Cavit Çağlar Kimdir?

Türk iş dünyasının ve siyaset tarihinin en çok konuşulan isimlerinden biri olan Cavit Çağlar, 1944 yılında Yunanistan’ın Gümülcine kentinde dünyaya gözlerini açtı. Yoksul bir göçmen ailesinin çocuğu olarak başlayan hayat mücadelesini, Türkiye’ye göç ettikten sonra tırnaklarıyla kazıyarak milyar dolarlık bir tekstil holdinginin patronluğuna ve devlet bakanlığına kadar taşıdı. Finans, medya ve tekstil sektörlerinde devleşen Çağlar, yaşadığı fırtınalı ekonomik krizler, cezaevi süreçleri ve nihayetinde borçlarını tamamen kapatarak küllerinden doğmasıyla tanınmaktadır.

Gümülcine'den Tekstil İmparatorluğuna

Çağlar ailesi, Cavit henüz iki yaşındayken, 1946 yılında Yunanistan’dan Türkiye’ye göç ederek Manisa’nın Akhisar ilçesine yerleşti. Genç yaşta babasını 1961’de verem hastalığından kaybeden Cavit Çağlar, ailesinin geçimini sağlamak için benzin istasyonlarında çalıştı, araba camları sildi. Liseyi bitirmesinin ardından 1963’te ailesiyle İstanbul’a göç eden genç girişimci, Mahmutpaşa pazarlarında tezgâhtarlık yaparak ticaretin mutfağına adım attı. Babasından miras kalan 16 bin liralık sermayeyle 1967 yılında Bursa’da arkadaşıyla ortaklaşa Uygun İpek şirketini kurdu. Ardından Yapı Kredi’den aldığı 75 bin liralık ilk ticari krediyle işini büyütmeye odaklandı. Aynı yılın ortalarında vatani görevini Ankara’da yapmak üzere askere gitti.

Askerlik dönüşü siyasete ilgi duyan Çağlar, 1968’de Adalet Partisi Gençlik Kolları bünyesine katıldı. 1970 senesinde Nursel Hanım ile evlenerek aile birliğini kurdu. Aynı yıl dayısı Şükrü Şankaya ile ortaklığa adım atarak kumaş ticaretine yöneldi. Dayısı Şankaya’nın 1973-1974 döneminde Bursaspor kulüp başkanlığı yapması, ailenin spor dünyasındaki ilk büyük adımı oldu. Bülent Ecevit’in başbakanlık yıllarına denk gelen 1977-1980 döneminde Çağlar’ın iş hacmi muazzam bir yükselişe geçti. Dayısıyla birlikte 1979’da Nergis Tekstil’i, 1983’te ise Yeşim Tekstil’i kurarak sanayide dev adımlar attılar. Cavit Çağlar, 1981 yılında Bursaspor Başkanı seçilerek popülaritesini artırdı. 1980’lerin sonuna gelindiğinde bünyesinde 30 şirket barındıran devasa Nergis Holding’in tek sahibi konumundaydı.

Siyaset Sahnesi ve Tartışmalı Bakanlık Dönemi

Eski bakanlardan İhsan Sabri Çağlayangil’in aracılığıyla, 1980 sonrası siyaset yasağı bulunan Süleyman Demirel ile tanışması Çağlar’ın hayatında yeni bir dönüm noktası oldu. 1987’de Doğru Yol Partisi (DYP) bünyesinde Bursa’dan milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. O yıllarda holding şirketlerinin bankalara olan toplam borcu 100 milyar lirayı aşmıştı. 20 Ekim 1991 genel seçimlerinin ardından DYP iktidara gelince, Cavit Çağlar Hazine ve Ziraat Bankası’ndan sorumlu Devlet Bakanı olarak görevlendirildi.

Bakanlığı sırasında kamu bankalarının yönetimi tartışma konusu oldu. Ziraat Bankası'na olan 399 milyar liralık borcunu 176 milyar liraya indirdiğine dair iddialar ortaya atıldı. Bu duruma tepki gösteren dönemin siyasetçisi Adnan Kahveci, "Kamu bankalarının Cavit Çağlar'a teslim edilmesi, ciğerin kediye emanetinin belgesidir" diyerek ağır bir eleştiride bulundu. Çağlar, bakanlık döneminde Mesut Yılmaz ile de sert bir siyasi polemiğe girdi. Bu gerginlik esnasında sarf ettiği ağır söz nedeniyle 200 milyon lira tazminat ödemeye mahkum oldu. Çağlar'ın bu kararın ardından yaptığı "Parası ile değil mi, bir daha öderim" açıklaması Türk siyaset tarihinin unutulmazları arasına girdi.

Bakan olduğu dönemde kendi sorumluluğundaki bankayla masaya oturan Çağlar, 399 milyarlık borcun büyük kısmına itiraz etti. Borcunun 173 milyar lira olduğunu savunarak, bu tutarı 4 yıl boyunca faizsiz ödeme teklifinde bulundu. Ziraat Bankası yönetimi bu teklifi onayladı ve borçlar 1996 yılına kadar taksitlendirildi. Tansu Çiller’in 14 Haziran 1993’te başbakanlık koltuğuna oturmasıyla kabine dışında kalan Çağlar, daha sonra DYP’den ayrılarak bağımsız milletvekili oldu. 18 Nisan 1999 seçimlerinde ise aday olmayı tercih etmedi. Her ne kadar siyasete girerken şirketlerin yönetimini dayısına bıraktığını söylese de fiilen işlerin başında kalmaya devam etti.

Finansal Krizler, Hukuki Mücadele ve Borçların Kapatılması

Nergis Holding, finans dünyasına adım atmak amacıyla Çukurova Holding’den İnterbank’ı satın aldı. Medya sektörüne de göz kırpan grup, şu yayın organlarını bünyesine kattı:

• NTV (Daha sonra Doğuş Grubu'na satılmıştır)
• Olay Gazetesi
• Olay TV

1997 yılında Dinç Bilgin ortaklığıyla özelleştirilen Etibank’ı devralan grup, kısa süre sonra büyük bir tekstil krizine yakalandı. Bu gelişmenin ardından holding büyük bir sarsıntı yaşadı. 1998 yılında devlet, Çağlar’ın bankası olan İnterbank’a el koydu. Bu operasyondan kısa süre önce NTV’yi Doğuş Grubu’na satan Çağlar, Etibank’taki yüzde 50 payını da Dinç Bilgin’e devretmişti. Çöküş süreci hızlanırken, iş yerlerine ve evindeki tüm varlıklara haciz işlemleri uygulandı.

Tarih 16 Mart 1999’u gösterdiğinde, Kenya’da ele geçirilen terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan, Başbakan Bülent Ecevit’in döneminde Cavit Çağlar’a ait özel uçakla Türkiye’ye nakledildi. 5 Temmuz 2000 tarihinde mahkemenin verdiği kararın kesinleşmesiyle birlikte, holdingden 40 trilyon lirayı bulan alacakların tahsiline başlandı. Egebank ve Etibank dosyaları kapsamında hakkında soruşturma açılan Çağlar, sağlık mazeretlerini öne sürerek yurt dışına çıktı. Dönmeyişinin ardından 2001 yılının başlarında hakkında iki kez gıyabi tutuklama kararı verildi ve İstanbul Interpol’ü aracılığıyla kırmızı bülten çıkarıldı.

Kırmızı bültenle aranan iş adamı, 18 Nisan 2001 günü New York’taki JFK Havaalanı otoparkında eşini beklerken Amerikan Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından gözaltına alındı. Türkiye'ye iade edilen Çağlar, cezaevine gönderildi ve 6 Şubat 2002 tarihinde tahliye edildi. Yargılama sürecinin sonunda 2004 yılında 3 yıl 10 ay 20 gün hapis cezası ile birlikte 189 milyon liralık para cezasına çarptırıldı.

Aile hayatına büyük önem veren Çağlar, 1970 yılında Nursel Hanım ile hayatını birleştirmiştir. Çiftin bu evlilikten üç çocuğu dünyaya gelmiştir:

• Yasemin Çağlar (d. 1982)
• Yeşim Çağlar Hattat
• Mustafa Çağlar

Yıllar süren borç sarmalının ardından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), 1 Mart 2019'da yaptığı açıklamayla Cavit Çağlar’ın kuruma olan tüm borçlarını kuruşu kuruşuna ödeyerek tamamen kapattığını duyurdu.