Fahri Korutürk Kimdir?

Yaşamı ve askerlik dönemi

Esseyit Hasan Fahri Korutürk, 15 Ağustos 1903'te İstanbul'un Fatih ilçesinde Sultanahmet semtindeki Soğukçeşme Sokağı'nda doğdu. Babası eski askerlerden Erzincanlı Osman Sabit Bey, annesi Nesrin Hanım'dır. Annesini küçük yaşta kaybettiği için üvey annesi Nuriye Hanım'ın gözetiminde büyüdü. 1916'da Bahriye Mektebi'ne girdi, 1923'te Deniz Harp Okulu'ndan güverte mühendis teğmen rütbesiyle mezun oldu. Çeşitli gemilerde görev yaptıktan sonra 1931'de girdiği Deniz Harp Akademisi'ni 1933'te bitirerek kurmay subay oldu. 18 Mart 1934'te Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından kendisine Korutürk soyadı verildi.

1935'te Roma Büyükelçiliği deniz ataşeliğine tayin edildi ve Montrö Boğazlar Konferansı'nda Türk heyetinde deniz müşaviri olarak bulundu. 1936'da Berlin Büyükelçiliği deniz ataşeliğine, 1938'de Denizaltı Gemileri Komutanlığı kurmay başkanlığına geçti. 1942'de ikinci kez Berlin deniz ataşesi oldu ve ek görev olarak Stockholm deniz ataşeliğini yürüttü. 1950'de tuğamiral, 1953'te tümamiral, 1956'da koramiral oldu. Sırasıyla İstanbul Deniz Komutanlığı, Denizaltı Filosu Komutanlığı, Harp Filosu Komutanlığı, Deniz Eğitim Komutanlığı, Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı ve donanma komutanlığı görevlerinde bulundu. 1958'de oramiral oldu ve 17 Kasım 1959'da Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.

Diplomatlık ve senatörlük

27 Mayıs 1960 darbesi sırasında askerî hükûmet tarafından Dışişleri Bakanlığı'na getirildiyse de bundan vazgeçildi; 27 Haziran 1960'ta Moskova Büyükelçisi olarak görevlendirildi. 27 Ağustos 1960'ta askerlikten emekli edilerek Dışişleri Bakanlığı kadrosuna geçti ve 5 Eylül 1964'e kadar Moskova'da görev yaptı. 1965'te meslekten büyükelçi olmadığını ileri sürerek istifa edip emekli oldu. 7 Haziran 1968'de Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından Cumhuriyet Senatosu kontenjan senatörlüğüne getirildi ve 1973'e kadar bu görevde kaldı.

Cumhurbaşkanlığı

Cevdet Sunay'ın görev süresi dolduğunda Tekin Arıburun ile Faruk Gürler gerekli oyu alamayınca, Adalet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Cumhuriyetçi Güven Partisi'nin ittifakıyla aday gösterildi. 6 Nisan 1973'te TBMM'deki seçimin 15. turunda 365 oy alarak Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi. Yedi yıllık görev süresinde sekiz hükûmet kuruldu; koalisyonların oluşumu ve yaşaması için çaba gösterdi ve kendi deyimiyle Türkiye'yi hükûmetsiz bırakmadı. Bu dönemde Kıbrıs Harekâtı gerçekleştirildi, sağ-sol siyasi çatışması yayıldı ve Boğaziçi Köprüsü hizmete açıldı. 1980'de görev süresi dolunca "tabii senatör" sıfatıyla Cumhuriyet Senatosu'nda görev aldı; 12 Eylül sonrasında meclisin feshedilmesiyle bu görevi de sona erdi.

Özel hayatı ve ölümü

Almanca, İngilizce ve İtalyanca biliyordu. 1 Mart 1944'te ressam Emel Korutürk ile evlendi ve üç çocuğu oldu. 12 Ekim 1987'de geçirdiği kalp krizi sonucu öldü; mezarı Ankara'daki Devlet Mezarlığı'ndadır.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Fahri Korutürk maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.