Türk resim sanatının özgün isimlerinden biri olarak bilinen Remzi Raşa, 1928 yılında Antakya'nın Kırıkhan ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Usta ressam, Paris Türk Ekolü'nün en seçkin ve kendine has tarzıyla tanınan temsilcileri arasında yer almaktadır. Sanatçı, toprak zengini Kürt bir ailenin çocuğu olarak hayata başladı. Babası Urfa'nın Şeyhanlı aşiretinin lideri Hüseyin Avni Bey, annesi ise Suriye Kürtlerinden Feride Hanım'dı. Ancak babasının, doğumundan hemen önce annesini terk etmesiyle sanatçının çocukluk yılları zorlu bir süreçle başladı. İlk yıllarda akrabalarının yanında büyüyen Raşa, annesinin yeniden evlenmesi üzerine onun yanına yerleşti. Annesinin ilgisizliği nedeniyle 1940 yılında babası ile üvey annesinin yanına taşınmak zorunda kaldı. Burada bir yıl boyunca Suriye okulunda eğitim gördü. Daha sonra 1941 senesinde Antakya'da ortaokula başladı.
Topraktan Çıkan Renkler ve Akademi Yılları
Ressamın sanata olan tutkusu çocukluk yıllarında, kısıtlı imkanlar içinde filizlendi. Genç Remzi, doğadaki toprakları bezir yağı ve benzinle karıştırarak kendi boyalarını imal etmeye başladı. Bu yaratıcı çabaların sonucunda, 1944 yılında ilk yağlı boya eseri olan bir portreyi tamamladı. Resim sevdası onu 1946 yılında İstanbul'a sürükledi. İstanbul'a ulaştıktan hemen sonra, meşhur Fransız sanatçı Leopold Levy'nin müdürlüğünü üstlendiği Güzel Sanatlar Akademisi'nin giriş sınavlarını büyük bir başarıyla kazanarak sanat dünyasına ilk resmi adımını attı. Akademide Türk resminin efsane ismi Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun atölyesine kabul edildi. Yaz aylarında memleketi Kırıkhan'a dönerek hasat işlerinde çalışan genç yetenek, eğitim masraflarını bu şekilde karşılamaya çalıştı. Aynı zamanda ağabeyinin gönderdiği harçlıklar da onun İstanbul'daki öğrencilik yaşamını sürdürmesine büyük katkı sağladı. Raşa, henüz öğrenciyken 1947 yılında Kırıkhan, Antakya ve İskenderun'da ilk kişisel sergilerini açarak adını duyurdu. 1948 yılında ise sanatçı bir arkadaşıyla birlikte Şişli Halkevi bünyesinde ortak bir sergi düzenledi. Bedri Rahmi'nin yetenekli öğrencilerinin bir araya gelerek kurduğu meşhur Onlar Grubu'na 1950 ile 1952 yılları arasında dahil oldu.
Paris'te Varoluş Mücadelesi ve Türk Ekolü
Akademiden 1953 yılında mezun olan Remzi Raşa, sanatın kalbinin attığı Paris'e gitmeye karar verdi. Fransa'nın büyüleyici başkentinde bir yandan paha biçilemez sanat eserlerinin sergilendiği müzeleri gezerek ufkunu genişletmeye gayret ederken, diğer yandan da hayatını idame ettirebilmek amacıyla inşaat şantiyelerinde boyacılık yaptı. Zorlu yaşam koşullarına rağmen resim yapmaktan hiçbir zaman vazgeçmedi. Sanatçı ayrıca, 1960 yılında eski hocası Leopold Levy ile birlikte Fransa'nın güneyindeki Ceyreste bölgesine seyahat ederek buradaki insanları tuvallerine aktardı. Sanatçı, 1965 yılında Paris'te yaşayan ünlü ressam Fikret Mualla'yı Alesia Mahallesi Rouet Çıkmazı'ndaki atölyesinde ziyaret etti. Mualla'nın bu tarihi atölyesi, Raşa için adeta yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Sanatçı bu mekanı sahiplenerek ömrünün son günlerine kadar kendi yaratım alanı olarak kullandı. Remzi Raşa; Fikret Mualla, Hakkı Anlı, Abidin Dino, Selim Turan, Avni Arbaş, Nejat Devrim, Mübin Orhon ve Albert Bitran gibi dev isimlerle birlikte Paris Türk Ekolü'nün kurucu figürlerinden biri haline geldi. Ancak bu parlak kariyerin gölgesinde vatan hasreti de vardı. Askerlik görevini yerine getirmediği gerekçesiyle 1966 yılında Türk vatandaşlığından çıkarılması, yaşamındaki en derin kırılma noktalarından biri oldu.
Gölgeler, Yalnız Kadınlar ve Sanatsal Miras
Yarım asır süren sanat serüveninde Fransa, İtalya, İsviçre, Almanya ve Türkiye'de pek çok solo ve karma sergiye katıldı. Usta sanatçının eserleri, her zaman kendine has melankolik ve karanlık bir atmosfer barındırmıştır. Paris'te ürettiği ilk dönem yapıtlarında gölgeli kahveler, tren kompartımanları ve metro vagonlarının iç kısımları bu kasvetli havayı yansıtır. Resimlerinde sanki yoğun bir sis perdesi ışığın üzerine çökmüş ve onu esir almıştır. Sanatçıyı en çok etkileyen ve ona ilham veren unsurların başında kadınların toplumdaki yalnızlığı ve ezilmişliği gelmektedir. Bu sebeple onun tuvalinde başrolü çoğunlukla kadın modeller oynamıştır. Ressamın tuvallerinde sıklıkla karşımıza çıkan başlıca kompozisyonlar şunlardır:
- Portreler
- Dağ peyzajları
- Nüler
- Şarküteri, kafe ve atölye gibi iç mekanlar
Ressamın sıra dışı hayatı ve sanatsal felsefesi, yazar Şehmus Güzel tarafından kaleme alınan kapsamlı bir biyografi çalışmasına konu olmuştur. Bu çalışma, 2006 senesinde "Remzi: Hayat Renk Işık" adıyla nehir söyleşi formatında yayınlanarak okurlarla buluşmuştur. Sanatçı, 2012 senesinde hem Santral İstanbul hem de Diyarbakır'da sanatseverlerle buluşan "Yalnızlığı Seçmek Bir Retrospektif 1946-2006" isimli devasa retrospektif sergisi sayesinde kendi topraklarındaki izleyicilerle çok anlamlı bir hasret giderme fırsatı buldu. Yaşamının son dönemine kadar üretmeye devam eden değerli ressam, 25 Temmuz 2015 tarihinde Paris'te yaşamını yitirdi. Naaşı, Paris'in sanat kokan Montmartre Mezarlığı'na defnedildi. Geriye bıraktığı karanlık ama büyüleyici gölgeler, Türk resim tarihindeki yerini sonsuza dek koruyacaktır.