Türk medeni usul ve icra iflas hukuku alanının önemli isimlerinden akademisyen ve hukukçu Prof. Dr. Mehmet Necmettin Berkin, 11 Aralık 1918 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Hayatı boyunca akademik çalışmalarıyla Türk hukuk sistemine yön veren Berkin, kimyager Dr. İbrahim Mümtaz Bey ile İffet Hanım'ın oğludur. Ülkemizde medeni usul hukuku alanında çalışmalar yürüten değerli akademisyen, uzun yıllar sürdürdüğü bilimsel kariyerinin ardından 23 Temmuz 2011 tarihinde yine doğduğu şehir olan İstanbul'da hayata gözlerini yumdu. Geride bıraktığı eserler ve yetiştirdiği öğrencilerle Türk hukuk dünyasında derin izler bırakan Berkin'in cenazesi, vefatının ertesi günü Eski Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
Eğitim Hayatı ve Akademik Kariyerinin İlk Yılları
Mehmet Necmettin Berkin'in başarılı eğitim yolculuğu, 1938 yılında Alman Lisesi'nden mezun olmasıyla başladı. Lise eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul Erkek Lisesi bünyesinde bakalorya sınavını başarıyla veren Berkin, yükseköğrenimini ise 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamladı. Mezuniyetinin ardından Vefa Lisesi ile Zeyrek Ortaokulu'nda Almanca öğretmenliği yaparak çalışma hayatına adım atan genç hukukçu, ilerleyen süreçte İstanbul Barosu'na kaydoldu. Akademik çalışmalarına ilk olarak Almanya'da başladı. Sonraki yıllarda ise çalışmalarına Türkiye'de devam etti. Hukuk dünyasındaki ilk büyük akademik başarısını 1946 yılında elde eden Berkin, "Usul Hukukunda Senetler ve Senetlerin İspat Kuvveti" başlıklı çalışmasıyla İstanbul Üniversitesi'nde doktor unvanını kazandı. Bu önemli çalışmanın savunması; Mustafa Reşit Belgesay, Ebül'ulâ Mardin ve Ahmet Samim Gönensay'dan oluşan seçkin bir jüri önünde gerçekleştirildi. Doktora derecesini aldıktan sonra, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Ord. Prof. Dr. Mustafa Reşit Belgesay'ın kürsüsünde asistanlığa başladı. Akademik gelişimini sınırların ötesine taşıyan Berkin, 1948 yılında Almanya'daki Albert Ludwigs Üniversitesi'nde hazırladığı ikinci doktora çalışmasını sundu. İkinci doktorasını tamamlamasının hemen ardından, 1949 yılında doçentlik payesini almaya hak kazandı.
Akademiden Uzaklaştırılma Dönemi ve Profesörlük
Doçentlik unvanıyla çalışmalarını sürdüren Necmettin Berkin'in akademik yaşamı, Türkiye'nin siyasi çalkantılarından etkilendi. 1960 yılındaki askeri darbenin ardından akademiden uzaklaştırılan Berkin, meşhur 147'ler listesinde yer almaktaydı. Kürsüsünden iki yıl boyunca uzak kalan akademisyen için nihayet 1962 yılında yeni bir yasa çıkarıldı. Bu kanunla üniversiteye geri döndü. Hemen profesörlük çalışmalarına başladı. Hazırladığı "İhtiyati Haciz" başlıklı takdim tezinin ardından, 1963 yılında profesörlük payesini elde etti.
Son Yılları ve Hukuk Dünyasındaki Mirası
Kürsüsündeki üretken yılların ardından 1980 yılında emekliliğe ayrılan Prof. Dr. Mehmet Necmettin Berkin, yaşamının emeklilik sonrası bir dönemini İsviçre'de ikamet ederek geçirdi. Daha sonra Türkiye'ye geri döndü. Ömrünün son yıllarını İstanbul'da geçirdi. Burada sakin bir yaşam sürdü. Akademik yaşantısı boyunca çok sayıda kitap, makale ve çeviri kaleme alan yazar, Türk medeni usul ile icra iflas hukuku doktrinine katkı sağladı. Necmettin Berkin, akademik kariyeri boyunca şu dillerde eserler üretmiştir:
- Türkçe
- Almanca
- Fransızca
Vefatından yıllar sonra bile unutulmayan akademisyenin anısını yaşatmak adına, 2021 yılında Türk Medeni Usul ve İcra İflas Hukukçuları Birliği (MİHBİR) tarafından "Prof. Dr. Necmettin M. Berkin'e Armağan" adlı kapsamlı bir kitap yayımlanarak onun hukuk bilimine bıraktığı büyük miras bir kez daha taçlandırıldı.