Gündüz Vassaf, 1946'da ABD'nin Boston kentinde doğan Türk yazar ve psikologdur. 1990'lardan itibaren yayımladığı, tarihe farklı bir bakış açısıyla yaklaştığı deneme kitaplarıyla tanınır. Türkiye'de 1992'de yayımlanan Cehenneme Övgü en çok bilinen eseridir.
Ailesi ve eğitimi
Annesi psikolog Belkıs Halim Vassaf, babası doktor Ethem Vassaf'tır. Anne ve babası, Belkıs Hanım'ın yüksek lisans eğitimi için 1936'da ABD'ye gitmişti; ülkeye dönecekleri sırada II. Dünya Savaşı nedeniyle dönüşleri ertelendi ve Gündüz Vassaf Boston'da doğdu. Bir yaşındayken ailesiyle Türkiye'ye geldi. İlkokula İstanbul'da başladı, birçok okul değiştirdi; Adnan Menderes'in çocukluk arkadaşı olan babasının Demokrat Parti milletvekili seçilmesi üzerine Ankara'ya, 11 yaşındayken ailesinin yeniden ABD'ye taşınması üzerine ABD'nin farklı şehirlerine gitti. 14 yaşında New Hampshire'da yatılı okula girdi; üç yıl sonra yurda dönüp liseyi İstanbul Robert Koleji'nde tamamladı. Yüksek öğrenim için ABD'ye gitti, futbol bursuyla George Washington Üniversitesi'nde psikoloji eğitimi gördü, öğrencilik döneminde Washington'da 1968 kuşağı hareketi içinde yer aldı ve Yabancı Öğrenciler Derneği'ne başkanlık yaptı.
Akademik ve mesleki hayatı
1968'de Türkiye'ye döndü; ABD'de akıl hastanesi gardiyanlığından Türkiye'de TRT'de radyo spikerliğine kadar farklı işlerde çalıştı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde doktora eğitimine başladı, 1976'da kurulan Türk Psikologlar Derneği'nin kurucu üyesi oldu ve 1977'de doktorasını tamamladı. Uzun süre Ankara Üniversitesi Mediko-Sosyal Merkezi'nde öğrencilere psikolojik danışmanlık yaptı; 5-7 yaş arası çocuklara uygulanan Temel Zihinsel Yetenekler Testi'ni geliştirdi, daha sonra zekâ testleriyle uğraştığına pişman olduğunu ve bu testlerin kitleleri edilgenliğe ittiğini savundu. Şerif Mardin'in önerisiyle Boğaziçi Üniversitesi'nde öğretim üyesi oldu; Tüm Öğretim Üyeleri Derneği'nde Boğaziçi temsilcisi olarak yer aldı ve Uluslararası Af Örgütü'nün İstanbul Şubesi'nde başkanlık yaptı. 12 Eylül darbesinden sonra Boğaziçi'ndeki görevinden istifa etti; sonrasında Almanya'da Kassel, Marburg ve Bremen üniversitelerinde öğretim üyesi, Kanada'da McGill Üniversitesi'nde konuk akademisyen, Amsterdam'da klinik psikolog, Viyana'da konuk araştırmacı olarak çalıştı.
Kitapları ve yazarlığı
1987'de Marburg Üniversitesi'nde konuk akademisyenken İngilizce yazdığı ve 1992'de Türkçeye çevrilerek yayımlanan Cehenneme Övgü Türkiye'de çok satanlar arasında yer aldı. Dört yıl sonra ikinci deneme kitabı Cennetin Dibi'ni yayımladı; annesinin hayatını Annem Belkıs (2000) adıyla kitaplaştırdı. 1996'da kurulduğu günden 2016'da kapandığı güne kadar yirmi yıl boyunca Radikal gazetesinde Uçmakdere başlığıyla köşe yazıları yazdı; bu yazıları Türkiye Sen Kimsin? (2008), Kimliğimi Kaybettim, Hükümsüzdür! (2010) ve Medeniyet, Kültür ve Sanat (2014) adlı kitaplarda topladı. Yazar, psikoloji alanındaki eserlerinden çok tarihe farklı bakışıyla tanınmaktadır; NTV'de yayımlanan Gerçek Orada Bir Yerde adlı programı da sundu.
Benzer kişiler
- Edgar Allan Poe (Yazar · Boston)
- Sylvia Plath (Yazar · Boston)
- Emrah Safa Gürkan (Yazar)
- Hüsnü Mahalli (Yazar)
- Jale Baysal (Yazar)
- Nurettin Topçu (Yazar)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Gündüz Vassaf maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.