Emin Fahrettin Özdilek, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde, 1898 yılında Bursa'da dünyaya gözlerini açan, Türk askerlik ve siyaset tarihinin en önemli dönüm noktalarında aktif roller üstlenmiş seçkin bir devlet adamıdır. Genç yaşta adım attığı askeri üniformayı orgeneralliğe kadar taşıyan Özdilek, 1961 sonbaharında Cemal Gürsel'in cumhurbaşkanlığına adım atmasıyla boşalan başbakanlık makamına vekâlet ederek ülke yönetiminin zirvesinde bulunmuştur. Bu kritik görevin yanı sıra ömrünü vatan hizmetine adamış olan tecrübeli komutan, 13 Mart 1989 tarihinde başkent Ankara'da hayata gözlerini yummuştur.
Askeri Deha ve Cephelerde Geçen Gençlik Yılları
İlk öğrenimini tamamladıktan sonra yönünü askeri eğitime çeviren Özdilek, Edirne Askeri İdadisi'ne girerek disiplinli bir geleceğin temelini attı. 1916 yılında yedek subay talimgâhına gönderilen genç asker, 1 Haziran 1917 tarihinde teğmen rütbesine terfi etti. Henüz on dokuz yaşındayken Kafkas İslam Ordusu saflarında Azerbaycan topraklarında çarpışarak ilk büyük askeri deneyimini kazandı. 1920 yılının son günlerinde ise ülkenin kaderini belirleyecek olan Türk Kurtuluõ Savaşı'na katılmak üzere harekete geçti. 1 Mart 1921 tarihinde üsteğmenlik rütbesini alan Özdilek, 3. Süvari Tümeni bünyesinde Batı Cephesi'ndeki çetin muharebelerde görev aldı.
Savaşın zaferle taçlanmasının ardından mesleki gelişimine hız kesmeden devam etti. 1925 ile 1927 yılları arasında Harp Okulu ile Süvari Binicilik Okulu'nda eğitim görerek yeteneklerini pekiştirdi. 1933 senesinde ise Harp Akademisi'ne girdi. Bu, kurmay subaylık yolundaki en önemli aşamaydı. Başarılı subayın askeri kariyerindeki yükselişi şu terfi ve rütbelerle taçlanmıştır:
- 1 Haziran 1917 tarihinde teğmen rütbesine terfi etti.
- 1 Mart 1921 tarihinde üsteğmen rütbesine yükseldi.
- 30 Ağustos 1936 tarihinde binbaşı ünvanını aldı.
- 1949 yılında tuğgeneral rütbesine atandı.
- 1959 yılında ise en yüksek rütbelerden biri olan orgeneral seviyesine ulaştı.
Kurmaylık eğitimini 6 Ekim 1936 tarihinde tamamlayarak Harp Akademisi'nden mezun olan Özdilek, 1936 ile 1949 yılları arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin bünyesindeki çeşitli kademelerde önemli vazifeler üstlendi.
27 Mayıs ve Politika Arenasına Geçiş
Siyasi çalkantıların son derece yoğun yaşandığı 1960 yılında, Birinci Ordu Komutanı olarak görev üstlenmekteydi. Türk Silahlı Kuvvetleri ülke yönetimine el koydu. Özdilek de 27 Mayıs Darbesi'ne bu sıfatla katıldı. Millî Birlik Komitesi içinde yer alan Özdilek, kısa sürede kabinede de sorumluluk üstlendi. Cemal Gürsel başkanlığında 9 Haziran 1960 tarihinde kurulan yeni hükümette Millî Savunma Bakanı olarak görevlendirildi. Buradaki başarısının ardından 21 Ekim 1960 tarihinde Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı makamına atandı. Ülkenin sivil yönetime geçiş sürecinde en hassas dönemeçlerden biri, Cemal Gürsel'in cumhurbaşkanı seçilmesiyle yaşandı. Başbakanlık koltuğunun boşalması üzerine, 27 Ekim 1961 ile 20 Kasım 1961 tarihleri arasında geçici olarak başbakanlık görevini üstlendi.
Senato Yılları ve Demokrasi Adımları
Hükümetteki geçici görevinin tamamlanmasının akabinde, 1961 ile 1980 yılları arasında Cumhuriyet Senatosu'nda doğal üye sıfatıyla yer alarak yasama faaliyetlerine katkı sağladı. Bu uzun süreçte aynı zamanda millî birlik grubu başkanı olarak parlamento çalışmalarına yön verdi. İhtilal döneminin izlerini silme çabasında olan tecrübeli devlet adamı, Yüksek Adalet Divanı'nın verdiği idam kararlarının onaylanmasına karşı yönde oy kullanarak vicdani duruşunu ortaya koydu. Askeri geçmişinin ardından sivil siyaset sahnesinde aktif kalmayı sürdüren Özdilek, 1983 Genel Seçimlerinde Halkçı Parti'nin adayı olarak Konya'dan milletvekili seçildi. Tarihler 13 Mart 1989'u gösterdiğinde acı haber geldi. Tecrübeli devlet adamı Ankara'da son nefesini verdi.