Türk askeri hekimlik tarihinin en saygın isimlerinden biri olan Nihat İlhan, 1924 yılında Elazığ'da dünyaya gelen, Kıbrıs Türkünün varoluş mücadelesinde görev almış gazi bir tabip tuğgeneraldir. Yaşamı boyunca vatan sevgisiyle hareket eden İlhan, 2016 senesinde hayata gözlerini yumana dek hem cerrahi alanda hem de idari görevlerde ülkesine büyük hizmetler sunmuştur. Lefkoşa'da 1963 yılındaki Kanlı Noel saldırılarında ailesini kaybetmesine rağmen görevini vakur bir şekilde sürdüren tabip subay, askeri tıp alanında edindiği derin tecrübelerle tanınmaktadır.
Gülhane'den Kıbrıs Cephesine Akademik ve Askeri Yolculuk
İlk ve orta öğreniminin ardından tıp eğitimine yönelen genç hekim, Tıp Fakültesi'nden 1951 yılında başarıyla mezun olmuştur. Eğitimini tamamladıktan hemen sonra, 1951 ile 1952 yılları arasında Gülhane Askeri Tıp Akademisi bünyesinde stajyer teğmen rütbesiyle tabiplik stajını gerçekleştirmiştir. Mesleki becerisiyle öne çıkan İlhan, 1952 senesinde tabip üsteğmenliğe terfi ettirilmiştir. Ordudaki başarılı çalışmaları neticesinde rütbeleri hızla tırmanan deneyimli hekim, binbaşı rütbesindeyken 20 Mart 1963'te kritik bir göreve getirilmiştir. Bu doğrultuda, adadaki Türk varlığını korumakla yükümlü 650 kişilik Kıbrıs Türk Kuvvetleri Alayı'na baştabip olarak atanarak Lefkoşa yollarına koyulmuştur.
Kumsal Baskını ve Tarihe Geçen Büyük Acı
Kıbrıs'ta görev yaptığı dönemde, tarihe Kanlı Noel olarak kazınan 20 Aralık 1963 tarihinde Rum çetelerinin saldırıları başlamıştır. Bu kanlı süreçte, 24 Aralık 1963 gecesi terör örgütü EOKA tarafından Türk askeri yetkililerinin ikametgahları hedef alınmıştır. Saldırganlar, Binbaşı Nihat İlhan'ın evini basarak banyoda saklanan aile fertlerini kurşunlayarak katletmiştir. Kumsal Baskını olarak da bilinen bu olayda yaşamını yitiren İlhan ailesi üyeleri şunlardır:
- Eşi Mürüvvet
- Oğlu Murat
- Oğlu Kutsi
- Kundaktaki oğlu Hakan
Yaşanan bu büyük trajedi Türk milletinin hafızasına kazınmıştır. İlhan, katliamdan ancak üç gün sonra haberdar olabilmiştir. Türkiye'nin Kıbrıs Büyükelçisi tarafından çağrılan acılı baba, acı haberi aldığında vakur duruşunu bozmamıştır. Kendisine başsağlığı dileyen büyükelçiye sadece 'Vatan sağ olsun' diyerek yanıt vermıştır.
Bu vahşetin gerçekleştiği Lefkoşa'daki ev, yaşanan acının unutulmaması adına müze haline getirilmiştir. Tarihe kara bir leke olarak geçen katliamın izlerini taşıyan konut, Barbarlık Müzesi adıyla 1 Ocak 1996 tarihinde kapılarını ziyaretçilere açmıştır. Olayın ardından görev yerini değiştirmek isteyen tabip binbaşı, memleketi Elazığ'a tayin edilmesini talep etmiştir. Talebin onaylanmasıyla birlikte 1964 yılında memleketinde yeni görevine başlamıştır.
Elazığ Askeri Hastanesi Yılları ve Bürokrasideki Hizmetleri
Memleketindeki göreve başladıktan sonra mesleki kariyerinde yükselmeye devam eden başarılı hekim, 1966 yılında yarbaylığa yükselmiştir. Ardından 1968 yılında albaylık rütbesini alan Nihat İlhan, Elazığ Askeri Hastanesi bünyesinde uzun yıllar boyunca hizmet sunmuştur. Burada 1964 yılından 1977 senesine kadar aralıksız 14 yıl boyunca genel cerrah ve ortopedist olarak görev yapmıştır. Aynı sağlık kurumunda 9 yıl boyunca da baştabiplik makamını başarıyla yürütmüştür. Takvimler 1977 yılını gösterdiğinde ise tabip tuğgeneralliğe terfi ederek general rütbesini taşımaya hak kazanmıştır.
Askeri tıp alanındaki onurlu hizmet süresinin ardından 1982 yılının Ağustos ayında emekliliğe ayrılan tecrübeli general, sivil hayatta da durmamıştır. Bürokrasi alanında önemli sorumluluklar üstlenen İlhan, 1984 ile 1989 yılları arasında Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu bünyesinde tam beş yıl boyunca genel müdür olarak görev yürütmüştür. Emekliliği ve sivil görevleri sonrasında sakin bir yaşam süren değerli hekim, 23 Kasım 2016'da hayata veda etmiştir. Naaşı, büyük bir saygıyla doğup büyüdüğü topraklar olan Elazığ'a defnedilmiştir.
Aziz Anısı ve Kültürel Mirası
Vatanseverliği ve yaşadığı derin acı ile Kıbrıs Türkünün mücadele tarihinin önemli isimlerinden biri haline gelen tabip binbaşı, vefatından sonra da saygıyla anılmaya devam etmektedir. Bu kapsamda, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı ve Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin ortak girişimiyle, 23-24 Aralık 2019 tarihlerinde anlamlı bir program düzenlenmiştir. Şehit ailesi ve tabip binbaşının aziz anısına ithaf edilen bu programda, Kıbrıs Türkünün varoluş mücadelesi ile Kumsal Baskını konuları ele alınmıştır.
Türhsel kimliği ile popüler kültürde de yer bulan hekimin yaşadıkları, beyaz cama da aktırılmıştır. TRT 1 ekranlarında izleyiciyle buluşan Bir Zamanlar Kıbrıs / Kıbrıs: Zafere Doğru adlı televizyon dizisinde, Nihat İlhan karakteri oyuncu Serhan Süsler tarafından başarıyla canlandırılmıştır. Bu yapım, kahraman doktorun yaşadığı trajediye ve Kıbrıs mücadelesine dair toplumsal hafızayı taze tutmaktadır.