Türk halkbilimi alanının önde gelen isimlerinden biri olan akademisyen ve yazar Özkul Çobanoğlu, 1961 yılında Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Kültürel mirasımızın bilimsel metotlarla incelenmesine ömrünü adayan Çobanoğlu, lisans eğitimini tamamladığı Hacettepe Üniversitesi çatısı altında başladığı akademik yolculuğunu uluslararası başarılarla taçlandırarak günümüde aynı kurumda profesör olarak sürdürmektedir.
Akademik Yolculuğun Başlangıcı ve Amerika Yılları
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1986 senesinde mezun olan genç araştırmacı, kariyerinin ilk resmi adımını ertesi yıl attı. Hacettepe bünyesindeki Türk Halkbilimi Anabilim Dalı'nda 1987 yılında araştırma görevlisi kadrosuyla göreve başlayan Özkul Çobanoğlu, çalışmalarını derinleştirmek amacıyla 1989 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin yolunu tuttu. Okyanus ötesinde geçirdiği üç yıllık süreçte yoğun bir tempoyla çalışan bilim insanı, "The Relationships Between Oral Forms of Folklore and Mediated Performances in the Cult of Çakıcı Mehmet Efe" (Çakıcı Mehmet Efe Kültündeki Sözlü Kültür Biçimleri ve Dolaylı İcraları Arasındaki İlişkiler) başlıklı teziyle yüksek lisans derecesini alarak bilim uzmanı unvanına hak kazandı. Amerika'daki akademik birikimini pratik tecrübesiyle birleştiren yazar, 1990-1991 yılları arasında prestijli Indiana Üniversitesi bünyesinde araştırma görevlisi sıfatıyla verimli çalışmalar yürüttü.
Hacettepe'ye Dönüş ve Kıbrıs'ta Kültürel İzler
ABD'de elde ettiği zengin birikimle vatanına geri dönen akademisyen, mesleki yaşamını ilk başladığı nokta olan Hacettepe Üniversitesi'nde sürdürme kararı aldı. Geleneğin bilimsel temellerini inceleyen başarılı araştırmacı, 1996 senesinde "Aşık Tarzı Şiir Geleneği İçinde Destan Türü Monografisi" adlı doktora tezini başarıyla savunarak bilim doktoru unvanını hanesine yazdı. Bu başarısının hemen ardından, 1997 yılında yardımcı doçentlik kadrosuna atanan bilim insanı, akademik çalışmalarına yeni bir boyut kazandırdı.
Aynı dönemde sınırları aşan bir vizyonla hareket eden Çobanoğlu, 1997 ile 1998 yılları arasında Kuzey Kıbrıs'taki Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi statüsüyle dersler verdi. Yavru vatan Kıbrıs'ta kalıcı bir iz bırakmak isteyen akademisyen, Kıbrıs Türk Halk Kültürü Arşivi'nin kuruculuğunu üstlendi. Bu önemli merkezin kuruluşuna öncülük etmekle kalmayan yazar, verdiği nitelikli derslerle kuruma kazandırdığı genç araştırmacılar sayesinde arşivin geleceğe taşınmasını sağladı. Akademik basamakları hızla tırmanan araştırmacı, adadaki başarılı çalışmalarının ardından 1998 yılında doçentlik unvanını elde etti.
Küresel Ölçekte Konferanslar ve Profesörlük Dönemi
Yeni bin yılın başlangıcı, Özkul Çobanoğlu için uluslararası alanda yoğun bir diplomasi ve eğitim trafiğine sahne oldu. Polonya'nın köklü eğitim kurumlarından Kraków'daki Jagellon Üniversitesi'nde 2000 yılında dersler veren akademisyen, Türk kültürünü Avrupa'ya taşıdı. Aynı sene içerisinde daha önce araştırmalar yaptığı Amerika Birleşik Devletleri'ne giderek Indiana Üniversitesi çatısı altında bir dizi bilimsel konferans organize etti. Kültürel bağları güçlendirmeye devam eden yazar, 2001 senesinde ise Kosova'da gerçekleştirdiği konferanslarla Balkan coğrafyasındaki soydaşlarımızla akademik köprüler kurdu.
Yarım asra yaklaşan bilgi birikimini ve tecrübesini öğrencileriyle paylaşmaya devam eden Prof. Dr. Özkul Çobanoğlu, günümüde Hacettepe Üniversitesi Türk Halkbilimi Anabilim Dalı'nda profesör unvanıyla akademik çalışmalarını yürütmekte ve yeni halkbilimcilerin yetişmesine katkı sunmaktadır.
Akademik Kariyerin Kilometre Taşları
Özkul Çobanoğlu'nun akademik kariyerindeki önemli duraklar ve katkıları şu şekilde sıralanabilir:
- 1986 yılında Hacettepe Üniversitesi'nden mezuniyet ve 1987'de araştırma görevliliği başlangıcı,
- 1989-1992 yılları arasında ABD'de yüksek lisans eğitimi ve Indiana Üniversitesi'nde araştırma görevliliği,
- 1996'da aşık tarzı şiir geleneği üzerine hazırladığı tezle doktora derecesi alması,
- Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde misafir öğretim üyeliği ve Kıbrıs Türk Halk Kültürü Arşivi'nin kuruluşu,
- Jagellon, Indiana ve Kosova'daki üniversitelerde verilen dersler ve düzenlenen konferanslar.