Çağdaş Türk müziğinin en üretken simalarından biri olan besteci Tevfik Akbaşlı, oda müziğinden opera sahnesine uzanan geniş bir yelpazede ürettiği eserleriyle tanınmaktadır. 21 Ocak 1962 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen sanatçı, müzikal yolculuğuna çocukluk yıllarının ardından yerleştiği İzmir'de adım atmıştır. Ailesi aslen İzmirli bir kökene sahiptir. Bestecilik alanındaki yetkinliğini uluslararası eğitimler ve ödüllerle pekiştiren isim, özellikle geniş kitlelerin beğenisini kazanan operaları ve sinema filmi müzikleriyle adından söz ettirmiştir.
İzmir Konservatuvarı'ndan Opera Sahnelerine İlk Adımlar
İstanbul'da geçen çocukluk yıllarının ardından ailesinin İzmir'e taşınması, Tevfik Akbaşlı'nın hayatında yeni bir dönemin kapısını aralamıştır. Eğitimine İzmir Özel Türk Koleji bünyesinde devam eden genç Akbaşlı, melodi dünyasına olan ilgisini bu okul sıralarında fark etmiştir. Müzik tutkusu bu okulda başladı. Lise yıllarını başarıyla tamamladıktan sonra müzik alanında profesyonelleşme kararı alarak Dokuz Eylül Üniversitesi İzmir Devlet Konservatuvarı Şan ve Opera Bölümü'ne girmiştir. Burada opera dünyasının duayen isimleriyle çalıştı. Şan eğitimini Sevda Aydan ile sürdürürken, oyunculuk derslerini Suat Taşer'den almış, solfej ile armoni konularında Kamran İnce'den ve perküsyon dalında Oktay Aykoç'tan eğitim alarak donanımını artırmıştır. Konservatuvardan 1982 yılında başarıyla mezun oldu.
Mezuniyetinin ardından, yeni kurulan İzmir Devlet Opera ve Balesi'nin kadrosuna dahil olarak bu güzide kurumun tarihindeki ilk koro sanatçısı olma unvanını elde etmiştir. Sanatçı, koro görevine ek olarak 1985 yılında vurmalı çalgılar sanatçısı olarak da çalışmaya başlamıştır. Bu süreçte kurum bünyesinde hem koro hem de orkestra sanatçısı olarak çok yönlü görevler üstlenmiş ve sahne pratiklerini pekiştirmiştir.
Amerika Yılları, Besteciliğe Yöneliş ve Ankara Dönemi
Müzikal ufkunu daha da genişletmek isteyen sanatçı, 1986 yılında rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirmiştir. Dünyanın en saygın müzik okullarından biri kabul edilen Berklee College of Music bünyesinde eğitimine başlayan Tevfik Akbaşlı, burada 1991 yılına kadar kompozisyon, armoni, doğaçlama ve müzik teorisi alanlarında yoğun çalışmalar gerçekleştirmiştir. ABD'deki bu zengin akademik ortam, kendisini 1990 yılından itibaren tamamen besteciliğe yönelmeye sevk etmiştir. Besteciliğe ilk adımını bu dönemde attı. Eğitimini tamamlayıp Türkiye'ye döndükten sonra, 1993 yılında Opera Orkestrasında vurmalı çalgılar grup şef yardımcılığı pozisyonuna getirilmiştir.
Sanatçının bestecilik kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri, iki perdelik ilk operası olan Kutsal Sandık'ın kabul görmesidir. İlk operası iki perdelik Kutsal Sandık'tır. Eserin 1993 yılında Ankara Devlet Opera ve Balesi repertuvarına dahil edilmesi üzerine Ankara'ya taşınan Akbaşlı, burada orkestra sanatçısı olarak görevine devam etmiştir. Ankara'da bulunduğunda üretkenliğini artıran besteci, 1994 yılında gelen bir sipariş üzerine Ankara'da Sonbahar adlı oda müziği yapıtını kaleme almıştır. Bu eser Almanya'da seslendirildi. Ayrıca oda müziği, opera, modern dans müziği ve çocuk müzikalleri gibi çok farklı türlerde eserler üreterek üretkenliğini ortaya koymuştur.
Ödüllerle Taçlanan Kariyer ve Sinema Müzikleri
Üretken bestecilik yılları, Tevfik Akbaşlı'ya yurt içinde ve dışında prestijli ödüller kazandırmıştır. 1996 yılında sahnelenen Giordano Bruno adlı tiyatro oyununa hazırladığı sahne müzikleriyle, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) tarafından verilen Aziz Nesin Büyük Ödülü'ne layık görülmüştür. Aynı yıl bestelediği Türkiye adlı senfonik şiiriyle Dr. Nejat Eczacıbaşı Ulusal Beste Yarışması'nda jüri özel ödülünün sahibi olmuştur. Besteci, ödül serisine 1998 yılında Dixi et Salvavi Animam Meam adlı senfonik şiiriyle üçüncülük derecesini, 2000 yılında ise Yeniden Doğuş orkestra süitiyle birincilik ödülünü eklemiştir.
Milenyum yılında Amerika'da yeni bir akademik arayışa giren Akbaşlı, 2000-2001 yılları arasında New York'ta çağdaş Amerikan müziği ile film müziği alanlarında prestijli ustalık sınıfları ve atölye çalışmalarına katılmıştır. Bu süreçte bestelediği Jamaica Pond Sunsets adlı modern dans müziği çalışması New York sahnelerinde izleyiciyle buluşmuştur. Türkiye'ye dönüşünde, 2002 yılınden itibaren İstanbul Devlet Opera ve Balesi bünyesinde çalışmalarını sürdürmüştür. 2003 yılında kaleme aldığı Fetih adlı bale müziği, Kültür Bakanlığı'nın düzenlediği Ulusal Beste Yarışması'nda jüri özel ödülü ile ödüllendirilmiştir. Müzikal hizmetlerinin ardından 2006 yılında emekli oldu.
Emeklilik sonrası dönemde sinema sektörüne yoğunlaşan besteci, geniş kitlelerin zihnine kazınan film müziklerinin altına imzasını atmıştır. 2007 yılında vizyona giren ve büyük beğeni toplayan Beyaz Melek filminin, Prag Şehir Filarmoni Orkestrası tarafından icra edilen müziklerinin düzenlemelerini üstlenmiştir. 2010 yılında ise sinema dünyasında ses getiren New York'ta Beş Minare filminin müziklerini Mahsun Kırmızıgül ve Yıldıray Gürgen ile ortaklaşa bestelemiştir. Klasik müzik ve opera çevrelerinde ise özellikle Muhteşem Süleyman ve Kösem Sultan adlı operalarıyla derin bir iz bırakan Tevfik Akbaşlı, modern ile klasiği harmanlayan özgün tarzıyla Türk müzik tarihindeki saygın yerini korumaktadır.
Bestecinin kariyeri boyunca aldığı prestijli ödüller ve öne çıkan eserleri şu şekildedir:
- Giordano Bruno (1996 - Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Aziz Nesin Büyük Ödülü)
- Türkiye (1996 - Dr. Nejat Eczacıbaşı Ulusal Beste Yarışması Jüri Özel Ödülü)
- Dixi et Salvavi Animam Meam (1998 - Dr. Nejat Eczacıbaşı Ulusal Beste Yarışması Üçüncülük Ödülü)
- Yeniden Doğuş (2000 - Dr. Nejat Eczacıbaşı Beste Yarışması Birincilik Ödülü)
- Fetih (2003 - Kültür Bakanlığı Ulusal Beste Yarışması Jüri Özel Ödülü)