Türk askeri tarihinin ve siyaset dünyasının unutulmaz isimlerinden biri olan Mehmet Fahrettin Belen, 1893 yılında Bolu'da dünyaya gözlerini açtı. Dava Vekili Sami Efendi ile Hüsniye Hanım'ın oğlu olarak başlayan hayatı, cephelerde geçen kahramanlıklarla dolu bir ömüre dönüştü. Subaylık eğitimini tamamladığı 1912 senesinden itibaren, Osmanlı İmparatorluğu'nun en çalkantılı dönemlerinde vatan savunmasında en ön saflarda yer alarak adını tarihe altın harflerle yazdırdı. Çanakkale'den Kafkasya'ya, Filistin'den Kurtuluş Savaşı cephelerine uzanan bu mücadele dolu serüven, 15 Temmuz 1975'te İstanbul'da son buldu. Ülkenin kaderini tayin eden kritik savaşlarda gösterdiği üstün sevk ve idare yeteneğiyle tanınan bu efsanevi komutan, askeri dehasıyla ulusal bağımsızlığın kazanılmasında başat bir rol oynadı.
Balkan Harbi ve Cihan Harbi Cepheleri
Harp Okulu'ndan 1912 yılında Teğmen rütbesiyle mezun olan Mehmet Fahrettin Bey, askeri kariyerinin henüz ilk adımlarında kendisini büyük bir savaşın içinde buldu. I. Balkan Savaşı patlak verdiğinde Yanya Kuşatması'nda vatan topraklarını müdafaa etmekle görevlendirildi. Bu çetin muharebeler sırasında yaralanarak gazi unvanını aldı. Gösterdiği yararlılıklar vesilesiyle kendisine iki yıllık savaş kıdemi verildi. Cephedeki başarıları subaylık basamaklarını hızla tırmanmasını sağladı. 1 Mart 1915 tarihinde Üsteğmenliğe terfi etti.
Dünya savaşı cepheleri onun askeri birikimini perçinledi. 5 Ocak 1915 ile 1 Ocak 1917 tarihleri arasında, Çanakkale Savaşları'nda bölük komutanı sıfatıyla siperlerin en önünde mücadele etti. Buradaki üstün başarısı takdir topladı. Kendisine 1915 yılında Harp Madalyası verildi. Ardından 1 Mart 1917 tarihinde Yüzbaşı rütbesini alan genç subay, durmaksızın yeni cephelere sevk edildi. Osmanlı ordusunun birçok cephede varlık mücadele verdiği bu dönemde, yüzbaşı rütbesiyle şu kritik bölgelerde bölük komutanlığı yaptı:
- Doğu sınırlarında Kafkasya Cephesi,
- Güney cephesinde Filistin Cephesi,
- Mezopotamya'da ise Irak Cephesi.
Çöl sıcaklarından Kafkas dağlarının amansız soğuğuna kadar uzanan bu zorlu coğrafyalardaki fedakarlıkları sebebiyle 1918 yılında İmtiyaz Madalyası ile ödüllendirildi.
İstiklal Mücadelesi ve Trikupis'in Esareti
Osmanlı İmparatorluğu'nun fiilen sona ermesinin ardından, Anadolu'da yükselen bağımsızlık meşalesi Mehmet Fahrettin Bey'i de harekete geçirdi. 1 Şubat 1921 tarihinde, mesleki gelişiminin en önemli duraklarından biri olan Harp Akademisi'ndeki eğitimini yarıda bırakmayı göze alarak milli mukavemete katılmak üzere Anadolu'ya geçiş yaptı. Vatanın kurtuluşu adına akademik kariyerini erteleyen kararlı subay, cephede aktif roller aldı. Milli mücadele yıllarında üstlendiği başlıca görevler ise şöyle sıralanabilir:
- Doğu Cephesi bünyesindeki 12. Tümen Kurmay Başkanlığı,
- Batı Cephesi sınırlarındaki 23. Tümen Kurmay Başkanlığı,
- Kolordu ve Genelkurmay Harekât Şube Müd&u00fcrlüğü.
Kurmay başkanlığını yürüttüğü 23. Tümen, Kurtuluş Savaşı'nın kaderini tayin eden en büyük başarılardan birine imza attı. Bu tümen, işgalci Yunan Ordusu'nun Başkomutanı General Nikolaos Trikupis'i esir alarak işgal güçlerine çok ağır bir darbe indirdi. Bu tarihi başarının hemen akabinde, Büyük Taarruz'un zafer günü olan 30 Ağustos 1922 tarihinde Binbaşı rütbesine layık görüldü. Zaferin ardından yarım kalan eğitimini unutmadı. Kendisi 1924 yılında Harp Akademisini dereceyle tamamlayarak kurmay subay unvanını kazandı. Türk milletinin bağımsızlığı için sergilediği üstün gayretlerden ötürü 1925 senesinde İstiklâl Madalyası ile taltif edildi.
Diplomatik Misyonlar ve Generallik Yılları
Cumhuriyet döneminde de askeri ve diplomatik alanlardaki yükselişini sürdüren Mehmet Fahrettin Bey, 30 Ağustos 1929 tarihinde Kaymakam rütbesine ulaştı. 30 Ağustos 1933 tarihinde ise Miralay rütbesine terfi etti. Bu rütbeleri taşırken sadece askeri kışlalarda değil, uluslararası masalarda da Türkiye Cumhuriyeti'ni temsil etti. Cumhuriyet döneminde üstlendiği bazı önemli görevler de şunlardır:
- Doğu Sınır Tespit Komisyonu Başkanlığı,
- Türk-Rus Sular Sözleşmesi Heyeti Başkanlığı,
- Cenevre Tahdidi Teslihat Komisyonu Türk Heyeti Askerî Müşavirliği,
- Ordu bünyesinde Alay ve Tugay Komutanlıkları.
Askeri tecrübesini yeni nesillere aktarmak amacıyla 12 Haziran 1932 ile 1 Ağustos 1933 tarihleri arasında Harp Akademisi Öğretmeni sıfatıyla dersler verdi. Bilgi birikimini genç subay adaylarına aktardıktan sonra kıtaya dönerek 1937 ile 1938 yılları arasında Konya bölgesinde konuşlu olan 5. Tugay Komutanlığı makamını yürüttü. 30 Ağustos 1939 tarihine gelindiğinde, ordu komuta kademesindeki üstün hizmetleri neticesinde Tuğgeneral rütbesine terfi ettirildi. Generallik unvanıyla ilk olarak 4. Tümen Komutan Vekilliği sorumluluğunu üstlendi, ardından Adana şehrinde konuşlu bulunan 7. Tümen Komutanlığı görevini yerine getirerek vatan hizmetini başarıyla sürdürdürdü.