Şinzo Abe Kimdir?

Ailesi ve yükselişi

Şinzo Abe, 21 Eylül 1954'te Tokyo'da doğdu. Liberal Demokrat Parti'den siyasetçi Shintaro Abe'nin oğlu ve başbakan Nobusuke Kishi'nin torunuydu; Satō-Kishi-Abe ailesinin bir üyesiydi. Seikei Üniversitesi'nden mezun oldu, sanayi ve parti görevlerinde çalışmadan önce kısa bir süre Güney Kaliforniya Üniversitesi'ne devam etti. İlk kez 1993'te Temsilciler Meclisi'ne seçildi. 2003-2004 arasında Liberal Demokrat Parti Genel Sekreteri, 2005-2006 arasında Cuniçiro Koyzumi'nin Kabine Baş Sekreteri olarak görev yaptı ve Koyzumi'nin yerine başbakan oldu. Japonya'nın savaş sonrası en genç ve II. Dünya Savaşı'ndan sonra doğan ilk başbakanı oldu.

İlk başbakanlık dönemi

Nippon Kaigi örgütünün üyesi olan Abe, sağcı duruşlarıyla tanındı; ders kitaplarında zulümlerin önemsiz gösterilmesini, savaş sırasında rahatlatıcı kadınların askere alınmasında hükûmetin zorlamasının reddedilmesini ve Anayasa'nın 9. maddesinin revize edilmesini savundu. 2007'de ABD, Avustralya ve Hindistan ile Çin'in yükselişine karşı koymayı amaçlayan Dörtlü Güvenlik Diyaloğu'nu başlattı. Hükûmetinin popüler olmaması ve hastalığı nedeniyle aynı yıl başbakanlıktan istifa etti.

İkinci başbakanlık dönemi

İyileştikten sonra 2012'de beklenmedik bir geri dönüşle LDP başkanlığına yeniden seçildi ve partiyi o yılki seçimlerde ezici bir zafere taşıdı. 1948'de Shigeru Yoshida'dan bu yana göreve dönen ilk eski başbakan oldu. Japonya'nın ekonomik durgunluğuna Abenomik ile karşı koymaya çalıştı ve karışık sonuçlar aldı. 2018'de yeni bir anlaşmayla Trans-Pasifik Ortaklığı'nın yeniden yürürlüğe girmesini sağladı. 2015'te Öz Savunma Kuvvetleri'nin denizaşırı ülkelerde konuşlandırılmasına izin veren, protestolarla karşılanan askeri reformları kabul etti. LDP'yi 2014 ve 2017 seçimlerinde de zafere taşıyarak Japonya'nın en uzun süre görev yapan başbakanı oldu. 2020'de hastalığının nüksetmesini gerekçe göstererek yeniden istifa etti; yerine Yoşihide Suga geçti.

Suikast ve değerlendirmeler

8 Temmuz 2022'de Nara'da üst meclis seçimleri için bir kampanya konuşması yaparken silahlı saldırıya uğradı. Kaldırıldığı hastanede, vurulduktan yaklaşık yarım saat sonra kan kaybından öldü. 41 yaşındaki eski deniz subayı Tetsuya Yamagami tutuklandı ve saldırının Abe'nin Birleşme Kilisesi ile bağlarından kaynaklandığını itiraf etti. Bu, 1936'dan bu yana bir eski Japon başbakanına düzenlenen ilk suikast oldu. Abe, destekçileri tarafından Japonya'nın güvenliğini ve uluslararası itibarını güçlendirdiği için övüldü; muhalifleri ise onu milliyetçi politikaları ve tarihsel revizyonizmi nedeniyle eleştirdi.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Şinzo Abe maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.