Vedat Ali Dalokay (10 Kasım 1927, Elazığ – 21 Mart 1991, Kırıkkale), mimar, siyasetçi ve eski Ankara Belediye Başkanı'dır. Çok sayıda proje yarışmasında ödül alan bir mimardır; ayrıca çocuk romanı Kolo ile edebiyat alanında da ödül kazanmıştır.
Yaşamı
İlk, orta ve lise öğrenimini memleketi Elazığ'da tamamladı. 1949'da İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi. 1950-1951 arasında PTT ve Bayındırlık Bakanlığı'nda mimar olarak çalıştı. 1951-1952 arasında Paris'teki Sorbonne Şehircilik Enstitüsü'nde lisansüstü çalışma yaptı. 1954'te Ankara'da kendi mimarlık atölyesini kurdu. 1964-1968 arasında Ankara Mimarlar Odası şube başkanlığı ve Mimarlar Odası genel sekreterliği yaptı. Şair Cemal Süreya'nın aktardığına göre, 555K protestosu sırasında Menderes'in "Ne istiyorsunuz?" sorusu üzerine başbakanın yakasına yapışıp "Hürriyet istiyoruz!" demişti; Menderes de "Başbakanın yakasına yapışıyorsun, bundan büyük hürriyet olur mu?" diye karşılık vermişti.
Belediye Başkanlığı
1973 yerel seçimlerinde Ankaralı seçmenlerin yüzde 62'sinin oyunu alarak CHP'den belediye başkanı oldu ve bu görevi 1977'ye kadar sürdürdü. Ankara ulaşımını kavşaklar yoluyla düzenlemesi nedeniyle kendisine "göbekçi Dalokay" denildi. Sıhhiye'deki Hitit Güneşi Anıtı ve Lozan Meydanı onun döneminde yapıldı; Ankara belediyesinin amblemi olarak Hitit güneşi de bu dönemde kullanılmaya başlandı. Altınpark, Abdi İpekçi, Kuğulu ve Seğmenler parkları onun başkanlığı sırasında yapıldı; Uydukent ve Batıkent projeleri hazırlandı. Görevi 1977'de yüzde 52 oyla seçilen Ali Dinçer'e bıraktı. Sonra bir süre Politika Gazetesi'nde köşe yazıları yazdı. 1984 yerel seçimlerinde SODEP'ten Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na aday oldu, ancak seçilemedi.
Mimari Eserleri
Uluslararası proje yarışmalarında birincilikler kazandı: İslamabad Kral Faysal Camii (Pakistan, 1970), Pakistan Ulusal Anıtı (1977), Cidde İslam Kalkınma Bankası Genel Merkezi (Suudi Arabistan, 1980), Başbakanlık Kompleksi (Pakistan, 1984) ve İstanbul Taksim Alanı (1987). Nejat Tekelioğlu ile birlikte Ankara Kocatepe Camii için hazırladığı proje hayata geçmedi; 50x50x50 metrelik beton kubbenin teknik hesaplarının zamanında yapılamaması, kabuk inşasında deneyim eksikliği ve derneğin geleneksel tasarıma yönelmesi nedeniyle yapı değiştirildi ve Osmanlı camisi özellikleri taşıyan mevcut cami inşa edildi. Alanya Belediyesi binası da onun projesidir.
Edebî Eserleri ve Ölümü
Kolo adlı çocuk romanıyla 1980'de TDK Çocuk Yazını Ödülü'nü, kitabın İngilizce çevirisiyle 1995'te ALSC Mildred L. Batchelder Onur Ödülü'nü kazandı. Roman, Keban Barajı'nın suları altında kalan bir köyde yaşayan Şeko Bacı ile keçisi Kolo'nun hikâyesini anlatır. Dalokay, 21 Mart 1991'de Kırıkkale yakınlarında geçirdiği trafik kazasında eşi Ayçe Dalokay ile birlikte öldü.
Benzer kişiler
- Selahattin Demirtaş (Siyasetçi · Elazığ)
- Hasan Yalçın (Siyasetçi)
- Alexander Hamilton (Siyasetçi)
- Benjamin Franklin (Siyasetçi)
- Boris Johnson (Siyasetçi)
- Celâl Nuri İleri (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Vedat Dalokay maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.