.jpg?width=640)
Stanislao Cannizzaro, 13 Temmuz 1826'da doğmuş, 10 Mayıs 1910'da ölmüş İtalyan kimyagerdir. Cannizzaro tepkimesiyle ve 1860'taki Karlsruhe Kongresi'nde atom ağırlığı müzakerelerindeki etkili rolüyle ünlüdür.
Eğitimi ve gençliği
1826'da Palermo'da doğdu. Tıp okumak üzere oradaki üniversiteye girdi, ancak kısa süre sonra kimya çalışmalarına yöneldi. 1845 ve 1846'da, salisin üzerine çalışmalarıyla tanınan Raffaele Piria'nın asistanlığını yaptı. 1848 Sicilya devrimi sırasında Messina'da topçu subayı olarak görev yaptı ve Sicilya parlamentosunda Francavilla milletvekili seçildi. Eylül 1848'de Messina'nın düşüşünden sonra Taormina'da görevlendirildi. İsyancıların çöküşü üzerine Mayıs 1849'da Marsilya'ya kaçtı ve Ekim'de Paris'e ulaştı. Orada Michel-Eugène Chevreul'un laboratuvarında çalışmaya başladı ve F. S. Cloez ile birlikte 1851'de amonyağın siyanojen klorür üzerindeki etkisiyle siyanamid hazırlayarak kimyasal araştırmalara ilk katkısını yaptı.
Cannizzaro tepkimesi
Aynı yıl Piyemonte'deki Alessandria Ulusal Koleji'nde fiziksel kimya profesörü olarak atanmayı kabul etti. Alessandria'da aromatik aldehitlerin alkollü potasyum hidroksit çözeltisi tarafından karşılık gelen asit ve alkolden oluşan bir karışıma ayrıştığını keşfetti. Örneğin benzaldehit, bu tepkimeyle benzoik asit ve benzil alkole ayrışır.
Akademik kariyeri
1855 sonbaharında Cenova Üniversitesi'nde kimya profesörü oldu, ardından Pisa ve Napoli'de profesörlük yaptı ve Palermo'da inorganik ve organik kimya kürsüsünü kabul etti. Orada on yıl boyunca aromatik bileşikler üzerinde çalıştı ve aminler üzerindeki araştırmalarını sürdürdü. 1871'de Roma Üniversitesi'nde kimya kürsüsüne atandı. Bilimsel itibarı, 1871'de başkan yardımcılığını yaptığı İtalyan senatosuna kabul edilmesini sağladı; Halk Eğitimi Konseyi üyesi olarak İtalya'da bilimsel eğitime önemli hizmetlerde bulundu.
Atom ve molekül ağırlıkları
Cannizzaro, santonin araştırması dahil organik kimya çalışmalarının yanı sıra, 1858 tarihli Sunto di un corso di Filosofia chimica (Kimya Felsefesi Dersinin Taslağı) makalesiyle kimyaya büyük hizmet sundu. Bu makalede, daha önce Amedeo Avogadro tarafından hipotez hâline getirilen atomik ve moleküler ağırlıklar arasındaki ayrımda ısrar etti. Uçucu bileşiklerde bulunan elementlerin atom ağırlıklarının bu bileşiklerin moleküler ağırlıklarından, buhar yoğunlukları bilinmeyen elementlerin atom ağırlıklarının ise özgül ısılarından belirlenebileceğini gösterdi. Atom teorisi için temel önem taşıyan bu başarıları nedeniyle 1891'de Royal Society tarafından Copley Madalyası ile ödüllendirildi. Avogadro'nun, aynı basınç ve sıcaklıkta eşit hacimdeki gazların eşit sayıda molekül barındırdığı fikrini savunarak yeni bir kimya anlayışı sağladı.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Stanislao Cannizzaro maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.