İzmir'de 1968 yılında dünyaya gelen Orhan Kemal Cengiz, Türkiye'de insan hakları mücadelesinin önde gelen isimlerinden biri olan, hukuk ve edebiyat alanlarında çalışmalarıyla tanınan bir avukat ve yazardır. Eğitim hayatının ardından hem ulusal hem de uluslararası düzeyde birçok hak savunuculuğu faaliyetine imza atan Cengiz, toplumsal adalet arayışını mesleki bir misyon haline getirmiştir. Özellikle azınlık hakları konusundaki ısrarlı adımlarıyla tanınan ünlü avukat, kurduğu sivil toplum örgütleri ve üstlendiği kritik davalarla toplumsal bilincin gelişmesine katkı sağlamaya devam etmektedir.
Eğitim Hayatı ve Hukuk Kariyerinin İlk Adımları
Cengiz, lise eğitimini Manisa Lisesi'nde tamamladı. Daha sonra yükseköğrenim görmek amacıyla Ankara'ya giderek Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydolmuş ve buradan 1993 yılında mezun olmuştur. Mezuniyetinin ardından 1996 senesinde İzmir Barosu İnsan Hakları Merkezi Direktörlüğü görevini üstlenerek kurumsal alandaki ilk önemli sorumluluğunu yerine getirmiştir. Daha geniş bir deneyim kazanmak isteyen Cengiz, 1997 ile 1998 yılları arasında Londra'da avukatlık yaparak uluslararası hukuk pratiklerini yerinde gözlemlemiştir.
Sivil Toplum Çalışmaları ve İnsan Hakları Mücadelesi
Türkiye'ye dönmesiyle birlikte azınlık haklarına odaklanan Cengiz, bu alanda sivil toplumun güçlenmesi için yoğun bir çalışma dönemi başlatmıştır. Kurucuları arasında yer aldığı İnsan Hakları Gündemi Derneği'nin 2003-2012 yılları arasında başkanlığını yürüterek derneğin gelişimine liderlik etmiştir. Bu dernekte uzun yıllar aktif çalışmıştır. Aktivist, sivil toplumdaki çalışmalarını sürdürmektedir.
Aktivistin yönetiminde veya danışma kadrosunda bulunduğu kurumlar şunlardır:
- Tahir Elçi İnsan Hakları Vakfı yönetim kurulu üyeliği
- Özgürlük Araştırmaları Derneği danışma kurulu üyeliği
- İnsan Hakları Gündemi Derneği kuruculuğu ve eski başkanlığı
Edebi Eserleri, Köşe Yazarlığı ve Aldığı Ödüller
Orhan Kemal Cengiz, hukuki kimliğinin yanı sıra güçlü kalemiyle de kamuoyunda dikkat çekmeyi başarmış çok yönlü bir aydındır. Köşe yazarlığı kariyerinde Today's Zaman, Radikal ve Al-Monitor gibi prestijli mecralarda yazılar kaleme alarak toplumsal sorunları analiz etmiştir. Yazın dünyasına edebiyat alanında da katkı sunan yazar, Umut Ağacı adını verdiği bir roman yayınlayarak edebi yönünü ortaya koymuştur. Özellikle Zirve Yayınevi katliamı davasında müdahil avukatlar arasında bulunarak adaletin tecelli etmesi için büyük çaba sarf etmesi, onun meslek hayatının en önemli köşe taşlarından biridir. Tüm bu özverili çalışmaları vesilesiyle Liberal Düşünce Topluluğu tarafından 2013 Özgürlük Onur Ödülü'ne layık görülmüştür. Hukukçu bugün de çalışmalarına devam etmektedir.