Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde Mustafa Kemal Atatürk'ün en yakın sırdaşı ve başyaveri olan Cevat Abbas Gürer, 1887 yılında Niş kentinde dünyaya geldi.
Askeri dehası ve sarsılmaz sadakatiyle tanınan bu değerli devlet adamı, Osmanlı İmparatorluğu'nun en zor günlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde kritik sorumluluklar üstlendi.
Trablusgarp'tan Çanakkale'ye, Samsun'dan Ankara'ya kadar uzanan bu tarihi yolculuk, vatanın kurtuluşuna adanmış bir ömrün özetiydi.
O, sadece bir subay değil, aynı zamanda Amasya Genelgesi'ni kaleme alan tarihi bir katip ve Türk Hava Kurumu'nun kurucu başkanıydı.
Hayatını milletine adayan Gürer, 4 Temmuz 1943'te Yalova'da gözlerini hayata yumdu.
Atatürk ile Omuz Omuza: Cephelerden İstanbul'a Bir Sadakat Öyküsü
Şerif Abbas Bey'in oğlu olan Cevat Abbas, genç yaşta askeri eğitime yöneldi.
Takvimler 13 Aralık 1905 tarihini gösterdiğinde Harp Okulu'nun kapısından adımını attı.
Üç yıllık zorlu bir askeri eğitimin ardından, 1 Eylül 1908 tarihinde piyade teğmeni rütbesiyle mezun olarak Üçüncü Ordu bünyesinde aktif görev hayatına ilk adımını attı.
Genç subay, henüz Manastır Askeri İdadisi sıralarında öğrenciyken vatan sevgisiyle katıldığı İttihat ve Terakkî Cemiyeti vasıtasıyla ülkenin kaderini belirleyecek siyasi meselelere kafa yormaya başlamıştı.
İlk görev yerlerinde edindiği askeri deneyimler, onun gelecekteki büyük mücadelelere hazırlanmasını sağladı.
Gürer'in görev yaptığı bazı önemli bölgeler şunlardır:
- Kumanova ve Preşova sınırlarındaki askeri hareketlilikler
- Koçana ile Köprülü bölgelerindeki güvenlik operasyonları
- Selanik ve çevresinde eşkıya takibi yapan Takip Taburu çalışmaları
1912'de üsteğmenliğe yükselen Cevat Abbas, İstanbul Merkez Komutanlığı emrinde inzibat subaylığı yaptı.
Dünya Savaşı başlayınca Anafartalar Grubu Kurmaylığı'na atandı.
İşte bu atama, onun yaşamının dönüm noktası oldu.
1916'da yüzbaşılığa terfi ettiğinde, On Altıncı Kolordu Komutanı Mustafa Kemal Paşa'nın yaverliğine getirildi.
Bu andan itibaren, savaşın çetin şartlarında ve mütareke günlerinin karanlığında hep liderinin yanındaydı.
Yıldırım Ordular Grubu dağıtılınca, 13 Kasım 1918'de Mustafa Kemal Paşa ile birlikte işgal altındaki İstanbul'a döndüler.
Limanı dolduran düşman zırhlılarını gördüklerinde hüzünlenen yaverine, Mustafa Kemal Paşa tarihi sözünü fısıldayacaktı.
Kartal İstimbotu'nun güvertesinde yankılanan "Geldikleri gibi giderler!" sözünü yönelttiği yaveri Cevat Abbas Gürer'di.
Kurtuluş Savaşı ve Milli Mücadele'deki Tarihi Rolü
İstanbul'un esaret altında kalmayacağını bilen iki kahraman, Anadolu'ya geçiş planlarını altı ay boyunca gizlilikle yürüttü.
Bu süreçte Cevat Abbas, Kocaeli yarımadası üzerinden Anadolu'ya geçiş güvenliğini sağlamak için stratejik önlemler geliştirdi.
Burada milli müfreze gruplarını teşkilatlandırdı.
Nihayet 19 Mayıs 1919'da, Bandırma Vapuru ile ulaştıkları Samsun'da bağımsızlık meşalesini yaktılar.
Milli Mücadele'nin en önemli yol haritalarından biri sayılan Amasya Genelgesi, bağımsızlık ateşini yakmak üzere Mustafa Kemal Paşa tarafından dikte edilirken bu tarihi satırları kaleme alan isim yine yaver Cevat Abbas'tı.
Erzurum Kongresi günlerinde Mustafa Kemal'in üniformasını çıkarıp askerlikten istifa etmesi üzerine, kendisi Erzurum Müstahkem Mevkii Komutanlığı emrine görevlendirildi.
Ardından düzenlenen Sivas Kongresi'nden sonra kurulan Heyet-i Temsiliye'nin başkatiplik görevini üstlenerek kurumsal yapıyı güçlendirdi.
Kurtuluşun meclis çatısı altında olacağına inanıyordu.
Bu amaçla son Osmanlı Meclis-i Mebûsan seçimlerinde Bolu milletvekili seçilerek İstanbul'a gitti.
İşgal üzerine hemen Ankara'ya geçti.
Burada TBMM çalışmalarına katıldı.
Siyaset, Diplomasi ve Cumhuriyet Dönemi Mirası
Yeni mecliste çalışmalar sürerken Yozgat dolaylarında patlak veren isyan, Ankara hükümeti için ciddi bir tehdit oluşturdu.
Meclisten izin alarak cepheye koşan Cevat Abbas Gürer, kendi kurduğu süvari birliği ile bölgede düzeni yeniden tesis etti.
Askeri başarılarının yanı sıra diplomatik zekasıyla da öne çıkan Gürer, 1920 sonbaharında özel bir görevle Bulgaristan'a tayin edildi.
Sofya'da Ankara Hükümeti'nin elçisi sıfatıyla yürüttüğü başarılı diplomatik çalışmalar 1921 yılının sonuna kadar devam etti.
Yurda döndükten sonra TBMM bünyesinde Milli Savunma ve Dışişleri Komisyonları'nda aktif rol üstlenen vatansever subay, 1 Eylül 1923 tarihinde gösterdiği üstün hizmetlerin bir nişanesi olarak binbaşı rütbesine terfi ettirildi.
Cumhuriyet'in ilanının ardından, Gazi Mustafa Kemal'in doğrudan talimatıyla bugünkü adıyla Türk Hava Kurumu olan Türk Tayyare Cemiyeti'ni hayata geçirdi.
Kurumun başkanlığını bir yıl üstlendi.
Böylece Türk havacılığının temellerini attı.
Gürer, 27 Şubat 1927 tarihinde kendi isteği doğrultusunda ordudan emekli olarak sivil hayattaki kalkınma hamlelerine odaklandı.
Milli iktisat politikasının mihenk taşlarından olan Türkiye İş Bankası'nın kurucu kadrosunda yer alarak ülkenin ekonomik gelişimine omuz verdi.
Ayrıca spora olan tutkusuyla da bilinen Gürer, yine Atatürk'ün yönlendirmesiyle kurulan Ateş Güneş Spor Kulübü'nün kurucu başkanlığını üstlendi.
Büyük Önder ile geçirdiği 24 yılı anlatan anıları, vefatından sonra tarih severler için eşsiz birer kaynak haline geldi.