Mustafa Kemal Paşa'nın yaveri olarak cephelerde emrinde görev almasıyla tanınan Şükrü Tezer, 1893 senesinde Larisa'da dünyaya gelmiş olan Türk askeri ve bürokratıdır. Kendisi, 1969 yılında İzmir şehrinde hayata gözlerini yummuştur. Nuri Bey'in oğlu olan Tezer'in ailesi Manisa'ya göç etti.
Şükrü Tezer'in Askeri Kariyeri ve Cephe Hayatı
Eğitim hayatına bu yeni şehirde başlayan Tezer, ilk ve orta öğrenimini Manisa'da tamamladı. Daha sonra İstanbul'da bulunan Beylerbeyi İhtiyat Zabit Mektebi bünyesinde eğitim görmeye başladı. Balkan Harbi başlayınca eğitimini yarıda bıraktı. Balkan Harbi'nin patlak vermesiyle beraber yarıda bıraktığı ihtiyat zabit mektebinden ayrılan Şükrü Tezer, Osmanlı ordusuna katılarak ilk askeri görev yeri olan Serez Redif Tümeni Merkez Alayı hücum taburuna atanmıştır. Balkan Savaşı'nda bu cephe düşmüş ve Şükrü Tezer 1912'de Çanakkale üzerinden İzmir'e geçmiştir. İzmir'e gitmesinin ardından 12. Tümen bünyesinde görev almaya başladı. Çanakkale Savaşı'nın sona ermesinden sonra, hizmet ettiği tümenle birlikte Edirne'ye intikal etti. O sıralarda Albay Mustafa Kemal, 16. Kolordu Komutanı olarak Edirne bölgesine atanmıştı. Genç subay Şükrü, bir eğitim faaliyeti esnasında komutanına kendisini tanıtma fırsatı buldu. Amcası olan Kurmay Binbaşı Fuat Bey'in önerisiyle Albay Mustafa Kemal'in yaverliğine seçildi. Asteğmen rütbesiyle 28 Şubat 1916 tarihinde bu göreve başlayan Şükrü Tezer, Mustafa Kemal'in ikinci yaveri olarak Muş ve Bitlis sınırları dahilindeki cephe hatlarında kendisinin yanında görev almıştır. O günlerde Mustafa Kemal Paşa'nın birinci yaverlik görevini yürüten isim Cevat Abbas idi. Mustafa Kemal Paşa 7. Ordu komutanlığına getirilince Şükrü Tezer de aynı zamanda yaverlik görevini sürdürdü.
Şükrü Tezer'in askeri kariyeri boyunca görev aldığı ve bulunduğu önemli yerler ile cepheler şunlardır:
- Serez Redif Tümeni hücum taburu
- İzmir 12. Tümen ve Çanakkale
- Edirne ve Muş-Bitlis cepheleri
- Halep, Diyarbakır, Adana ve Doğu Suriye cepheleri
Savaş Sonrası Dönem ve Mustafa Kemal'in İstifası
Mustafa Kemal Paşa, Alman generali Falkenhayn ile yaşadığı anlaşmazlık sebebiyle 7. Yıldırım Ordu Kumandanlığı görevinden istifa etti. Bunun üzerine 15 Ekim 1917'de başyaver Salih Bozok ve yaver Cevat Abbas ile beraber İstanbul'a döndüler. Bu süreçte ağabeyinin vefat haberi üzerine Manisa'ya giden yaver Şükrü, orada yaklaşık üç ay kaldı. Mustafa Kemal'in isteğiyle İkinci Ordu bünyesinde Halep'e gitti. Mustafa Kemal Paşa ikinci defa 7. Yıldırım Ordu komutanı olunca Şükrü Bey yine yaverlik görevini üstlendi. Mondros Mütarekesi imzalandığında, Yıldırım Ordular Grup komutanı olan Mustafa Kemal Paşa ile Adana'ya intikal etti. Bu komutanlık kaldırılınca 10-11 Kasım tarihlerinde Mustafa Kemal Paşa ile birlikte trenle İstanbul'a hareket etti. Ancak yolculuk esnasında terhis edildiği için Afyon istasyonunda trenden inerek memleketi Manisa'ya döndü.
Atatürk'ün Defteri ve Tarihi Mirası
Şükrü Tezer, 1916 ve 1918 yılları arasında Edirne'den başlayarak Diyarbakır ve Doğu Suriye cephelerinde Mustafa Kemal'in emrinde bulundu. Mustafa Kemal Paşa'nın cephede geçirdiği günleri günü gününe not ettiği kişisel günlüğü, kendisi tarafından yaveri Tezer'e teslim edilmiş ve bu kıymetli tarihi belge daha sonra Türk Tarih Kurumu tarafından neşredilmiştir. Bu defter, ayrıca 1972 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından Tezer'in kendi anılarıyla birleştirilerek kitaplaştırıldı. Kitapta hem Mustafa Kemal'in notları hem de Tezer'in kendi anıları yer almaktadır. Eser, Türk tarih literatüründe "Atatürk'ün Hatıra Defteri" adıyla bilinen yayındır.