Türk edebiyatının ve psikoloji dünyasının en sıra dışı isimlerinden biri olan Gündüz Vassaf, 1946 yılında ABD'nin Boston şehrinde dünyaya gözlerini açtı. İkinci Dünya Savaşı'nın getirdiği zorunlu gecikmelerin ardından henüz bebekken adım attığı Türkiye'de, özgürlükçü düşünceleri ve alışılmışın dışındaki denemeleriyle kendine has bir entelektüel duruş sergiledi. Özellikle 1990 sonrasında kaleme aldığı eserlerinde tarihe ve insana yönelttiği alternatif bakış açısıyla tanınan usta kalem, edebiyat ile bilimin kesişim noktasında derin izler bıraktı.
Amerika'dan Robert Kolej'e Uzanan Renkli Bir Gençlik
Henüz bir yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye'ye dönen Gündüz Vassaf, çocukluk ve gençlik yıllarında hareketli bir eğitim hayatı geçirdi. İstanbul'da başladığı ilkokul döneminde pek çok okul değiştiren yazarın yaşamı, babası Ethem Vassaf'ın Demokrat Parti milletvekili seçilmesiyle Ankara'ya taşındı. Ailesinin 11 yaşındayken yeniden Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşme kararı alması üzerine, farklı şehirlerde eğitimini sürdürdü ve 14 yaşında New Hampshire'da yatılı okul hayatıyla tanıştı. Üc yıllık yatılı okul deneyiminin ardından yurda dönerek lise eğitimini tarihi Robert Koleji bünyesinde tamamladı. Yükseköğrenim için tekrar okyanus ötesine yönelen Vassaf, futbol bursu kazanarak George Washington Üniversitesi psikoloji bölümünden başarıyla mezun oldu. Bu yıllarda Washington'da filizlenen 1968 kuşağı hareketinin aktif bir parçası olurken, Yabancı Öğrenciler Derneği'nin başkanlığını da üstlendi.
Akademik Başarılar ve Psikoloji Alanındaki Dönüm Noktaları
Ülkesine 1968 yılında dönen Vassaf, kariyerinin ilk yıllarında oldukça sıra dışı ve renkli iş deneyimlerine imza attı. Bu süreçteki iş deneyimlerinden bazıları şunlardır:
- Amerika Birleşik Devletleri'nde akıl hastanesi gardiyanlığı
- Türkiye Radyo Televizyon Kurumu bünyesinde radyo spikerliği
- Öğrencilere yönelik psikolojik danışmanlık hizmetleri
Akademik yolculuğuna Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde başlayan yazar, 1976 senesinde Türk Psikologlar Derneği'nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Doktorasını 1977 yılında tamamladıktan sonra, uzun yıllar boyunca Ankara Üniversitesi Mediko-Sosyal Merkezi'nde genç dimağlara rehberlik etti. Bu dönemde küçük yaştaki çocukların öğrenme düzeylerini ölçmek amacıyla Temel Zihinsel Yetenekler Testi adında bir metot geliştirdi. Lakin sonraki yıllarda zeka testlerinin bireyleri edilgen bir yapıya bürüdüğünü dile getirerek bu tarz standart ölçümlerle uğraşmış olmaktan ötürü pişmanlık duyduğunu samimiyetle ifade etti.
Edebiyat Dünyasında Çığır Açan Eserler
Yazın hayatına getirdiği özgün solukla dikkat çeken Gündüz Vassaf, özellikle 1992 senesinde okurla buluşan Cehenneme Övgü isimli deneme kitabıyla geniş kitlelerce tanındı. Gündelik yaşamın dayatmalarını, totaliter düşünce biçimlerini ve modern insanın yalnızlığını sarsıcı bir dille eleştiren bu eser, Türk deneme edebiyatının başyapıtlarından biri haline geldi. Tarihe, topluma ve bireyin psikolojik derinliklerine yönelttiği yenilikçi bakışıyla tanınan yazar, hem akademik birikimini hem de dünyayı gözlemleyen felsefi duruşunu yazılarına yansıtarak günümüzde de üretkenliğini sürdürmektedir.