Türk basın dünyasının öncü isimlerinden biri olan Kazım Şinası Dersan, 1888 yılında Girit'te dünyaya geldi. Gazeteci kimliğinin yanı sıra eğitmenliği ve cemiyet hayatındaki çalışmalarıyla da bilinen Dersan, Osmanlı'nın son döneminden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarına kadar uzanan geniş bir zaman diliminde önemli faaliyetler yürüttü. Yaşamı boyunca ülkesine gerek eğitim gerekse insani yardım alanlarında hizmet eden aydın şahsiyet, 27 Mart 1964 tarihinde İstanbul'da yaşamını yitirdi.
Eğitim Hayatı ve Akademik Çalışmaları
Kazım Şinası Dersan, gençlik yıllarında aldığı nitelikli eğitim sayesinde güçlü bir entelektüel altyapı oluşturdu. Fransa'nın başkenti Paris'e giderek buradaki prestijli eğitim kurumlarından Louis le Grand Lisesi'ni başarıyla tamamladı. Lise eğitiminin ardından Sorbonne Üniversitesi Sosyal Bilimler Akademisi'nden mezun oldu. Fransa'da edindiği bu birikimi ülkesine döndüğünde akademik alana aktardı. Darülfünun bünyesinde görev alarak öğrencilere Tarihte Usûl dersleri verdi. Dersan, teorik eğitimin yanı sıra literatüre de katkı sundu. Gabriel Monod tarafından kaleme alınan Tarihte Usûl isimli kitabı Fransızca orijinalinden Türkçeye tercüme ederek kendi dilinde yayımladı.
Savaş Yılları ve Kızılay Hizmeti
Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu ve yıkıcı döneminde Kazım Şinası Dersan, cephe gerisinde üstlendiği görevlerle insani yardım çalışmalarında aktif rol oynadı. Bu süreçte Kızılay bünyesinde görev alarak savaşın getirdiği zorlukları hafifletmek için çalıştı. Kurum çatısı altında sergilediği üstün gayretler ve ülkeye sunduğu yararlı hizmetler devlet kademelerinde de karşılık buldu. Kazım Şinası Dersan, bu dönemdeki başarılı çalışmaları dolayısıyla 11 Kasım 1916 tarihinde dördüncü derece Mecidî Nişanı ile ödüllendirildi. Bu ödül, onun zor zamanlarda üstlendiği toplumsal sorumluluk bilincini simgeleyen önemli bir nişane oldu.
Akşam Gazetesi'nin Kuruluşu ve Basındaki Dönüm Noktaları
Dersan'ın mesleki kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri, Türk basın tarihinin yönünü değiştiren yayıncılık girişimiyle gerçekleşti. Savaşın son dönemlerinde, 20 Eylül 1918 tarihinde Ali Naci Karacan ve Necmettin Sadak ile bir araya gelen Dersan, her bir kurucu ortağın koyduğu 250'şer liralık sermaye ile Akşam gazetesini yayın hayatına sundu. Kısa bir süre sonra, dönemin güçlü kalemlerinden Falih Rıfkı Atay'ın da katılmasıyla birlikte gazete dört ortaklı bir yapıya kavuştu.
Akşam gazetesinin yayın hayatına başlamasında ve gelişiminde rol oynayan kurucu kadro ve ortaklar şu isimlerden oluşmaktaydı:
- Kazım Şinası Dersan
- Ali Naci Karacan
- Necmettin Sadak
- Falih Rıfkı Atay
Cumhuriyet'in kurulmasının ardından gazete yönetiminde önemli yapısal değişikler yaşandı. Ortaklardan Karacan ve Atay'ın gazeteden ayrılması üzerine, gazetenin idaresi tamamen Necmettin Sadak ve Kazım Şinası Dersan'a geçti. İki meslektaş, uzun yıllar boyunca gazetenin yayın çizgisini koruyarak ortak yönetim gerçekleştirdiler. Sadak'ın 21 Eylül 1953 tarihinde vefat etmesiyle birlikte Dersan, gazetenin yönetiminde tek yetkili isim olarak kaldı. Akşam gazetesinin sorumluluğunu tek başına omuzlayan deneyimli gazeteci, 1957 yılında gazeteyi Malik Yolaç'a devretti. Bu devir işleminin ardından aktif gazetecilik yaşantısından tamamen çekildi.
Basın hayatından çekildikten sonra da toplumsal ve ekonomik alanlardaki sorumluluklarını sürdüren Kazım Şinası Dersan, İstanbul Ticaret Odası çatısı altında çalışmalar yürüttü. Kurumun idare kurulunda aktif görev alarak kentin ticari ve ekonomik yaşamına sahip olduğu geniş tecrübelerle katkı sağladı. Ömrünün son dönemlerini İstanbul'da sakin bir şekilde geçiren Dersan, 27 Mart 1964 tarihinde hayata gözlerini yumdu ve geride Türk basınına ve akademisine adanmış zengin bir miras bıraktı.