Oğuz Kağan Kimdir?

Orta Asya topraklarında M.Ö. 234 yılında dünyaya gelen ve Büyük Hun İmparatorluğu'nun kurucusu olan efsanevi hükümdar Oğuz Kağan, askeri dehası ve adaletli yönetimiyle Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından birini temsil eder. Babası Teoman Han'ın koyduğu Oğuz ismiyle büyüyen, Çin kaynaklarında ise Mete Han adıyla anılan bu büyük hakan, ömrü boyunca boyları birleştirerek ilk defa Türk birliğini sağladı. Tarihin akışını değiştiren lider, M.Ö. 209 yılında çıktığu Hun tahtında disiplin, ahlak ve millete hizmet ilkelerini töre haline getirerek M.Ö. 174 yılındaki ölümüne dek cihanşümul bir devlet inşa etti. Kendisinin aynı zamanda şanlı Alp Er Tunga olduğu da rivayetler arasındadır.

Mucizelerle Dolu Bir Çocukluk ve Kutsal Evlilikler

Oğuz Kağan'ın dünyaya gelişi, destanlara konu olan olağanaüstü olaylarla doludur. Doğduğu gün Tanrı'nın kutuna sahip olduğu anlaşılan çocuk, annesi Ay Kağan'ın sütünü yalnızca ilk gün emmiş, sonrasında ise kabul etmemiştir. Rüyada görülen ilahi mesaj üzerine annesinin Tanrı'ya inanmasıyla bir kez daha süt emen bebek, çok kısa sürede büyümüştür. Henüz bir yaşına dahi basmadan büyük bir adam gibi konuşarak adını kendisi seçmiştir. Yaşını doldurmadan ok ve yay kuşanıp ava giden bu yiğidin şöhreti, kısa sürede tüm Türk ellerine yayıldı. Kendisi çocukluğundan ergenliğine kadar her anında Tanrı'yı anmış ve onun nurlu feyzine mazhar olmuştur. Ormandaki vahşi canavarı yenerek halkın bağlılığını kazanmıştır. Samur omuzlu ve kurt belli bu kahraman, gözlerinin içindeki nur ve avuçlarındaki kanla destanlaşmıştır.

Hayatı boyunca iki evlilik gerçekleştiren hükümdarın bu birliktelikleri, kutsal kabul edilen unsurlarla şekillenmiştir. İlk eşi, gökten bir ışık huzmesiyle inen ve 'göğün kızı' olarak adlandırılan güzel bir kızdır. Bu evlilikten Gün, Ay ve Yıldız adlarında üç oğlu dünyaya gelmiştir. İkinci evliliğini ise av sırasında bir ağaç kovuğunda bulduğu 'yerin kızı' ile yapmıştır. Buradan da Gök, Dağ ve Deniz adlarında üç oğlu olmuştur. Altı oğlundan türeyen nesil, bugün bilinen 24 Oğuz Boyu'nun temelini oluşturmuştur.

Sürgün Yılları ve Hun Tahtına Yükseliş

Büyük Hun Devleti'nin lideri Teoman Han'ın başka bir eşinden olan küçük oğlunun annesi, tahtı kendi evladına devretmek amacıyla sinsi planlar kurmuştur. Teoman'ı ikna ederek genç Oğuz'u komşuları olan Kuşanlar'a rehin olarak göndertmiş, ardından bu barış anlaşmasını bozmak için Kuşanlar'a savaş açtırmıştır. Ölüm fermanı niteliğindeki bu tehlikeden kaçarak ülkesine dönmeyi başaran Oğuz, babasının kendisine verdiğu 10 bin kişilik askeri gücü mükemmel şekilde organize etmiştir. Gücünü pekiştirmek için menzili uzun olan oklar geliştirerek ordusunu yenilmez bir güce dönüştüren Oğuz'un tek Tanrı'ya inandığını öğrenen babası, onu av dönüşü öldürmeyi planlamıştır. Bu tuzağı önceden haber alarak babasının üzerine yürüyen kahraman, yapılan savaşı kazanarak M.Ö. 209 yılında Hun tahtına geçmiştir. Hakanlık makamına oturduktan sonra puta tapanlara merhamet göstermemiştir.

Askeri Teşkilatlanma ve Cihanşümul Seferler

Oğuz Kağan'ın tahta çıktığu M.Ö. 209 yılı, günümüde Türk Kara Kuvvetleri'nin kuruluş yılı olarak kabul edilmektedir. Dünyanın ilk düzenli ordusunu kuran büyük lider, askeri birlikleri Onlar, Yüzler, Binler ve Onbinler şeklinde sistemli bölümlere ayırmıştır. Bu birliklerin başındaki komutanlara Onbaşı, Yüzbaşı, Binbaşı ve Tümenbaşı ünvanlarını vererek askeri hiyerarşiyi oturtmuştur. İtaat etmeyenlerin boynunu vurdurarak disiplini en üst düzeyde tutmuştur. Güçlü ordusuyla ilk olarak doğudaki Tunguzları yenilgiye uğratmış, ardından Hazar Denizi'ne kadar uzanan coğrafyadaki tüm boyları tek çatı altında birleştirmiştir.

Devletin sınırlarını Hazar Denizi'nden Hint Okyanusu'na, Himalayalar'dan Sibirya'ya kadar genişleten hakan, dönemin en büyük gücü Çin'i de baskı altında tutmuştur. Çin Seddi bile Hun ordularını durdurmaya yetmemiştir. 320 bin kişilik devasa bir orduyla Çin topraklarına giren Oğuz Kağan, Çin Hükümdarı Kao-Ti'yi yenilgiye uğratarak 58 yıl boyunca Hunlara vergi ödemek zorunda bırakmıştır. Güneyde Hindistan'dan kuzeyde Sibirya'ya, doğuda Çin Denizi'nden batıda Akdeniz ve Mısır'a kadar uzanan coğrafyada yaşayan tüm devletleri kendine bağlamıştır. Halka ve beylere fermanlar yazdırarak tüm dünyayı hakimiyeti altına alacağını ilan etmiştir.

Türk Töresi ve Ülkenin Paylaşımı

Oğuz Kağan, devlet yönetiminde adaleti ve millete hizmeti her şeyin üstünde tutan bilge bir devlet adamıydı. Koyduğu yasalar zamanla efsanevi Oğuz Töresi olarak anılmış ve sonraki Türk imparatorluklarının güç kaynağı olmuştur. Oğuz Töresi şu dört temel esas üzerine inşa edilmiştir:

• Disiplin
• Adalet
• Ahlak
• Millete hizmet

Onun gözünde devlet malı doğrudan millete aitti. Düşmanların kendisinden şahsi atını ve eşini istemesi üzerine bunları veren hakan, en son çorak bir toprak parçasının talep edilmesi karşısında ordusunu toplayarak ani bir baskınla düşmanı yok etmiştir. 'Toprak milletindir, verilemez' ilkesi, Türk töresinin en kutsal düsturlarından biri haline gelmiştir.

Ömrünün son döneminde devleti oğulları arasında paylaştıran bilge hakan, büyük bir toy düzenleyerek beyleri ve halkı toplamıştır. Göğün kızından olan oğulları Gün, Ay ve Yıldız'a avda buldukları altın yayı paylaştırarak onlara Boz-Ok adını vermiştir. Yerin kızından olan oğulları Gök, Dağ ve Deniz'e ise buldukları üç altın oku paylaştırarak onlara Üç-Ok ismini bahşetmiştir. Kendisinden sonra tahta geçmesi için en büyük ve kutlu kabul ettiği oğlu Gök Han'ı görevlendirmiştir. Hayatı boyunca tek bir Tanrı'ya ibadet eden, millete hizmeti borç bilen bu büyük hükümdar, 75 yılı savaşlarla geçen 116 yıllık yönetiminin ardından M.Ö. 174 yılında hayata gözlerini yummuştur.