Büyükelçi Suat Muhtar Davaz, 10 Ağustos 1876'da İstanbul'da doğdu. O, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve gelişimine kadar uzanan geniş süreçte Türk diplomasisinin en önemli kurucu isimlerinden biridir. Dönemin Konya defterdarı olan babası Ahmet Muhtar Bey ile annesi Ayşe Aliye Hanım'ın oğlu olarak İstanbul'da dünyaya gelen Davaz'ın ailesi aslen Denizli'nin Tavas ilçesindendir. İlk eğitimine küçük yaşlarda evinde özel öğretmenler eşliğinde başlayan Davaz, ardından Yeşilköy'de bulunan Frerler Fransız Mekteb-i İbtidaisi'nde iki sene boyunca eğitim almıştır. Buradaki iki yıllık temel eğitimin akabinde 1888 senesinde Mekteb-i Sultani’ye kaydolan ve 1896 yılında buradan mezun olan Davaz, yüksek hukuk eğitimini almak amacıyla Mekteb-i Hukuk-ı Şahane'deki eğitimine başlamıştır. Dış temsilciliklere adanmış bir ömür süren tecrübeli devlet adamı, Ankara hükümetinin kuruluşunda ve Lozan barış müzakerelerinde üstlendiği kritik vazifelerin ardından Roma, Paris ve Tahran gibi başkentlerde yürüttüğü elçilik görevleriyle adını tarihe yazdırmıştır.
Osmanlı Dönemi ve Akademik Çalışmaları
Davaz’ın mesleki yaşantısı, Hariciye Nezareti bünyesinde filizlenmiştir. Hukuk fakültesindeki eğitimine devam ettiği sırada, 6 Ekim 1896 tarihinde Tahrirat-ı Hariciye Kalemi bünyesinde ilk memuriyetine resmi olarak adım attı. Başarılı memur, 22 Mart 1897 tarihinde kadrosunun Bâb-ı Âlî İstişare Odası'na nakledilmesiyle birlikte buradaki görevine başlamıştır. İstişare odasındaki memuriyeti esnasında devlet dairesi içinde çeşitli ek idari ve siyasi sorumlulukları da başarıyla yerine getirdi. Aynı zamanda akademik sahada da aktif faaliyet gösterdi. Bu doğrultuda 1 Şubat 1911 tarihinde Hamidiye Ticaret Mekteb-i Âlisi'nde Fransızca öğretmenliği yapmak üzere tayin edilmiştir. Bunun yanı sıra 1910'lu yıllar boyunca Darülfünun Hukuk Fakültesi doktora programı bünyesinde "Diplomasi Hukuku" dersleri vermiştir. Buradaki kıymetli hizmetlerini Hariciye Nezareti Umur-ı İdariye genel müdürlüğü pozisyonundaki daha büyük idari görevleri takip etmiştir. Eşi Fatine Hanım'ın aniden rahatsızlanması üzerine onun tedavisi için İtalya'ya gitmek zorunda kalan diplomat, görevinden istifa etmiştir.
Millî Mücadele ve Lozan Müzakereleri
Vatanın bağımsızlık mücadelesi verdiği 1921 senesinde Ankara'ya geçerek Millî Mücadele Hükûmeti safına katılmıştır. Tecrübeli bir diplomat olarak 30 Nisan 1921 tarihinde Hariciye Nezareti Müsteşarlığı görevine resmi olarak tayin edildi. Ayrıca 1921 ile 1922 yılları arasında İktisat Meclis-i Âliyesi bünyesinde üye olarak görev aldı. Burada bulunduğu esnada kadrolara Devletler Hukuku dersleri anlatmıştır. Lozan Antlaşması müzakerelerinde Türk delegasyonu içerisinde kritik görevler almıştır. Müzakereler sürerken hakkında İngiltere lehine casusluk yaptığı yönünde asılsız bazı iddialar ortaya atılmış olsa da heyet başkanı İsmet İnönü bu mesnetsiz suçlamaların üzerine gitmeyerek Davaz'ın heyetteki çalışmalarına devam etmesini sağlamıştır. Lozan barış görüşmelerinin başarıyla sonlanmasının ardından Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki üst düzey görevlerine kararlılıkla devam etti. Bakanlıkta Hariciye Nezareti Ticaret Müdürlüğü ve müsteşar vekilliği gibi kritik idari görevleri başarıyla yürütmüştür. Nihayetinde, 1921 yılında Dışişleri Bakanlığı'nın ilk müsteşarı olma sorumluluğunu üstlenerek tarihe adını yazdırmıştır.
Cumhuriyet Dönemi Büyükelçilikleri
Cumhuriyet döneminde Türkiye'yi yurt dışında en yüksek diplomatik temsil makamlarında temsil eden Davaz, şu başkentlerde görev yapmıştır:
- Roma Büyükelçiliği: Yeni devletin kuruluşunun hemen ardından 1923 ile 1932 yılları arasında Roma'da en üst düzey temsil görevini yürüterek iki ülke ilişkilerine yön vermiştir.
- Paris Büyükelçiliği: 1932 ile 1939 yılları arasında Fransa'nın başkenti Paris'te yedi yıl boyunca Türkiye Cumhuriyeti adına önemli diplomatik çalışmaları sürdürmüştür.
- Tahran Büyükelçiliği: Bölgesel dengelerin son derece hassas olduğu 1939 yılında atandığı bu son vazifesinde ülkesinin menfaatlerini başarıyla korumuştur.
Tahran'daki görevi sırasında, 23 Ağustos 1941 tarihinde kalp krizi geçirdi. Geçirdiği bu kriz sonrasında Tahran'da yaşama veda etti. Kendisi, Türk dış politikasının temellerinin kurulmasında katkı sağlayan en mühim şahsiyetlerden biridir.