İçeriğe Atla
Pirinççizade Feyzi Bey fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Pirinççizade Feyzi Bey Kimdir?

Diyarbakır 1878 doğumlu siyasetçi Pirinççizade Feyzi Bey, Lozan müzakerelerindeki Kürt temsiliyeti ve üç dönem yaptığı Bayındırlık Bakanlığı ile tanınır.

Diğer adlar: Feyzi Pirinççioğlu, Pirinççizade Feyzi Bey

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Pirinççizade Feyzi Bey Hakkında

Diyarbakır'da 1878 yılında dünyaya gelen Pirinççizade Feyzi Bey, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan dönemde derin izler bırakmış bir siyasetçidir. Kendisi, hem Osmanlı parlamentosunda hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Diyarbakır milletvekili olarak halkı temsil etmiştir. Üç farklı dönemde yürüttüğü Bayındırlık Bakanlığı göreviyle ülkenin imar faaliyetlerinde etkin rol oynamıştır. Vatanın birliği adına önemli sorumluluklar üstlenen devlet adamı, kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile onurlandırılmıştır. Feyzi Bey, 17 Şubat 1933 tarihinde vefat etmiştir.

Aile Kökeni ve İlk Eğitim Yılları

Feyzi Bey, Diyarbakır'ın köklü ailelerindendir. Babası Pirinççizade Arif Bey, bölgede otuz köye sahip olan, yerel yönetimde söz sahibi bir şahsiyettir. Arif Bey, Diyarbekir Vilayeti başkanlığı yapmasının yanı sıra Meclis-i Mebusan'ın üçüncü döneminde milletvekili olarak da görev üstlenmiştir. Aynı zamanda Diyarbekir gazetesinin editörlüğünü yürüterek bölgedeki basın hayatına öncülük etmiştir. Böylesine etkin bir aile ortamında büyüyen Feyzi Bey, ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra Diyarbakır Askerî İdadisi'ne girmiş ve buradan başarıyla mezun olmuştur. İdadi eğitiminin ardından kamu hizmetine yönelerek Mülkiye Kalemi bünyesinde memuriyet hayatına adım atmıştır. Bürokrasi tecrübesinin ardından serbest tüccarlıkla da meşgul olarak iktisadi hayata dair pratik deneyimler kazanmıştır.

Osmanlı Mebusluğu ve Malta Sürgünü

Feyzi Bey, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde aktif siyasette yer alarak meclise girmiştir. Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü dönemlerinde Diyarbakır mebusu sıfatıyla halkı parlamentoda temsil etmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki mütareke günlerinde ise kendisini zorlu bir mücadelenin içinde bulmuştur. İngiliz işgal güçleri, 15 Ocak 1919 tarihinde Ermeni olaylarına karıştığı ve işgale karşı Sınırsız siyasi propaganda yürüttüğü iddialarıyla Feyzi Bey'i hedef almıştır. Dönemin diğer Diyarbakır mebusu Zülfü Bey ile beraber tutuklanan siyasetçi, önce Mısır'daki tutukevlerine sevk edilmiştir. Ardından Akdeniz'deki Malta adasına sürgün edilerek burada alıkonulmuştur. Sürgün döneminde olmasına rağmen Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın son yasama yılı için tekrar mebus seçilmiş, fakat sürgünde tutulduğu için meclise katılamadı. Babası Pirinççizade Arif Bey'nun editörlüğünü yaptığı Diyarbekir gazetesinde Mustafa Kemal Paşa'nın Türkiye'nin bütünlüğünü vurgulayan yazılarını paylaşarak destekliyordu. Lozan Antlaşması'nda Türkiye'nin birliğini korumak için, Kürt kökenli Türkiye vatandaşlarını temsilen İsmet Paşa ile beraber Lozan'daki müzakerelere katıldı. Mehmet Şükrü Sekban önderliğinde bir grup hükûmete ve Lozan'da Kürt kökenli Türkiye vatandaşlarını temsilen bulunan Feyzi Pirinççioğlu'na muhtıra verdi. Hükûmet ve Feyzi Pirinççioğlu muhtırayı bertaraf etti. Bunun ardından Şeyh Said İsyanı çıktığında Diyarbakır valisi olan Ahmet Mithat Kalabalık'ın talimatıyla, isyan sırasında Diyarbakır milletvekilliği yapan Feyzi Pirinççioğlu ve ailesi ayaklanmanın başarıyla bastırılmasına yardım etti. Pirinççioğlu TBMM I. ve II. Dönem Diyarbakır Milletvekilliği, 5. Şube Başkanlığı, Nâfıa (Bayındırlık) Encümeni Başkanlığı, 5. İcra Vekilleri Heyeti ve 3. Hükûmet Nâfıa Vekillikleri yapmıştır. Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahiplerindendir. Evli ve 7 çocuk babası idi. Feyzi Pirinççioğlu'nun babası 1879 yılında Diyarbakır'da 30 köye sahip, Meclis-i Mebusan 3. dönem mebusu, Diyarbekir Vilayeti başkanı ve Diyarbekir gazetesinin editörü Pirinççizade Arif Bey'dir.

Feyzi Pirinççioğlu'nun kariyeri boyunca üstlendiği önemli vazifeler şunlardır:

  • Osmanlı Meclis-i Mebusanı Diyarbakır Milletvekilliği (I, II, III ve IV. Dönemler)
  • TBMM Birinci ve İkinci Dönem Diyarbakır Milletvekilliği
  • Bayındırlık Bakanlığı (Nâfıa Vekilliği)
  • Nâfıa Encümeni Başkanlığı ve 5. Şube Başkanlığı
  • Lozan Antlaşması Görüşmelerinde Delegelik

Sıkça Sorulan Sorular

Pirinççizade Feyzi Bey kimdir?

Diyarbakır 1878 doğumlu siyasetçi Pirinççizade Feyzi Bey, Lozan müzakerelerindeki Kürt temsiliyeti ve üç dönem yaptığı Bayındırlık Bakanlığı ile tanınır.

Pirinççizade Feyzi Bey nerede doğdu?

Pirinççizade Feyzi Bey Diyarbakır doğumludur.

Pirinççizade Feyzi Bey ne zaman vefat etti?

Pirinççizade Feyzi Bey 17 Şubat 1933 tarihinde hayatını kaybetti.

Pirinççizade Feyzi Bey hangi alanda tanınır?

Pirinççizade Feyzi Bey, siyasetçi olarak tanınır.