Cumhuriyet'in ilan edildiği gün olan 29 Ekim 1933 tarihinde Adana'da dünyaya gelen Muzaffer İzgü, edebiyat dünyasında derin izler bırakan, toplumsal çarpıklıkları kara mizahla ele alan usta bir yazardır. Yoksul bir çocukluk geçiren yazar, bulaşıkçılıktan pamuk işçiliğine kadar pek çok işte çalışarak eğitim hayatını sürdürmüştür. Diyarbakır Öğretmenokulu'nda yatılı okudu. Ülkenin dört bir yanında öğretmenlik yapan İzgü, toplumun aksayan yönlerini gözlemleyip bunları edebiyatına yansıtmıştır. Yazarlık kariyerine Aydın'daki yerel gazetelerde adım atan sanatçı, 26 Ağustos 2017 tarihinde İzmir'de kanser nedeniyle aramızdan ayrılmıştır.
Yoksullukla Mücadeleden Sınıflara Uzanan Zorlu Yolculuk
Muzaffer İzgü'nün babası Ahmet Bey, çalışmak amacıyla Elazığ'ın Dişidi köyünden Adana'ya gelerek Adana Kız Lisesi bünyesinde hademelik yapmaya başlamıştır. Şam doğumlu olan annesi Havva Hanım ise Antakya üzerinden yine Adana'ya göç etmiştir. Çocukluğu son derece büyük maddi sıkıntılarla geçmiştir. Eğitim hayatını sürdürebilmek için bulaşıkçılık, garsonluk ve pamuk işçiliği gibi ağır işlerde çalışmış, yaz gecelerinde ise sinema salonlarında gazoz satarak ailesine katkı sağlamıştır. Ayrıca pamuk toplama dönemlerinde tarlalarda da ter dökmüştür.
İlkokul eğitimine İnönü İlkokulu'nda başlayan İzgü, deprem felaketinin ardından Gazipaşa İlkokulu'na, sonrasında ise İstiklal İlkokulu'na geçerek mezun olmuştur. Ortaokul eğitimini Tepebağ Ortaokulu'nda bitirdikten sonra, öğretmen olabilmek için Diyarbakır İlköğretmen Okulu'na yatılı olarak kaydolmuştur. Buradaki başarılı eğitiminin ardından yurdun çeşitli bölgelerinde idealist bir öğretmen olarak görev yapmıştır. Silvan'da başlayan meslek hayatı, Aydın'ın Akçakoca ve Cincin köylerinde, ardından yetiştirme yurdunda devam etmiştir. Güzelhisar İlkokulu yazarın son durağı oldu.
Öğretmen okulunda tanışıp evlendiği Günsel Hanım ile ömür boyu sürecek bir hayatı paylaşmıştır. İlk çocuk Bülent Şahin Silvan'da doğdu. Aydın'daki görevi sırasında Nevin ve Sevin adını verdikleri ikiz kızları dünyaya gelmiştir. Tam on bir yıl boyunca yurdun çeşitli ilkokullarında sınıf öğretmenliği yaptıktan sonra ortaokul kademesine geçiş yapmış ve Aydın Gazipaşa Ortaokulu bünyesinde Türkçe öğretmeni olarak görev almıştır. Bu onurlu görevden 1979 yılında emekli olan yazar, İzmir'e yerleşerek kendini tamamen edebi çalışmalara adamıştır.
Kara Mizahın Kalemi ve Edebi Başarıları
Edebiyat dünyasına ilk adımını 1959 yılında Aydın'da çıkan Hüraydın Gazetesi'nde yayımlanan yazılarıyla atmıştır. Ustanın ilk mizah yazıları Akbaba'da çıktı. Demokrat İzmir Gazetesi'ndeki yazıları 1964'te başladı. Oyun yazarlığına da yönelen İzgü, radyolarda seslendirilen ve özel tiyatrolarda sahnelenen skeçleriyle büyük kitlelere ulaşmıştır. Tiyatro sahneleri için kaleme aldığı ilk oyun, efsanevi tiyatrocu Nejat Uygur için özel olarak yazdığı İnsaniyettin olmuştur.
Bu eser Gecekondu adını taşıyordu. Bu başarılı eserin hemen ardından okuyucuyla buluşan İlyas Efendi ile Halo Dayı adlı kitapları da yazarın ününü pekiştiren önemli yapıtlar arasına girmeyi başarmıştır. Muzaffer İzgü, toplumun alt kesimlerinin yaşadığı zorlukları doğrudan kendi yaşam deneyimleriyle harmanlayarak aktarmıştır. Nitekim kendi otobiyografik hikayesini anlattığı Zıkkımın Kökü ve Ekmek Parası adlı yapıtları, onun çocukluk ve gençlik yıllarının adeta aynası niteliğindedir. Bu önemli eserlerden Zıkkımın Kökü, 1992 senesinde beyaz perdeye uyarlanarak sinema severlerin beğenisine sunulmuştur.
Anadolu insanının yaşadığı zorlukları, toplumsal eşitsizlikleri ve sınıfsal çarpıklıkları eserlerinde kara mizah yöntemiyle ele alarak okuyucularını hem güldürmüş hem de düşünmeye sevk etmiştir. Toplumun aksayan, işlemeyen yönlerini çarpıcı bir dille aktararak geniş kitlelerin sesi olmayı başarmıştır.
Ödüllü Eserleri ve Çocuk Edebiyatına Katkıları
Sanat hayatı boyunca hem ulusal hem de uluslararası düzeyde çok sayıda saygın ödüle layık görülmüştür. Edebi başarıları ödüllerle taçlandı. Ustanın aldığı başlıca ödüller şunlardır:
- 1977 yılında Nasreddin Hoca Gülmece Öykü Yarışması'nda Hıdır Baba isimli öyküsüyle üçüncülük ödülünü kazanmıştır.
- Aynı yıl düzenlenen Akşehir Ulusal Gülmece Öyküsü Yarışması'nda üçüncülük derecesi elde etmiştir.
- Yine 1977'de Milliyet Sanat Dergisi Gülmece Öykü Yarışması'nda Anayasa, Hangi Anayasa hikayesiyle ikinciliğe uzanmıştır.
- 1978 yılında ise Donumdaki Para adlı öykü derlemesiyle prestijli Türk Dil Kurumu Öykü Ödülünün sahibi olmuştur.
- Uluslararası başarıları arasında Bulgaristan bünyesinde kazandığı 1980 Altın Kirpi Ödülü yer almaktadır.
- Bu büyük ödülü yazarın Dayak Birincisi adlı popüler hikaye kitabı getirmiştir.
- 1980 senesinde İstanbul Uluslararası Çocuk Kitapları Fuarı'nda Uçtu Uçtu Ali Uçtu masalıyla birincilik kürsüsüne çıkmıştır.
- Son dönem ödüllerinden biri olan 1997 TÖMER En Başarılı Çocuk Kitapları Yarışması'nda da ikincilik ödülünü kucaklamıştır.
Toplamda 42 roman ile öykü kitabı ve 73 çocuk kitabı kaleme alan yazar, üretkenliğiyle Türk edebiyatının en verimli kalemlerinden biri olmuştur. Ustanın en sevilen yapıtları şöyle listelenebilir:
- Roman: Gecekondu (1970), İlyas Efendi (1971), Halo Dayı (1973), İt Adası (1993), Sıpa (1994).
- Öykü ve Mizah: Bando Takımı (1975), Donumdaki Para (1977), Deliye Her Gün Bayram (1980), Sen Kim Hovardalık Kim (1980), Her Eve Bir Karakol (1980), Devlet Babanın Tonton Çocuğu (1981), Lüplüp Makinesi (1982), Kasabanın Yarısı (1982), Demokrasimiz Kaç Para Eder (1988), Akrobat Pisicik, Anadolar, Arıcık, Armutçu Ayı, Ayvayı Yedik, Azrail Nasıl Rüşvet Yedi?, Gözlüklü Köpek, Zıkkımın Kökü.
- Oyun: Karadüzen (1971), İnsaniyettin (1972), Reçetesi Peçete (1974), Utanmıyorum Üşüyorum (1975), Her Devrin İti (1975), Dandini Vatandaş Dandini (1991).
- Çocuk Kitapları: Bülbül Düdük (1980), Ekmek Parası (1979), Çizmeli Osman (1980), Pazar Kuşları (1980), Uçtu Uçtu Ali Uçtu (1980), Kuklacı (1995), Uçan Eşek (1996), İşte Mühür İşte Sen (1984), Siz Bilirsiniz Paşam (1987), Bir Namussuz Aranıyor (1990).