Cumhuriyet döneminin önemli yerel ve ulusal figürlerinden biri olan Mehmet Nuri Onur, 1909 senesinde Diyarbakır bünyesinde dünyaya gözlerini açmış ve ömrünü doğduğu topraklara adayan bir siyasetçi ile iş insanı olarak adını tarihe yazdırmıştır. Demokrat Parti saflarında yer alarak uzun yıllar boyunca memleketine hizmet sunan Onur, hem kentin yerel yönetiminde belediye başkanı sıfatıyla hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında milletvekili olarak kritik sorumluluklar üstlenmiştir. Yaşamı boyunca çok yönlü kişiliğiyle öne çıkan bu tarihi şahsiyet, Diyarbakır'ın kalkınması ve modernleşmesi yolunda atılan adımların öncülerinden biri haline gelmeyi başarmıştır.
İş Yaşamından Siyasete Uzanan Yıllar
Siyasi kariyerine adım atmadan önce iş dünyasında oldukça aktif ve üretken bir portre çizen Mehmet Nuri Onur, eğitim hayatını ortaokul düzeyinde tamamladıktan sonra durmamış, aldığı çeşitli özel dersler ve eğitimlerle kendisini sürekli olarak geliştirmiştir. Girişimci ruhu sayesinde erken yaşlarda ticaret hayatına atılan Onur, bölgedeki imar faaliyetlerinde etkin rol oynayan başarılı bir inşaat müteahhidi olarak tanınmıştır. Bununla da yetinmeyerek geniş bir yelpazede şu faaliyetlerle meşgul olmuştur:
- Bölgenin ekonomik dinamiklerine yön veren kapsamlı serbest ticaret faaliyetleri
- Kendi topraklarında yürüttüğü geniş çaplı çiftçilik çalışmaları
- Tarım sektörünün modernizasyonunu hedefleyen çeşitli tarımsal projelerin tasarımı ve uygulanması
Bu iş deneyimleri, onun halkın ihtiyaçlarını yakından analiz etmesini sağlamış ve gelecekteki siyasi vizyonunun temel taşlarını oluşturmuştur. Seyit Mehmet Bey ile Fatma Hanım'ın evladı olarak Diyarbakır'da köklü bir aile bağından gelen Onur, kazandığı bu geniş toplumsal tecrübeyi halka hizmet yolunda kullanmaya karar vermiştir. Siyasi arenaya adım atışı ise döneminin en büyük demokratik hareketlerinden olan Demokrat Parti saflarında gerçekleşmiştir.
Yerel Yönetim ve Parlamento Dönemi
Demokrat Parti bünyesinde siyasi faaliyetlerine hız veren Mehmet Nuri Onur, ilk olarak Diyarbakır İl Genel Meclisi üyeliğine seçilerek yerel politika basamaklarını tırmanmaya başlamıştır. Bu organdaki başarılı çalışmaları ve halkla kurduğu güçlü diyaloglar sayesinde, kısa süre içinde şehrin en üst düzey yerel makamı olan Diyarbakır Belediye Başkanlığı görevine getirilmiştir. Belediye başkanlığı süreçinde kentin kronik sorunlarına yönelik kalıcı çözümler üreten Onur, Diyarbakır'ın çehresini değiştirecek pek çok yatırıma imza atmıştır.
Yerel yönetimde gösterdiği üstün performans, onun ulusal siyasete taşınmasının önünü açmıştır. 1957 yılında gerçekleştirilen genel seçimlerde Demokrat Parti'den aday olan Onur, halkın büyük teveccühüyle Diyarbakır milletvekili seçilerek TBMM bünyesine katılmıştır. Parlamentonun 11. Dönemi'nde milletvekili olarak görev yapan Onur, yasama faaliyetlerinde bulunmuş ve kentinin taleplerini başkent Ankara'ya taşımıştır. Ancak Türkiye siyasi tarihinin en çalkantılı dönemlerinden biri olan bu süreç, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi ile kesintiye uğramıştır. Gerçekleşen darbenin ardından Onur'un milletvekilliği ve parlamento hayatı resmen son bulmuştur.
Diyarbakır'a Bırakılan Miras ve Vefatı
Aktif siyaset ve iş dünyasındaki yoğun mesaisinin yanı sıra özel hayatında da düzenli bir aile babası olan Mehmet Nuri Onur, evli ve beş çocuk sahibiydi. Yaşamı boyunca Diyarbakır'ın toplumsal yapısına ve fiziksel altyapısına katkıda bulunmaktan asla geri durmayan tecrübeli devlet adamı, geride özellikle iki büyük belediyecilik başarısı bırakmıştır. Bu hizmetlerden ilki şehrin temiz suya erişimini kalıcı kılan içme suyu altyapı projeleri, ikincisi ise ulaşım kolaylığı sağlayan yerel yolların yapımı ve kapsamlı yol çalışmalarıdır.
Doğduğu ve büyük emek verdiği topraklardan hiç kopmayan Onur, 14 Şubat 1983 tarihinde yine Diyarbakır'da hayatını kaybetmiştir. Arkasında şehrin imarında ve siyasi tarihinde silinmez izler bırakan Onur, Diyarbakır halkının hafızasında saygın bir belediye başkanı ve milletvekili olarak yaşamaya devam etmektedir.