Ailesi ve eğitimi
Ömer Naci, 1878'de Bursa'da, Kafkasyalı bir Çerkes göçmen ailenin çocuğu olarak doğdu. Kundakta iken babasını ve ailesini kaybetti; Defterdar Cemal Bey ve eşi tarafından evlat edinilip büyütüldü. Cemal Bey'in Bağdat defterdarlığı sırasında özel hocalardan Arapça, Farsça ve Fransızca dersleri aldı. Cemal Bey sivil bir hayat yaşamasını istese de askerliği seçti. Bursa'daki Işıklar Askerî Lisesi'nde okurken hocaları da arkadaşları da onun gelecekte başarılı bir asker değil, güçlü bir şair ve ateşli bir hatip olacağını düşünüyordu. Namık Kemal ve Tevfik Fikret'in şiirlerini ve Jön Türklerin gizli yayınlarını okuduğu için sık sık başı derde girdi; Bursa Askerî İdadisi'nden kovulunca Manastır Askerî İdadisi'ne nakledildi.
Mustafa Kemal ile arkadaşlığı
1896'da Manastır'daki sınıf arkadaşı Selanikli Mustafa Kemal ile yakın arkadaşlık kurdu. Birlikte birkaç sayı dergi çıkarıp fikirlerini Harp Okulu öğrencilerine yansıtmaya çalıştılar. Ömer Naci, Mustafa Kemal'e edebiyat ve şiir merakını aşıladı. Mustafa Kemal hatıralarında, kitabet öğretmeni Mehmet Asım Efendi'nin kendisini şiirden uzaklaştırarak asker olmaya yönlendirdiğini anlatır; öğretmen Naci'yi hayalperest bir çocuk olarak görmüştü. 10 Şubat 1902'de askerî okuldan mülazım, yani teğmen olarak mezun oldu.
Siyasi faaliyetleri
1902'de Pireşova'daki bir askerî kıtaya tayin edildi; 1903'te komutanı Binbaşı Mehmed Ali Bey'in kızı Emine Hanım ile evlendi. 1905'te Jandarma Teşkilatı'nı düzenlemek için gelen İtalyan generali Georgi Paşa'nın tercümanı ve yaveri oldu. Sonra Selanik'e yerleşti, Çocuk Bahçesi dergisinde yazılar yazdı ve II. Abdülhamid'e karşı siyasi faaliyetlerde bulundu. Yakalanacağını anlayınca Avrupa'ya kaçtı. 1907'de Paris'e gidip İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne katıldı ve İttihat ve Terakki'nin hatibi olarak şöhret kazandı. İran Azerbaycanı'ndaki devrimci faaliyetleri nedeniyle Tahran'da hapse atıldı ve idama mahkûm edildi; 1908'de meşrutiyetin ilanından sonra Osmanlı hükümetinin çabalarıyla kurtuldu.
İstanbul, savaş yılları ve ölümü
1908'de İstanbul'a döndü, İttihat ve Terakki Fırkası'na girdi ve yönetim kurulu üyeliğine kadar yükseldi. Bâb-ı Âli Baskını öncesinde halkı Kâmil Paşa hükûmeti aleyhine harekete geçiren hatiplerden biriydi. Trablusgarp Savaşı'nda gönüllü olarak görev aldı, Nisan-Ağustos 1912 Meclis-i Mebusan'ında Kırklareli mebusu seçildi. Teşkilât-ı Mahsusa görevlisi olarak Kafkas Cephesi'nde ve İran'da baskınlar düzenledi, çete savaşları verdi. 1916'da Kerkük'te tifüse yenik düşerek öldü; mezarı Kerkük'teki Osmanlı Subay Şehitliği'ndedir.
Benzer kişiler
- Jül Sezar (Asker)
- Ömer Seyfettin (Asker)
- Zeki Müren (Şair · Bursa)
- Dale Carnegie (Yazar)
- Cem Ersever (Asker)
- Hallacı Mansur (Şair)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Ömer Naci maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.