hozat ve Narman gibi birçok ilçede kaymakamlık koltuğuna oturdu.
Bürokraside Yükseliş ve Valilik Dönemi
Deneyimli yönetici, 1970 yılında İçişleri Bakanlığı Özlük İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde şube müdürü olarak atandı. İki yıl sonra girmiş olduğu Mülkiye Müfettişliği sınavını birincilikle kazanarak mülkiye müfettişi unvanını elde etti. İçişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği vazifesini yürütürken 1975 yılında Özlük İşleri Genel Müdürü olarak tayin edildi. Gönül, 1976 başında Kocaeli Valisi olarak atandı. Valilik dönemindeki başarısıyla dikkat çeken bürokrat, 1977 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü makamına getirildi. Bu görevi sırasında Basın İlan Kurumu Hükûmet Temsilciliği vazifesini de eş zamanlı olarak yürüttü. Emniyetin ardından 1978'de Merkez Valiliğine, 1979 senesinde ise başkent Ankara Valiliğine atanarak hizmetlerine devam etti. Tarihler 1981 yılını gösterdiğinde yeniden Merkez Valisi olan Gönül, aynı senenin sonunda Yükseköğretim Kurulunun kurucu üyeleri arasına katıldı. YÖK bünyesindeki çalışmaları son derece verimliydi. Usta devlet adamı, 13 Şubat 1984 tarihinde ise İzmir Valisi olarak yeni görevine başladı.
İzmir'deki Mega Yatırımlar ve Müsteşarlık
Yaklaşık dört yıl süren İzmir Valiliği boyunca eğitime ve köy yollarının ulaşıma açılmasına büyük ehemmiyet verdi. İzmir'deki mesaisi esnasında Adnan Menderes Havalimanı, Körfez Kuşaklama Tesisi ve Mustafa Kemal Sahil Bulvarı gibi kentin geleceğini şekillendiren üç devasa yatırımın hayata geçirilmesi için olağanüstü bir çaba sergiledi.
- Adnan Menderes Havalimanı
- Körfez Kuşaklama Tesisi
- Mustafa Kemal Sahil Bulvarı
Ayrıca Balçova Tesisleri'nin eksiksiz tamamlanarak kente kazandırılması konusunda da yoğun çaba harcadı. Gönül, 11 Ocak 1988 tarihinde İçişleri Bakanlığı Müsteşarlığı görevine getirilerek Ankara'ya geri döndü. Bürokrat bu dönemde Ağır Sanayi Danışma Kurulu Başkanlığı ve YÖK üyeliği gibi sorumlulukları beraber yürüttü. Ayrıca Milletlerarası Ahvali Şahsiye Komisyonu ile Avrupa Konseyi Mahalli İdareler Daimi Konferansı Türk Heyeti Başkanlığı görevlerinde bulundu. Kendisi uluslararası alanda ülkeyi başarıyla temsil etti.
Sayıştay Başkanlığı ve Uluslararası Denetim
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 8 Mayıs 1991 tarihinde Sayıştay Başkanlığına seçilerek yeni bir sayfa açtı. Tam yedi yıl boyunca bu saygın kurumun başkanlığını başarıyla yürüterek denetim mekanizmalarını yönetti. Bu süreçte Avrupa Sayıştaylar Birliği ile Dünya Sayıştaylar Birliği kongre ve seminerlerinde divan başkanlığı yaptı, ayrıca yedi yıl süresince EUROSAI teşkilatının denetçiliğini üstlenerek kurucusu olduğu ECO Ülkeleri Sayıştaylar Birliği'nin başkanlığını üç yıl yürüttü. Tarihler 4 Mayıs 1998'i gösterdiğinde görev süresinin dolmasıyla Sayıştay üyeliğine geri dönüş yaptı. Sayıştay bünyesindeki bu önemli başkanlık görevinin tamamlanmasının ardından Yeminli Mali Müşavir unvanıyla çalışmalarını sürdürdü. Mali alandaki tecrübesi son derece kıymetliydi. Denetim alanında derin izler bıraktı.
Siyasette Zirve: Milletvekilliği ve Millî Savunma Bakanlığı
Gönül, 18 Nisan 1999 seçimlerinde Kocaeli ilinden milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altına girdi. Gönül, 11 Haziran 1999'da TBMM Başkan Vekili seçildi. Tarihler 25 Ekim 2000'i gösterdiğinde bu önemli meclis görevi için ikinci kez seçilerek güven tazeledi. Gönül, 22 Haziran 2001 tarihinde bu görevinden ayrılıp Adalet ve Kalkınma Partisi kurucuları arasına katıldı. Yeni kurulan partide MKYK üyeliği ve Genel Başkan Yardımcılığı gibi üst düzey idari sorumluluklar üstlendi. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki seçkin çalışmaları esnasında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi ile Batı Avrupa Birliği Asamble Üyeliğine seçilerek ülkemizi uluslararası üst düzey platformlarda büyük başarıyla temsil etti. Parlamenter kariyerinde Kocaeli'den sonra yirmi üçüncü dönemde İzmir'den, yirmi dördüncü dönemde ise Antalya'dan milletvekili seçildi. Gönül, 19 Kasım 2002 tarihinden itibaren 58, 59 ve 60. hükûmetler bünyesinde aralıksız olarak Millî Savunma Bakanlığı yaptı. Milli Savunma Bakanı olarak Türk Silahlı Kuvvetleri'nin modernizasyonu ve yerli savunma sanayisinin gelişimi adına tarihi adımlar atarak bu kritik görevi 6 Temmuz 2011 tarihine kadar başarıyla sürdürdü.